Sivas Cumhuriyet Üniversitesi (SCÜ) Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. İlhan Çetin, Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığına karşı geliştirilen aşı çalışmalarında önemli bir aşamaya gelindiğini açıkladı. Çetin, hayvan deneylerinde başarılı sonuçlar veren 3 aşı adayında faz çalışmalarının başladığını söyledi.
Kene vakalarında artış yaşanıyor
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte yeniden gündeme gelen kene vakalarına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Prof. Dr. İlhan Çetin, vaka sayılarında artış eğilimi görüldüğünü belirtti.
Kenelerin özellikle vahşi hayvanlardan evcil hayvanlara ve ardından insanlara bulaşabildiğini ifade eden Çetin, kırsal bölgelerde yaşayanlar ve hayvancılıkla uğraşan vatandaşların daha dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
Kene kontrolü hayat kurtarıyor
Prof. Dr. Çetin'e göre kenelerin yaklaşık yüzde 70'i pantolon paçaları ve ayak bölgesinden vücuda ulaşıyor. Bu nedenle pantolon paçalarının çorap içine alınması gibi basit önlemler, korunma oranını önemli ölçüde artırabiliyor.
Açık alanlarda geçirilen zamanın ardından mutlaka vücut kontrolü yapılmasını öneren Çetin, kenelerin vücuda tutunduktan önce yaklaşık bir saat boyunca uygun yer aradığını belirterek erken fark edilmesinin enfeksiyon riskini ciddi ölçüde azaltabileceğini söyledi.
"Ölümlerin büyük bölümü gecikmiş vakalar"
KKKA nedeniyle yaşanan can kayıplarının önemli bölümünün geç teşhis edilen hastalarda görüldüğünü belirten Prof. Dr. Çetin, kenenin fark edilmesi halinde sağlık kuruluşlarına başvurulması gerektiğini ifade etti.
Çetin, "Erken teşhis edilen vakalarda tedavi süreci daha başarılı ilerliyor. Ancak geç kalınan durumlarda ölüm riski belirgin şekilde artıyor" dedi.
KKKA aşısında son durum
Kırım Kongo Kanamalı Ateşi için bugüne kadar yürütülen birçok aşı çalışmasının yeterli koruyuculuk ve uzun süreli bağışıklık sağlayamadığını belirten Çetin, son dönemde geliştirilen üç yeni aşı adayının umut verdiğini söyledi.
Hayvan deneylerinde daha yüksek koruma oranları elde edildiğini aktaran Çetin, bu adaylar için faz çalışmalarının başladığını açıkladı.
Aşı neden uzun sürede geliştiriliyor?
Vatandaşların sıkça sorduğu "COVID-19 aşısı kısa sürede bulundu, KKKA aşısı neden gecikiyor?" sorusuna da yanıt veren Çetin, her virüsün farklı özelliklere sahip olduğunu belirtti.
KKKA'nın COVID-19 kadar yaygın görülmediğini vurgulayan Çetin, vaka sayılarının sınırlı olmasının aşı geliştirme ve klinik çalışma süreçlerini uzattığını ifade etti.
Sivas'ta yılda yaklaşık 100 ila 120 arasında KKKA vakasının görüldüğünü belirten uzmanlar, özellikle yaz aylarında vatandaşların kene temasına karşı dikkatli olmaları gerektiğini hatırlatıyor.
