Yaz tatili için Avrupa'nın farklı ülkelerinden Türkiye'ye gelen gurbetçiler, bu yıl yüksek fiyatlar nedeniyle harcamalarını kısmaya başladı. Döviz kurunun iç piyasadaki enflasyonun gerisinde kalmasıyla Türkiye'nin fiyat avantajı büyük ölçüde ortadan kalkarken, otelcilikten konut sektörüne, oto sanayiden markete kadar birçok sektörde beklenen hareketlilik yaşanmadı.
GURBETÇİNİN CEBİNE AKREP GİRDİ
Türkiye Gazetesi'nden Kaan Zenginli'nin haberine göre, geçmiş yıllarda döviz avantajıyla Türkiye'de rahat rahat harcama yapan gurbetçiler, bu yaz restoranlardan otellere, plaj işletmelerinden günlük alışverişe kadar birçok alanda Avrupa'yla yarışan fiyatlarla karşılaştı.
Artan maliyetlerin fiyatlara yansıması, kişi başına yapılan harcamayı ve ülkeye bırakılan döviz miktarını azaltırken, çok sayıda gurbetçi otel yerine memleketindeki aile evlerinde kalmayı tercih etti.
Alışveriş alışkanlıkları da değişti. Daha önce bagajlarını zeytinyağı, yöresel ürünler ve tekstil ürünleriyle dolduran gurbetçiler, gıda ve tekstil fiyatlarının Avrupa ile benzer seviyelere çıkması nedeniyle artık yalnızca sembolik miktarda yöresel ürün almayı tercih ediyor. Aynı durgunluğun mobilya ve çeyiz alışverişlerine de yansıdığı belirtiliyor.
GELEN HARCAMIYOR
Öte yandan Türkiye'ye gelen gurbetçi sayısı artmayı sürdürüyor. Verilere göre 2021'de 5 milyon 200 bin olan gurbetçi sayısı 2022'de 6 milyon 700 bine, 2023'te 7 milyon 300 bine, 2024'te 7 milyon 800 bine, 2025'te ise 8 milyon 100 bine yükseldi. 2026 yılında bu sayının 8 milyon 400 bine ulaşması bekleniyor.
ESNAFIN HAYALLERİ YIKILDI
Harcamalardaki yavaşlama, yaz sezonundan umutlu olan esnafın beklentilerini de boşa çıkardı. Otellerde rezervasyonların azalması, gayrimenkul alımlarının yavaşlaması ve oto sanayisindeki iş hacminin düşmesi birçok sektörde durgunluğa neden oldu.
Kuşadası'nda otel işletmeciliği yapan Levent Gürsoy, önceki yıllarda yaz sezonunda odalarının büyük bölümünün haftalar öncesinden Avrupa'dan gelen gurbetçiler tarafından rezerve edildiğini belirterek, bu yıl artan fiyatlar nedeniyle otel tatili yerine aile evlerinin tercih edildiğini söyledi. Gürsoy, otele gelen sınırlı sayıdaki gurbetçinin ise yalnızca konaklama hizmeti aldığını ve ek harcamalardan kaçındığını ifade etti.
Fiyat artışları gayrimenkul piyasasını da etkiledi. Önceki yıllarda Türkiye'den ev ya da yazlık satın almayı planlayan birçok gurbetçi, konut fiyatlarındaki yükseliş nedeniyle yatırım kararını erteledi. Türkiye'deki konut fiyatlarının döviz bazında Avrupa'nın bazı bölgeleriyle benzer seviyelere ulaşması, yatırımcıların farklı ülkelere yönelmesine neden oldu.
Oto sanayisinde de benzer bir tablo yaşanıyor. Edirne'de oto sanayi ustası Kemal Demir, geçmişte gurbetçilerin araçlarını kapsamlı bakım ve onarımdan geçirdiğini, ancak yedek parça ve işçilik maliyetlerindeki artış nedeniyle artık yalnızca dönüş yolculuğu için gerekli zorunlu tamiratları yaptırdıklarını söyledi.
