Dünyanın en büyük gelişmiş ekonomilerini bir araya getiren G7 Liderler Zirvesi, Fransa'nın Evian-les-Bains kentinde başladı. 15-17 Haziran tarihleri arasında düzenlenecek zirvenin gündeminde ABD ile İran arasında varılan ön anlaşma, Ukrayna savaşı, küresel ekonomik dengesizlikler ve kritik minerallerin tedariki yer alıyor. G7 ülkeleri ABD, Fransa, Birleşik Krallık, Almanya, Japonya, Kanada ve İtalya'dan oluşuyor.
Zirve, ABD ve İran'ın savaşın sona erdirilmesine yönelik bir çerçeve anlaşmaya vardıklarını açıklamalarının hemen ardından gerçekleştiriliyor. Bu nedenle liderlerin ilk ele alacağı başlıklardan birinin anlaşmanın ayrıntıları ve bölgesel etkileri olması bekleniyor.
Trump'ın doğum günü için zirve tarihi değişti
ABD Başkanı Donald Trump, zirve için Fransa'ya giderken, Avrupalı liderlerin Washington'ın son dönemdeki dış politika hamlelerine ilişkin kaygıları da toplantılara yansıyacak. Trump'ın katılımı için zirvenin tarihi değiştirilmişti. Böylece ABD Başkanı doğum gününü evinde kutlayabilmişti.
Öte yandan ABD heyeti, yapay zekânın ekonomik etkilerinin de zirve gündemine alınmasını talep etti. Bunun üzerine Fransa, teknoloji sektöründen bazı önemli isimleri Evian'a davet etti. Davetliler arasında San Francisco merkezli yapay zekâ şirketi OpenAI'ın Üst Yöneticisi (CEO) Sam Altman da yer alıyor.
Trump'ın Orta Doğu liderleriyle görüşmesi ve Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski ile çalışma oturumuna katılması bekleniyor. İki liderin salı günü gerçekleştireceği görüşmede Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali destek konularının ele alınacağı belirtiliyor.
İran anlaşmasının ayrıntıları masada
G7 liderlerinin, ABD ile İran arasında varılan anlaşmanın detayları hakkında bilgi alması bekleniyor. İsviçre'de cuma günü resmileştirilmesi planlanan mutabakatın kapsamı henüz tam olarak açıklanmış değil.
Trump, Hürmüz Boğazı'nın yeniden uluslararası deniz trafiğine açılacağını ve İran limanlarına yönelik ABD ablukasının sona ereceğini duyurmuştu. İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi ise pazartesi gecesinden itibaren tüm cephelerde askeri operasyonların kalıcı olarak durdurulacağını açıkladı.
İran Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Garibabadi, 60 günlük ateşkes döneminde yaptırımların kaldırılması ve nükleer program dahil daha kapsamlı konuların müzakere edileceğini söyledi.
Savaştan doğrudan etkilenen Birleşik Arap Emirlikleri ile arabulucu rolü üstlenen Katar ve Mısır da zirveye davet edilen ülkeler arasında yer alıyor.
Macron küresel ekonomi gündemini öne çıkarmak istiyor
Ev sahibi Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron için zirve, görev süresinin son dönemindeki en önemli diplomatik etkinliklerden biri olarak görülüyor. Macron'un, küresel ekonomik dengesizlikler ve ticaret konularını ön plana çıkarması bekleniyor.
Fransa, küresel ekonomideki dengesizlikleri ortak bir sorun olarak tanımlıyor. Paris yönetimine göre Çin'in aşırı üretimi, ABD'nin yüksek tüketimi ve Avrupa'nın yetersiz yatırımları mevcut ekonomik yapının temel sorunları arasında bulunuyor.
Bu kapsamda zirveye Brezilya, Hindistan, Kenya ve Güney Kore de davet edildi. Macron ayrıca Çin'e iç tüketimi artırma çağrısında bulundu.
Kritik mineraller ve Çin'e bağımlılık da görüşülecek
G7 liderlerinin gündemindeki bir diğer başlık ise temiz enerji teknolojileri ve yüksek teknoloji üretiminde kullanılan kritik minerallerin tedariki olacak. Batılı ülkeler, bu alanda baskın konumdaki Çin'e bağımlılığı azaltacak alternatif tedarik zincirleri oluşturmayı hedefliyor. Zirveden, İran anlaşması ve Ukrayna savaşı başta olmak üzere küresel güvenlik ve ekonomi alanlarında ortak mesajlar çıkıp çıkmayacağı yakından takip ediliyor.
Geçen yıl Kanada'da düzenlenen G7 Zirvesi'nde olduğu gibi, bu yıl da yedi liderin ortak bir sonuç bildirgesi imzalaması beklenmiyor. Bunun yerine belirli başlıklarda ayrı anlaşmalar yapılması planlanıyor.
