Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının hazırladığı "Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik", Resmî Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Düzenlemeyle yer altı madenlerinde havalandırma sistemlerine ilişkin yeni tanımlar getirildi, ana ve tali havalandırma sistemlerine yönelik yükümlülükler artırıldı. Özellikle grizulu maden ocaklarında yedek havalandırma sistemlerinin bulundurulması ve düzenli olarak test edilmesi zorunlu hale getirildi.
Yönetmeliğe yeni tanımlar eklendi
Yönetmeliğin tanımlar bölümüne dört yeni kavram eklendi. Buna göre;
- Ana havalandırma fanı, yer altı maden işyerlerinde havalandırmayı sağlayan ana vantilatör veya aspiratör,
- Tali havalandırma fanı, ana havalandırma akışıyla bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yürütüldüğü alanlarda kullanılan fan,
- Yedek güç sistemi, ana enerji kesildiğinde devreye girerek bağlı sistemleri çalıştırabilecek jeneratör veya benzeri bağımsız güç kaynağı,
- Yedek havalandırma fanı ise ana havalandırma fanının devre dışı kalması halinde kullanılacak sistem olarak tanımlandı.
Ana havalandırma fanlarına yedek enerji zorunluluğu
Yönetmelikle birlikte ana havalandırma fanlarının hem ana enerji sistemine hem de yedek güç sistemine bağlı olması zorunlu hale getirildi. Böylece elektrik kesintisi yaşanması halinde havalandırmanın kesintisiz sürdürülmesi amaçlanıyor.
Tali havalandırma sistemi yeniden düzenlendi
Yönetmelik, tali havalandırmaya ilişkin kuralları da yeniden düzenledi. Buna göre tali havalandırma;
- Ana havalandırma akışıyla bağlantısı bulunan hazırlık ve kurtarma çalışmalarının yürütüldüğü alanlarda uygulanabilecek.
- Havalandırmada kısa devre oluşmasını önleyici tedbirler alınacak.
- Kullanılan vantüpler antistatik ve alev yürütmez özellikte olacak.
Tali havalandırma fanının herhangi bir nedenle durması halinde çalışanlar derhal tahliye edilecek. Güvenli hava koşulları yeniden sağlanıncaya kadar işçilerin bölgeye ve etkilenebilecek diğer tehlikeli alanlara girişine izin verilmeyecek.
Yedek ekipman hazır bulundurulacak
Yeni düzenlemeyle tali havalandırma yapılan alanlarda; yedek tali havalandırma fanı, vantüp bağlantı elemanları, kurulum için gerekli diğer ekipmanlar fanın yanında kuruluma hazır şekilde bulundurulacak.
Grizulu maden ocaklarında ise yedek fanın hangi koşullarda ve nasıl devreye alınacağı ile bu işlemi yapacak çalışanlar sağlık ve güvenlik dokümanında açıkça belirtilecek.
Grizulu ocaklara yeni yükümlülükler
Yönetmelik, grizulu maden ocaklarına yönelik yeni zorunluluklar da getirdi. Buna göre; ocağın havalandırmasını sağlayacak güçte ana havalandırma fanı veya fanları ile bunlara eşdeğer kapasitede yedek havalandırma fanı bulundurulacak. Ana havalandırma fanının durması halinde yedek sistem havalandırmayı kesintiye uğratmayacak şekilde derhal devreye alınacak. Yedek havalandırma fanlarının çalışırlığı en geç ayda bir test edilecek. Yapılan testler kayıt altına alınacak ve test sırasında uygulanacak güvenlik önlemleri sağlık ve güvenlik dokümanında yer alacak.
21 Temmuz 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik, yayımıyla birlikte yürürlüğe girdi. Yönetmelik hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütecek.
