Aydın’ın Efeler ilçesindeki yaklaşık 2 bin yıllık geçmişe sahip Tralleis Antik Kenti’nde sürdürülen kazılarda, Antik Çağ’da hamam kompleksinin bir parçası olarak kullanılan ve dönemin “olimpik” havuzlarından biri olarak değerlendirilen yüzme havuzu gün yüzüne çıkarıldı.
Şehir merkezine yaklaşık 3 kilometre uzaklıkta bulunan antik kentteki kazılar, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi İnsan ve Toplum Bilimleri Fakültesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Murat Çekilmez başkanlığında, Kültür ve Turizm Bakanlığının “Geleceğe Miras” projesi kapsamında sürdürülüyor. Çalışmalar, 40 bin metrekarelik hamam kompleksinde yoğunlaşıyor.
“HAVUZ YAKLAŞIK 300 KİŞİLİK”
Kazılarda geçen yıl başlanan çalışmaların tamamlandığını belirten Prof. Dr. Murat Çekilmez, havuzun ölçülerine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Yaptığımız kazılarda 37 metre uzunluğunda, 12 metre genişliğinde soğuk su yüzme havuzunu ortaya çıkardık. Antik Çağ’da bu soğuk su yüzme havuzları özellikle hamam komplekslerinin orta kısmında kullanılıyor. Tralleis’teki örnek yaklaşık 300 kişilik bir yüzme havuzu.”
Çekilmez, sıcak yaz günlerinde hamama gelenlerin serinlemek amacıyla havuzu kullandığını düşündüklerini belirterek, yapının arkasındaki gymnasium (çok amaçlı eğitim kompleksi) nedeniyle burada eğitim gören çocukların da yüzme havuzundan yararlanmış olabileceğini ifade etti.
Havuzun bölgedeki benzer örneklerden daha büyük olduğuna dikkat çeken Çekilmez, şunları söyledi:
“Bir günde 3-5 bin kişinin hamam-gymnasium kompleksini kullandığını düşünüyoruz. Burada eğitim alan çocukların profesyonel sporcu olmaları bekleniyordu. Yüzme de onlar için çok önemli olduğu için mutlaka her çocuk yüzmeyi öğreniyordu bu havuzlarda. Antik Çağ için olimpik sayılabilecek büyüklükte, burada sporcular yetiştirildiği için. Buradaki sporcular diğer kentlerdeki yarışmalara da katılıyor. O nedenle havuzun belirli ölçülerde olması gerekiyordu. Derinliğine baktığımızda Antik Çağ havuz standardı 1,5 metre, burada da 1,5 metre derinliğinde bir havuz görüyoruz.”
GELİŞMİŞ SU VE TAHLİYE SİSTEMİ TESPİT EDİLDİ
Kazılar sırasında havuzun su altyapısına ilişkin önemli bulgular da elde edildi. Yapının üzerinin Antik Çağ’da da açık olduğunu aktaran Çekilmez, havuza çevredeki dağlardan getirilen kaynak suyunun ulaştırıldığını belirtti.
“Burada kaynak su kullanılıyordu. Yaklaşık 56 kilometre uzunluğunda bir su sistemimiz var. Kentin kuzeyindeki dağlardan buraya ulaşıyordu. Yaptığımız kazılarda özellikle suyun hızlı boşaltılmasıyla ilgili kanalizasyon sistemine de rastladık. Yani hızlı bir şekilde dolduruluyor ve kirlendiği zaman tekrar boşaltılıp temizleniyordu.” ifadelerini kullanan Çekilmez, kazı çalışmalarının tamamlanmasının ardından havuzun yeniden suyla doldurulmasının planlandığını söyledi.
