ŞEHRİBAN KIRAÇ / NEFES
Türkiye’de geçim derdi her geçen gün büyüyor. 16 milyonu aşkın kişi ay sonunu yaşlılık, ölüm, sürekli işgörmezlik aylıklarıyla getirmeye çalışıyor. Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) verilerine göre, 5 yıl önce Türkiye’de 13 milyon 128 bin kişi pasif aylıkla geçinmeye çalışırken, Nisan 2026 itibarıyla bu sayı 16 milyon 286 bin kişiyi aştı. Ocak ayında en düşük emekli aylığı alanların sayısı 4 milyon 900 bin kişi iken şu anda 5 milyon 100 bine yükseldi.
Bu ay SSK ve Bağ-Kur emeklileri yüzde 17.76 zamla yetinmek zorunda kaldı. Böylece en düşük emekli aylığı 3 bin 552 liralık artışla 20 bin TL’den 23 bin 552 TL’ye yükseltiliyor. Çalışma yaşamı uzmanı Prof. Dr. Aziz Çelik’e göre, Türkiye’de her üç emekliden biri en düşük emekli aylığıyla yaşam mücadelesi veriyor. 2019’da 800 bin kişi olan en düşük emekli aylığı alanların sayısı şu anda 5.1 milyona yükseldi. 2019’da emeklilerin yüzde 7’si en düşük emekli aylığı alırken, bu oran 2026’da yüzde 31’e fırladı.
EN DİPTE EŞİTLEYECEKLER
Prof. Dr. Aziz Çelik, “En düşük emekli aylığı, uygulanma biçimi nedeniyle emeklileri dipte eşitliyor. Nasıl ki asgari ücret Türkiye’de tüm çalışanlar için bir referans ücret haline geldiyse, en düşük emekli aylığı da emekliler için referans ücret haline getiriliyor. Kök emekli aylıkları giderek düştüğü için en düşük emekli aylığı kapsamı genişliyor. Zaten geçinemeyen milyonlar için bundan sonra geçinmek imkansız hale gelecek. Türkiye’de ortalama emekli aylığı zamla birlikte yaklaşık 27 bin 700 lira olacak” diye konuştu.
Emekliler ne istiyor?
- Hiçbir emekli yoksulluğa mahkûm edilmesin; en düşük emekli aylığı insanca yaşam koşullarını sağlayacak düzeye yükseltilsin.
- Bayram ikramiyeleri asgari ücret düzeyine yükseltilsin.
- Sağlıkta katkı ve katılım payları kaldırılsın. 5510 sayılı yasa emekliler lehine yeniden düzenlensin.
- Emeklilerin sendika kurma ve örgütlenme hakkı anayasal güvence altına alınsın.
- Zamlar kök maaşa değil, ele geçen son maaşa uygulansın.
- Sosyal güvenlik ve emekliler için bütçeden ayrılan pay artırılsın.
- Sosyal güvenlik ve emekliler için yapılan kamu harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı, OECD ve Avrupa ülkeleri ortalamalarına yükseltilsin.
