Dünya Kupası'nın başlamasıyla birlikte kardiyologlar, önceden kalp hastalığı bulunan taraftarları uyarıyor: maçların duygusal yoğunluğu kardiyovasküler sistem üzerinde ciddi bir yük oluşturabiliyor.
“Şiddetli duygular, ister olumlu ister olumsuz olsun, kalp krizi gibi kardiyovasküler olaylar için ‘tetikleyici risk faktörleri’ olarak rol oynayabiliyor” dedi kardiyolog ve Avrupa Kalp Ağı yönetim kurulu üyesi Paola Santalucia, Euronews Health'e.
Ulusal takımınızın bir üst tura yükselmesi karşısında büyük coşku duymanız ya da son derece gergin bir penaltı atışını izlemeniz gibi güçlü duygusal heyecanlar, önceden kalp hastalığı bulunan kişiler için tehlikeli olabilir, diye ekledi Santalucia.
Hipertansiyon, obezite ya da sigara kullanımı gibi diğer risk faktörlerine sahip olanların da duygusal açıdan yüklü maçlar sırasında dikkatli olması gerektiğini söyledi.
Yoğun duygusal heyecan, kalp atış hızını, kan basıncını ve kortizol gibi stres hormonlarını artırabiliyor. Bazı durumlarda kalp dakikada 150 atıma kadar çıkabiliyor ki bu da sprint atmaya yakın bir seviyeye karşılık geliyor.
Bu sonuçlar, 2025 Almanya Kupası finali sırasında futbol tutkusunu – kalp atış hızları ve stres düzeylerini – ölçen ve bunları 12 haftalık bir dönemde normal günlerde alınan ölçümlerle karşılaştıran, giyilebilir cihazlara dayalı yeni bir çalışmaya göre elde edildi (kaynak İngilizce).
“En büyük etki, maçı stadyumda canlı izleyip bir yandan da bira içen taraftarlarda görülüyor” dedi Almanya'daki Bielefeld Üniversitesi'nde spor ekonomisi profesörü ve çalışmanın ortak yazarı Christian Deutscher. Euronews Health'e, sıcak havanın da vücut üzerinde ek bir yük oluşturabildiğini söyledi.
Evden izleyenlerde bile ölçülebilir fizyolojik tepkiler görüldü. “Yürümeseler bile kalp atış hızlarında, yürümeye kıyaslanabilecek bir artış vardı” dedi.
Deutscher, en yoğun fizyolojik tepkilerin yalnızca goller sırasında değil, belirsizliğin hâkim olduğu anlarda görüldüğünün altını çizdi: penaltı atışları, VAR incelemeleri ya da topun direkten döndüğü pozisyonlar.
“Taraftarlar olarak aslında peşinde olduğumuz bu belirsiz anların, hayati bulgularımız üzerinde en büyük etkiyi yaratmasını bekliyoruz” diye konuştu Deutscher. Kendisi ve meslektaşları, devam eden Dünya Kupası sırasında taraftarlardan bir takip çalışması (kaynak İngilizce) kapsamında veri topluyor.
Suçu futbola atmayın
Asıl sorun futbolun kendisi değil; vücudun yoğun duygulara verdiği tepki.
“Adrenerjik uyarım en üst düzeye çıkıyor: kan basıncı aşırı yükseliyor, kalp atış hızı artıyor, adrenalin ve kortizol fırlıyor – bu, ani bir olay için bilinen bir durumdur” dedi Norveç'teki Oslo Üniversitesi Hastanesi'nde kardiyoloji profesörü olan Dan Atar, Euronews Health'e.
Atar'a göre “birkaç talihsiz kişide” bu bedensel tepki, damar duvarlarında biriken aterosklerotik bir plağın – yani birikimin – yırtılmasına yol açarak kalp krizini tetikleyebiliyor.
Atar, bunun her yerde ve her an yaşanabileceğinin altını çizdi. Örneğin Norveç'te kalp krizleri, insanların sabah erken saatlerde kar küredikleri sırada da görülebiliyor; bu da adrenerjik uyarımı tetikleyen bir durum.
“Futbol maçı izlemenin hiçbir şekilde tehlikeli olmadığını” vurguladı. “Bunların hepsi fizyolojik; heyecanlanmak tehlikeli değil.”
Bununla birlikte Atar, duygusal stres, alkol tüketimi, sıcak hava ve altta yatan kardiyovasküler rahatsızlıkların birleşiminin, “istenmeyen bir şey olma” riskini artırabileceğini kabul etti.
Bu tür “istenmeyen” durumların önüne geçmek için Santalucia, yüksek risk grubundaki kişilere reçeteli ilaçlarını düzenli olarak almaya devam etmelerini, aşırı alkolden, sigaradan ve uyarıcı maddelerden kaçınmalarını ve göğüs ağrısı, nefes darlığı ya da çok hızlı veya düzensiz kalp atışı gibi uyarı belirtilerini görmezden gelmemelerini tavsiye etti.
“Temel mesaj, maçtan keyif almaktan kaçınmak değil; özellikle kardiyovasküler riski zaten yüksek olanlar için bunu ölçülü ve farkında olarak yapmak” dedi.
