Tahıl ve şeker başı çekti! Küresel gıda endeksi haziranda geriledi

Birleşmiş Milletler Gıda ve Tarım Örgütü (FAO), küresel gıda piyasalarının nabzını tutan yeni raporunu yayımladı. Rapora göre, uluslararası ticarete konu olan gıda emtialarının fiyatlarını takip eden FAO Gıda Fiyat Endeksi, Haziran ayında bir önceki aya kıyasla yüzde 0,3 oranında hafif bir düşüş kaydetti. Küresel gıda sepetindeki bu gevşemede, özellikle tahıl ve şeker fiyatlarında yaşanan gerileme başı çekti. Yıllık bazda bakıldığında endeks geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 1,7 artış gösterse de, Mart 2022'de Rusya-Ukrayna savaşının patlak vermesiyle ulaşılan tarihi zirvenin yaklaşık yüzde 19 altında seyretmeye devam ediyor. HÜRMÜZ BOĞAZI'NDA DİPLOMASİ DOPİNGİ Haziran ayındaki bu düşüşün arkasındaki en büyük etkenlerden biri, küresel ticaret rotalarında yaşanan jeopolitik yumuşama oldu. Washington ile Tahran arasında yürütülen ve müzakere sürecini resmen başlatan geçici barış anlaşması, piyasalara can suyu verdi. Bu hamle, tahıl sevkiyatlarının yanı sıra gübre ve motorin gibi tarımsal girdiler için kritik bir geçiş noktası olan Hürmüz Boğazı üzerindeki ticaret akışını yeniden normalleştirdi. Uzun süredir mahsul ve gübre piyasalarının üzerinde kara bir bulut gibi dolaşan İran savaş riski primi, Haziran ayının başında tamamen ortadan kalktı. Bu durum, tedarik zincirindeki kesintilerin uzun süre devam edebileceği yönündeki küresel endişeleri büyük ölçüde hafifleterek fiyatların aşağı yönlü hareket etmesini sağladı. KUZEY YARIMKÜREDE REKOR SICAKLAR VE REKOLTE ENDİŞESİ Gıda fiyatlarında yaşanan bu geçici rahatlamaya rağmen, tarım sektörü önümüzdeki dönem için alarm vermeye devam ediyor. Kuzey Yarımküre’de hasat mevsimi heyecanı başlarken, madalyonun diğer yüzünde ciddi iklim krizleri boy gösteriyor. Avrupa’yı etkisi altına alan rekor sıcak dalgalarının ardından, tarım dünyasının dikkatleri ekim alanlarındaki daralmaya, verim düşüşlerine ve olumsuz hava koşullarına çevrildi. Üreticiler fiyattaki düşüşün kalıcı olamayabileceği konusunda endişeli bir bekleyişe geçti. EL NINO TEHDİDİ KÜRESEL GIDA GÜVENLİĞİNİ ZORLUYOR Gelecek aylara dair en büyük risk unsurlarından biri ise döngüsel hava olgusu El Nino olarak öne çıkıyor. Dünyanın bir bölgesinde şiddetli sellere yol açarken, başka bir bölgesinde yıkıcı kuraklıklara neden olabilen bu küresel hava anomalisi, tarımsal üretimin kalbini tehdit ediyor. El Nino’nun gelişmesiyle birlikte, dünyanın en önemli üretim havzalarındaki mahsulün tahrip olma riski her geçen gün artıyor. Uzmanlar, bu durumun zaten hassas dengeler üzerinde duran küresel gıda güvenliğini daha da istikrarsız hale getirebileceği konusunda uyarılarda bulunuyor.