76 AKP'li milletvekili, Meclis Genel Kurulu'nda Suudi Arabistan’ın Türkiye’de yap-işlet-devret modeliyle Sivas ve Karaman’da iki adet Güneş Enerjisi Santrali (GES) projesi kurmasına imkan tanyıacak enerji anlaşmasının oylanması sırasında sahte oy pusulası kullanmıştı. Toplantı yeterli sayısı bulunamadığı için Meclis'ten geçirilemeyen anlaşma, bu hafta Genel Kurul'da yeniden oylanacak.
TBMM Dışişleri Komisyonu üyesi CHP’li Utku Çakırözer, Suudi Arabistan ile imzalanan bu enerji anlaşmasının Türkiye için yeni bir ‘kapitülasyon’ niteliği taşıdığını belirterek, AKP ve MHP’li milletvekillerine oylamada ‘Red’ oyu vermeleri çağrısında bulundu. Çakırözer, “Bu anlaşmada verilen kapitülasyonlarla Türkiye’nin enerji geleceği devrediliyor! Üstüne sahte oy skandalı rezilliği bu kıyağı bir kez daha gözler önüne serdi. Apar topar bu anlaşmayı geçirmek isterken yakalandılar. Ülkemize, geleceğimize tehdit olan bu kapitülasyonlar neden? Dışa bağımlı model değil, kendi enerji egemenliğimizi güçlendirelim” dedi.
"Üreticiye vergi batağı, Suudi'lere şirkete ücretsiz arazi ve vergi muafiyeti"
Çakırözer, anlaşmaya ilişkin sakıncalarını paylaşarak,"Yerli üreticilere tanınmayan kolaylıklar ve avantajlar ile Suudi Arabistan şirketleri Sivas ve Karaman’da 6 milyar euro’luk GES kuracak. Bunun için Türkiye tarafından ücretsiz arazi tahsisi yapılacak, vergi muafiyeti uygulanacak ve 30 yıl boyunca euro bazlı alım garantisi verilecek. Buna karşılık santralde yerli iş gücü ve yerli ekipman konusunda güvence alınamazken, olası uyuşmazlıklarda da Türk hukuku denetimin dışında bırakılıyor” şeklinde konuştu.
Anlaşmanın Türkiye açısından ‘yeni kapitülasyonlar verilmesi’ niteliği taşıdığını belirten Çakırözer, bu hafta oylaması yapılacak düzenlemeye ilişkin “Suudi Arabistan’dan ya da başka ülkelerden gelsin biz Cumhuriyet Halk Partisi olarak ülkemizde yapılacak yenilenebilir enerji yatırımlarına asla karşı değiliz. Ancak tıpkı bu anlaşmada olduğu gibi bizim yerli üreticilerimiz için öngörülen vergi ve yükümlülükler ortadayken yabancı yatırımcılara verilen bunca tavizi kabul etmemiz mümkün değildir. Önümüze gelen bu anlaşma, ülkemiz için birçok alanda külfet oluşturacak büyük riskler yaratabilecek unsurlar barındırmaktadır" dedi.
"Apar topar Meclis'ten geçirmek istiyorlar"
Meclis'teki usulsüzlüklere dikkat çeken vurgulayan Çakırözer, "Biz hem komisyon görüşmelerinde hem de Genel Kurul görüşmelerinde defalarca kez uyardık; yerli üreticilerimiz dururken bu imtiyazların yabancılara verilmesi ancak kapitülasyon olarak tarif edilebilir. Anlaşmanın ilgili tali komisyonda görüşülmeden Genel Kurul’a getirilmemesini istedik. Hiçbir uyarımız dinlenmediği gibi, şerh teslimi konusunda da sadece 24 saat süre verildi. Genel Kurul’daki oylamada da görüldü ki AKP, apar topar bu anlaşmayı Meclis’ten geçirmek istiyor. Sivas ve Karaman’da kurulması planlanan bu enerji santralleri ile ne devlet ne yerel halk ne de kendi mühendisimiz, insanımız kazanıyor. Anlaşma ile AKP iktidarı Suudi hükümetine 30 yıl boyunca euro bazlı alım garantisi veriyor. Tam 30 yıl boyunca euro üzerinden belirlenmiş fiyatlarla alım yapacaksın, mecbursun” ifadelerini kullandı
"Vatandaşın merası bedava veriliyor, mühendisimiz dışlanıyor"
Projelerin istihdama ve üretime hiçbir katkısı olmadığını belirten Çakırözer, “Anlaşma ile yerli ekipman ve yerli iş gücü için bağlayıcı güvence de yok! Öz kaynaklarımız dışlandığı gibi kendi mühendisimizin, kendi işçimizin yani kendi insanımızın bu projelerde çalıştırılması konusunda bağlayıcı bir madde yok. Bu olmadığı gibi kendi vatandaşımız için değerli olabilecek mera alanları yabancı yatırımcılara tahsis ediliyor. Arazinin temini, kiralanması ve kullanımı için herhangi bir bedel ödenmeyecek. Sıkıntı çıkarsa da sorunu EÜAŞ kendi adına halledecek" dedi.
Suudi şirketin vergi muafiyetine dikkat çeken Çakırözer, "Üstelik Suudi şirkete büyük vergi kıyağı da çekiliyor! Ülkemizde yerli güneş enerjisi yatırımcılarına yüzde 70'lere varacak vergiler dayatan AKP, bu anlaşma ile Türkiye dışından bir yatırımcı şirketi tüm vergilerden muaf tutuyor. Kurumlar vergisi teşviki; ithal gelecek ekipmanlar, makineler, yedek parçalar için KDV ve ÖTV muafiyeti... Hepsi var! Damga vergisi bile istisna tutulmuş! Yerli üreticilerimiz vergi batağında inim inim inlerken, bu yabancı şirket her türlü vergiden muaf tutulacak” ifadelerini kullandı.
"Türk mahkemleri devre dışı"
Anlaşmanın hukuki egemenliği de zedelediğini ifade eden Çakırözer, “Anlaşmanın en tartışmalı maddelerinden biri de Türk hukuk mahkemelerinin devre dışı bırakılması. Suudi şirketle bir anlaşmazlık çıktığında Londra mahkemesi tahkim mahkemesi olarak belirleniyor. Türk tarafının, Suudi Hükümeti tarafından tayin edilen geliştirici şirketi hangi şartlarda reddedebileceği veya reddetmesi durumunda yeni bir şirketin ne şekilde belirleneceğine dair hükümler de anlaşmada açıkça belirtilmemiş" dedi.
