ABD Silahlı Kuvvetleri'nin bir Amerikan helikopterinin düşürülmesinin ardından İran'a yönelik yeni hava operasyonları başlatması, küresel piyasalarda Brent petrol fiyatlarını hızla yukarı taşıdı. Ortadoğu'da son dönemde yaşanan gerilimlerle sınanan kırılgan ateşkesi tehdit eden operasyonun ardından küresel enerji piyasası sert tepki verdi. Londra Brent petrol fiyatı yüzde 2 civarında değer kazanarak varil başına 93 doların üzerine tırmanırken, Batı Teksas türü ham petrol (WTI) fiyatı da 90 dolara kadar yükseldi. Washington yönetiminin kısa süreli misilleme harekatının tamamlandığını bildirmesi üzerine emtia fiyatları elde ettiği kazançların bir kısmını sildi.
İran devlet televizyonu IRIB, Amerikan operasyonuna misilleme olarak Bahreyn'de konuşlu ABD 5. Filosu'na insansız hava araçlarıyla saldırı düzenlendiğini aktardı. Kurum, aynı zamanda Ürdün ve Kuveyt sınırlarındaki Amerikan askeri tesislerinin de saldırıya uğradığını duyurdu. Gelişmeler küresel Brent petrol ticaret hatlarında güvenlik endişelerini tırmandırdı. ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM), Umman açıklarında düşürülen Apache tipi askeri helikoptere yanıt olarak meşru müdafaa hakkı kapsamında harekatı icra ettiklerini açıkladı. Komutanlık, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı resmi açıklamada, askeri görevin haksız İran saldırganlığına karşı orantılı bir yanıt teşkil ettiğini belirtti.
Hürmüz Boğazı askeri gerilimi Brent petrol fiyatlarını tetikliyor
CENTCOM, Amerikan savaş uçaklarının Hürmüz Boğazı yakınlarında bulunan İran hava savunma sistemlerini, yer kontrol istasyonlarını ve radar sahalarını hassas mühimmatla vurduğunu duyurdu. Devlet kanalı IRIB ise dar su yolunun kritik noktalarından Keşm Adası ile Jask bölgesinin hava saldırılarına maruz kaldığını doğruladı.
Trump, Hürmüz Boğazı üzerinde devriye görevi yürüten helikoptere yönelik saldırıdan doğrudan Tahran yönetimini sorumlu tuttu ve karşılık verileceğini ilan etti. İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ise hiçbir tehdidi yanıtsız bırakmayacaklarını vurguladı.
Karşılıklı askeri adımlar, bölgedeki pamuk ipliğine bağlı ateşkesin istikrarını ve taraflar arasında kalıcı bir anlaşma sağlanmasına yönelik diplomatik müzakereleri baltalıyor. Hafta başında İsrail ile İran'ın karşılıklı saldırılar gerçekleştirmesine rağmen Trump, barış görüşmelerinin planlandığı gibi ilerlediğini savunuyordu.
Enerji araştırma şirketi MST Marquee kıdemli analisti Saul Kavonic, askeri operasyonların Brent petrol arzını doğrudan etkileyebilecek bir uzlaşmanın tamamen uzakta olduğunu gösterdiğini belirtti. Analist, piyasaların topyekun bir savaş yerine orantılı adımlarla sınırlı kalınmasından bir miktar teselli bulduğunu ekledi.
Stok azalışı Brent petrol piyasasındaki arzı daraltıyor
Son askeri tırmanış, ABD ve İran'ın çift taraflı ablukası altında bulunan stratejik Hürmüz Boğazı'nın neredeyse tamamen kapalı kalma süresini uzatma riski barındırıyor. Şubat ayı sonlarında başlayan savaş, ham petrol, işlenmiş akaryakıt ve sıvılaştırılmış doğalgaz sevkiyatlarını sekteye uğratarak küresel bir enflasyon krizi endişesi yaratıyor. Amerikan Petrol Enstitüsü (API) tarafından hazırlanan rapora göre, ABD ham petrol stokları geçen hafta 9,1 milyon varil geriledi. Çarşamba günü açıklanacak resmi hükümet verilerinin düşüşü teyit etmesi durumunda, Brent petrol piyasasını etkileyen en büyük stok azalışı kaydedilmiş olacak.
Ülke genelindeki petrol rezervleri, alıcıların Basra Körfezi'nden kaybolan varilleri ikame etmeye çalışması nedeniyle son dört ayın en düşük seviyesinde bulunuyor. Küresel Brent petrol arzının daralması, rafinerilerin ve enerji ithalatçılarının alternatif kaynaklara yönelmesini zorunlu kılıyor. Sektör analisti Saul Kavonic, geçen her günün Brent petrol piyasasındaki arz sıkışıklığını artırdığını ve küresel depolama tesislerindeki stokların benzeri görülmemiş düşük seviyelere gerilediğini vurguladı. Enerji fiyatlarındaki oynaklık, arz güvenliğine yönelik fiziki tehditler sürdükçe küresel piyasaların ana gündem maddesi olmaya devam ediyor.
