ABD ile İran arasında Katar'ın başkenti Doha'da yürütülen iki günlük dolaylı teknik görüşmeler tamamlandı. Katar'ın arabuluculuğunda gerçekleştirilen temaslarda taraflar doğrudan masaya oturmazken, diplomatik kanallar üzerinden sürdürülen müzakerelerde özellikle Hürmüz Boğazı'ndaki son gelişmeler ele alındı.
Al Arabiya'nın üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Washington ile Tahran arasındaki diplomatik süreç kesintiye uğramadan devam edecek. Aynı kaynaklar, yeni müzakere turunun 18 Temmuz'da yine Doha'da yapılmasının planlandığını öne sürdü.
ABD'DEN HÜRMÜZ BOĞAZI KONUSUNDA SERT MESAJ
Habere göre ABD heyeti, İran tarafına Hürmüz Boğazı'nın mevcut statüsünü tek taraflı olarak değiştirmeye yönelik herhangi bir girişimi kabul etmeyeceğini açık şekilde iletti.
Washington yönetiminin, uluslararası enerji ve ticaret açısından kritik öneme sahip boğazdaki serbest deniz ulaşımının korunmasını temel öncelik olarak gördüğü belirtilirken, bu konuda atılacak adımların müzakere sürecini doğrudan etkileyebileceği ifade edildi.
"GEÇİŞ ÜCRETİ" TARTIŞMASI
Haziran ayında taraflar arasında imzalanan mutabakat zaptında, Hürmüz Boğazı'nın 60 gün boyunca tüm ticari gemilere herhangi bir kısıtlama veya ücret uygulanmadan açık tutulması öngörülmüştü.
Ancak diplomatik kaynaklar, İran'ın söz konusu düzenlemeyi farklı yorumladığını ileri sürdü. İddiaya göre Tahran yönetimi, 60 günlük sürenin sona ermesinin ardından Umman ile birlikte deniz trafiğini ortak şekilde düzenleme ve boğazdan geçen gemilerden "hizmet bedeli" adı altında ücret alma hakkına sahip olduğunu savunuyor.
Washington ise bu yaklaşımın mevcut mutabakatın ruhuna aykırı olduğu görüşünü dile getirdi.
DONDURULMUŞ VARLIKLAR İÇİN ŞARTLAR MASADA
Diplomatik kaynaklara göre ABD, İran'a ait dondurulmuş mali varlıkların serbest bırakılması konusunda ilerleme sağlanmasını iki temel koşula bağladı.
Bunlardan ilki, haziran ayında varılan mutabakatın eksiksiz şekilde uygulanması olurken, ikinci şart ise İran'ın Hürmüz Boğazı'nda deniz güvenliğini sağlaması ve uluslararası ticaretin kesintisiz devam etmesini garanti altına alması olarak değerlendiriliyor.
İRAN'DAN YENİ UYARI
İran Silahlı Kuvvetleri, Hürmüz Boğazı hava sahasında bulunan ABD askeri unsurlarının bölge güvenliği açısından tehdit oluşturduğunu savundu.
Yapılan açıklamada, boğaza yönelik olası bir Amerikan müdahalesine "hızlı karşılık verileceği" uyarısı yinelendi.
Tahran yönetimi ayrıca ticari gemilerin güvenli geçişinin sağlanabilmesi için İran tarafından belirlenen deniz rotalarının kullanılmasının zorunlu olduğunu bir kez daha vurguladı.
GÖZLER 18 TEMMUZ'A ÇEVRİLDİ
Doha'da tamamlanan teknik temasların ardından taraflar arasındaki diplomatik sürecin devam edeceği belirtilirken, 18 Temmuz'da yapılması beklenen yeni görüşmelerin Hürmüz Boğazı'nın geleceği, deniz güvenliği, yaptırımlar ve dondurulmuş İran varlıkları başta olmak üzere birçok kritik başlıkta sürecin yönünü belirlemesi bekleniyor. Diplomasi kanalları açık tutulsa da sahadaki askeri hareketlilik nedeniyle bölgedeki kırılgan dengeler yakından izlenmeye devam ediyor.
