Diş Hekimliğinde Uzmanlık Sınavı (DUS) sonuçlarının açıklanmasının ardından genç diş hekimleri arasında gelecek kaygısı yeniden gündeme geldi. Yaklaşık 8 bin 500'e yakın adayın girdiği sınavda yalnızca 897 kontenjan açılırken, 90’ın üzerinde net yapan çok sayıda aday uzmanlık eğitimine yerleşememesi diş hekimliğinde büyüyen istihdam krizini gözler önüne serdi. BirGün'e konuşan genç diş hekimleri, yıllar süren eğitimlerinin ardından ya işsizlikle ya da düşük ücretli çalışma koşullarıyla karşı karşıya kaldıklarını belirterek uzmanlık kontenjanlarının artırılmasını, kamuda istihdamın genişletilmesini ve ağız-diş sağlığı hizmetlerinin kamusal bir planlamayla yeniden ele alınmasını istedi.
Son yıllarda plansız biçimde açılan diş hekimliği fakülteleriyle mezun sayısı hızla artarken, kamudaki atamaların yetersiz kalması ve özel sektörde düşük ücretli, güvencesiz çalışma koşullarının yaygınlaşması genç diş hekimlerini uzmanlık sınavına yöneltti. Ancak uzmanlık eğitimi kontenjanlarının aynı oranda artırılmaması, bu kez de DUS’ta büyük bir yığılmaya yol açtı. Genç diş hekimleri, mezuniyet sonrası iş bulmakta zorlandıkları için uzmanlık eğitimini tek çıkış yolu olarak gördüklerini söyledi.
KONTENJAN DUVARI
DUS'ta yüksek puan almasına rağmen yerleşemeyen diş hekimi Feyzanur Baltaş, aylar boyunca günde 10-12 saat çalıştığını anlatarak "1300'üncü oldum ancak buna rağmen uzmanlık eğitimi hakkı elde edemedim. Normal şartlarda büyük bir başarıyı temsil eden bu dereceye rağmen, Türkiye'deki acı bir sistem gerçeğiyle yüzleşiyoruz: Kontenjan yetersizliği" dedi. 2023 mezunu diş hekimi Ecem Öztürk ise üç yıldır DUS'a hazırlandığını anlatarak "90.75 net yaptım, bin 207'nci oldum ve yine açıkta kaldım. İş bulamıyorum, atanamıyorum. Hayatımızı sürekli ertelemek zorunda kalıyoruz" diye konuştu. 2022 mezunu Aziz Murat Keskintaş da farklı kentlerde çalıştığı kliniklerde düşük ücretlerle ve geciken ödemelerle karşılaştığını anlattı. Keskintaş, "90,5 net yaptım ama yine yerleşemedim. Bu süreçte sağlığımdan, sosyal hayatımdan ve mesleki gelişimimden vazgeçmek zorunda kaldım" dedi. Diş hekimi Halit ise iş bulamadığı için DUS'a yöneldiğini, özel sektörde bazı kliniklerin ücretsiz çalışma teklif ettiğini belirterek "Mezun sayısı artıyor ama ne kamuda ne özel sektörde istihdam yaratılıyor. Bugün 90 net yapan bile yerleşemiyor" ifadelerini kullandı.
EMEK ÇÖP OLUYOR
Şakire Kutbay da 91.25 net yapmasına rağmen uzmanlık eğitimine yerleşemediğini belirterek, "Dershane ve kaynaklara 120 bin liradan fazla para harcadım. Kontenjan yetersizliği yüzünden emeğimiz çöpe gidiyor" derken; Arzu Deniz Aydın ise 92.25 nete rağmen yerleşemediğini söyledi. Zeynep Demir de sınava hazırlanırken ailesinden ve çocuğundan fedakârlık yapmak zorunda kaldığını anlatarak, "Bir önceki dönemde rahatlıkla yerleşilebilecek puanlar artık yetmiyor. Bu tablo durumun ne kadar ağırlaştığını gösteriyor" dedi.
***
HASTALAR DA ETKİLENİYOR
Sorun yalnızca genç diş hekimlerini değil, yurttaşları da doğrudan etkiliyor. Sağlık Bakanlığı’nın Merkezi Hekim Randevu Sistemi (MHRS) verilerine göre diş hekimliği, 2024 yılında yaklaşık 22 milyon başvuruyla en yoğun talep gören branşlardan biri oldu. Buna karşın kamudaki yetersiz kadrolar ve altyapı sorunları nedeniyle yurttaşlar randevu bulmakta zorlanıyor. Diş Hekimleri Dayanışma Platformu ve genç diş hekimleri; aile diş hekimliği sisteminin hayata geçirilmesini, kamuda diş hekimi ve uzman kadrolarının artırılmasını, şehir hastanelerindeki atıl alanların ağız ve diş sağlığı hizmetlerine açılmasını ve plansız fakülte artışlarının yeniden değerlendirilmesini talep etti.
HAP VERİLER
Diş hekimliği fakülte sayısı 125Yılda yaklaşık 10 bin diş hekimi mezun oluyor Atama bekleyen diş hekimi sayısı 20 bin MHRS'de diş hekimliği randevusu 22 milyonu aştı
***
DUS BAŞVURUSU SON 3 YILDA YÜZDE 200 ARTTI
Dönemlere göre katılımcı sayısı ve toplam kontenjanlar
