ABD Başkanı Donald Trump destek verse de FIFA Başkanı Gianni Infantino'nun Birleşmiş Milletler'in (BM) bir sonraki genel sekreteri olmasının önünde engeller var.
The New York Post'ta yer alan bir habere göre ABD Başkanı, FIFA başkanını "saygın" bir potansiyel aday olarak görüyor ve 2026 Dünya Kupası'nın "başarısı" ile de kanıtlandığı üzere "insanları bir araya getirme konusunda özel bir yeteneği" olduğunu düşürüyor.
Ancak her halükarda, sadece onun desteği, kariyer diplomatı bile olmayan bir kişiyi dünyanın en güçlü diplomatik görevine getirmek için yeterli olmayacaktır.
Ne Trump ne de Infantino, sunulması halinde onu zorlu ve siyasi açıdan gergin bir seçim sürecine sokacak olan bir adaylığı henüz doğruladı.
Infantino'nun bu görevi kazanmak için birçok ülkenin desteğine ihtiyacı olacak ve Güvenlik Konseyi'ndeki daimi konumları sayesinde her biri onu durdurabilecek olan Rusya, Çin, Fransa ve İngiltere'yi karşısına almayı göze alamaz.
BM Genel Sekreteri nasıl seçilir?
BM Genel Sekreteri, Güvenlik Konseyi'nin tavsiyesi üzerine 193 üyeli Genel Kurul tarafından atanır.
Bu, adayın aslında kapalı kapılar ardında yapılan müzakerelerle, 10 dönüşümlü ve 5 daimi üye olmak üzere 15 ülkeden oluşan kısıtlı bir grup tarafından seçildiği anlamına geliyor.
Tüm adayların bir veya daha fazla BM üyesi devlet tarafından aday gösterilmesi ve büyükelçiler ile sivil toplumdan gelen soruları yanıtlayarak herkese açık oturumlarda vizyonlarını sunmaları gerekiyor.
Daha sonra Konsey, tavsiye edilecek tek bir aday üzerinde anlaşmaya varmadan önce bir dizi gizli gayriresmi oylama (straw poll) yürütüyor. Beş daimi üyeden herhangi biri – ABD, Çin, Rusya, Fransa veya İngiltere – bir adayı veto ederek saf dışı bırakabilir ve bu da jeopolitik kabul edilebilirliği diplomatik yeterlilik kadar, hatta ondan daha da önemli hale getiriyor.
Ardından gelen Genel Kurul onayı büyük ölçüde prosedürel bir adım olarak kabul edilir. Teoride Kurul, önerilen adaya karşı oy kullanabilir ancak BM tarihinde şimdiye kadar böyle bir durum hiç yaşanmamıştır.
Mevcut Genel Sekreter Antonio Guterres'in iki dönemin ardından bu yılın sonunda görevden ayrılacak olmasıyla yarış tüm hızıyla devam ediyor ve Konsey'in temmuz ayının sonunda adayları değerlendirmeye başlaması bekleniyor. Tüm mevcut adayların katılımıyla perşembe öğleden sonra New York'ta "BM Kent Meydanı (Town Hall): Bir Sonraki Genel Sekreter" başlıklı bir tartışma gerçekleştirilecek.
Bununla birlikte, bir aday sunmak için bağlayıcı bir son tarih yok ve ABD veya başka bir ülke süreç devam ederken Infantino'nun adaylığını sunabilir.
Şimdilik 6 aday var
Bir sonraki BM Genel Sekreteri olmak için şu ana kadar 7 isim öne sürülürken, 1'i şimdiden çekildi: Birleşmiş Milletler'in silahlı çatışmalarda çocukların korunmasından sorumlu eski özel temsilcisi Virginia Gamba başlangıçta Maldivler tarafından önerilmişti ancak adaylığı daha sonra geri çekildi.
En çok tanınan adaylardan biri, solcu eski Şili Devlet Başkanı ve eski BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri Michelle Bachelet. Onlarca yıllık diplomatik deneyime sahip seçkin bir siyasetçi olmakla birlikte, otoriter hükümetlere yönelik açık sözlü eleştirileri nedeniyle yine de kutuplaştırıcı bir figür olabilir.
Şili'nin Jose Antonio Kast liderliğindeki yeni muhafazakar hükümeti ona olan desteğini geri çekti ancak Meksika ve Brezilya'daki benzer görüşlü liderler tarafından adaylığı hala desteklendiği için Bachelet yarışta kalmaya devam ediyor.
Daha ünlü adaylar arasında, özellikle Ukrayna'daki savaşın ortasında Zaporijya Nükleer Santrali'nin güvenliğini sağlamaya yönelik görüşmelerdeki diplomatik rolü sayesinde kendi ülkesi Arjantin tarafından aday gösterilen Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı'nın mevcut genel müdürü Mariano Grossi de yer alıyor.
Diğer adaylar ise Burundi tarafından aday gösterilen eski Senegal cumhurbaşkanı Macky Sall, kendi ülkesi Kosta Rika tarafından aday gösterilen BM Ticaret ve Kalkınma departmanının başındaki isim Rebeca Grynspan Mayufis ve her ikisi de kendi hükümetleri tarafından aday gösterilen Ekvador (María Fernanda Espinosa Garcés) ile Guyana'nın (Carolyn Rodrigues Birkett) eski dışişleri bakanları.
Infantino için zorlu bir yarış
Gayriresmi bir coğrafi rotasyon geleneğine göre, BM Genel Sekreterliği pozisyonu farklı kıtalardan temsilcilere tahsis edilir. Bu da bir Avrupalı olarak İsviçre-İtalyan asıllı Infantino'nun, Portekizli Guterres'in yerini alma şansının düşük olduğu anlamına gelmektedir.
Çok sayıda hükümet ayrıca, bugüne kadarki on BM Genel Sekreteri'nin tamamının erkek olması nedeniyle görevi ilk kez bir kadının üstlenmesinin zamanının geldiğini savunuyor.
BM Şartı, BM liderinin diplomatik deneyime sahip olmasını gerektirmemesine rağmen, Infantino'nun FIFA'daki yönetimsel tartışmalarla dolu geçmişi ve Trump ile olan yakın ilişkisinin her ikisi de ona karşı büyük birer dezavantaj oluşturarak, bu görev için uygun olmadığı yönünde suçlamalarla karşılaşmasına neden olabilir.
Infantino'yu eleştirenler, onu defalarca futbol federasyonunda gücü merkezileştirmekle ve Rusya ile Katar'daki Dünya Kupası turnuvalarıyla bağlantılı insan hakları endişelerini görmezden gelmekle suçladılar.
Destekçileri ise onun futbolun küresel erişimini genişlettiğini ve BM'den bile daha fazla üyeye sahip olan, dünyanın en büyük uluslararası organizasyonlarından birini yönettiğini savunabilir.
ABD tarafından yapılacak resmi bir aday gösterme işlemi, onun için zorlu ancak yine de ucu açık bir rekabeti başlatacaktır.
Birleşmiş Milletler, FIFA ve AB Komisyonu konuyla ilgili yorum yapmayı reddetti.
