Çin'in başkenti Pekin'de dört gün önce iki kişilik hafif bir uçağın 109 katlı CITIC Tower'a çarpmasıyla meydana gelen kazaya ilişkin belirsizlik sürüyor. Kazada uçaktaki pilot hayatını kaybederken, yerde bulunan 13 kişi yaralandı. Çinli yetkililer olay hakkında yalnızca yaklaşık 60 kelimelik kısa bir açıklama yayımladı.
Devlet gazetesi Beijing Daily'de yer alan açıklamada kazanın temel bilgileri paylaşılırken, uçağın neden düştüğü ve Pekin'in sıkı hava sahası güvenliğini nasıl aşabildiğine ilişkin herhangi bir bilgi verilmedi.
Kazanın ardından gökdelenin cephesinde oluşan hasarlı bölümler kapatılırken, sosyal medyada yayılan çarpışma görüntüleri kısa sürede internetten kaldırıldı. BBC'ye konuşan en az üç havacılık şirketi ise yetkililerin hafif uçak operasyonlarını durdurmaları talimatı verdiğini ancak konuyla ilgili açıklama yapmalarının da yasaklandığını söyledi.
Sansür yalnızca kazayla sınırlı kalmadı
Çin'de siyasi açıdan hassas olaylarda sansür uygulanması alışılmış bir durum olsa da bu kez önlemler daha kapsamlı oldu. Kazayla ilgisi bulunmayan CITIC Tower fotoğrafları ve binaya ilişkin mizahi paylaşımlar da sosyal medya platformlarından kaldırıldı.
Çin dijital medyasını takip eden Eye on Digital China bülteninin editörü Manya Koetse'ye göre yönetim, olayın nasıl gerçekleştiğini henüz kendisi de tam olarak çözemediği için bilgi akışını sıkı şekilde kontrol ediyor.
Koetse, "Bu son derece sıra dışı bir olay. Hükümetin yetkinliğini sorgulatıyor ve Komünist Parti'nin önemli söylemlerini zedeliyor" değerlendirmesinde bulundu.
"Ciddi güvenlik açığı"
Pekin'in siyasi merkezi olan Tiananmen Meydanı ile Çin Komünist Partisi liderliğinin bulunduğu Zhongnanhai çevresinde yaklaşık 100 kilometrekarelik kalıcı uçuş yasağı bulunuyor.
Çin uzmanı Bill Bishop, uçağın birkaç saniye daha uçması halinde Zhongnanhai bölgesine ulaşabileceğini belirterek olayı "çok büyük bir güvenlik ihlali" olarak nitelendirdi.
Chicago Council on Global Affairs Araştırmadan Sorumlu Başkan Yardımcısı Raymond Kuo ise küçük uçağın şehrin büyük bölümünü geçerek hükümet merkezine bu kadar yaklaşabilmesinin hem siyasi açıdan utanç verici hem de ciddi bir güvenlik zafiyeti olduğunu söyledi.
Kuo'ya göre kazanın nedeni pilotaj hatası veya teknik arıza olabileceği gibi kasıt ihtimali de tamamen göz ardı edilemez.
11 Eylül ve Kızıl Meydan benzetmeleri
Kaza, Çin dışında bazı gözlemcilere 11 Eylül 2001 saldırılarını hatırlattı. Sosyal medya kullanıcıları, ilk haber bildirimini aldıklarında akıllarına New York'taki İkiz Kuleler'e yapılan saldırının geldiğini dile getirdi.
Carnegie China'dan Chong Ja Ian ise daha uygun tarihsel benzetmenin, Alman amatör pilot Mathias Rust'ın 1987 yılında küçük uçağıyla Moskova'daki Kızıl Meydan'a iniş yapması olduğunu söyledi.
Rust'ın uçuşunun Sovyet hava savunma sistemindeki ciddi açıkları ortaya çıkardığını hatırlatan Chong, Pekin'deki kazanın ardından da güvenlikten sorumlu bazı üst düzey yetkililerin görevden alınabileceğini öne sürdü.
Kazada kullanılan uçağın, Çinli Sunward Aircraft tarafından üretilen iki kişilik tek motorlu Aurora SA60L modeli olduğu ve ağırlıklı olarak gezi uçuşları, hava fotoğrafçılığı ve sportif havacılık faaliyetlerinde kullanıldığı belirtildi. Yetkililer ise kazanın nedenine ilişkin ayrıntılı soruşturma yürütüldüğünü açıklamadı.
