1921’de Arnavutluk’un Librazhd şehri Orenje köyünde doğdu. Bir yaşına gelmeden yurt dışında çalışan babası vefat etti. Annesi Zeyneb, imkânsızlıklarla çocuğunu büyüttü. Henüz on yaşındayken annesi, çocuğunun iyi bir eğitim alması için Arnavutluk’un en önemli ilim merkezlerinden İşkodra’ya taşındı. Koçi; Hafız Muhammed Kastrati, Hafız Muhammed Bekteshi gibi dönemin önemli âlimlerinden kıraat, hadis, tefsir, fıkıh ve felsefe dersleri aldı ve hafızlığını tamamladı. 1951’de hocası Muhammed Bekteshi’den icazet aldı. Bir taraftan da tesisat işleri yaparak, çeşitli camilerde müezzinlik yaparak ailesini geçindirdi. Koçi, 17 yaşında imamlığa başladı. Vakit namazları ve vaazları yoğun ilgi görünce sürgün edildi. Drisht Camii, Çukurçeşme Camii, Beyaz Camii gibi birçok camiide imamlık yaptı.
1955’de başkent Tiran’da Arnavutluk Müslüman Topluluğu’nun vaizi olarak atandı.
Sonra küçük bir şehir olan Kajava’da bir camiye atandı. Arnavutluk idaresini, devrimle ele alan solcu-komünist Enver Hoca yönetimi, tüm dinî inançlara savaş açtı. 40 yıl komünist rejimle yönettiği Arnavutluk’ta din adamları hapsedildi, cami ve kiliseler ya kapatıldı ya yerle bir edildi.
6 Haziran 1966’da Cuma namazında birçok âlim ve Hafız Sabri Koçi tutuklandı, vatana ihanetten yargılandı, 22 yıl hapis yedi. Mal varlığına el koyuldu.
Hapiste ağır işlerde çalıştırıldı, en zor şartlara sahip Spaç Kampı’na gönderildi.
Koçi, hapiste de İslâm’ı anlattı ve güzel ahlakıyla Hristiyan, Komünist mahkûmlara dahi örnek oldu. Yirmi yıl sonra serbest kaldı. Dört yıl sonra İşkodra’da yıllardır kapalı olan, depo ve benzeri işlevlerde kullanılan Kurşunlu Camii, Koçi’nin yaptığı konuşmanın ardından 16 Kasım 1990’da 55.000 kişinin harekete geçmesiyle ibadete açıldı, Cuma namazı kılındı. Hafız Sabri Koçi, Arnavutluk Müslüman Topluluğu’nun tekrardan kurulmasını sağladı. Tüm şehirlerde merkezler açtı. İmamlar, müezzinler ve âlimler yetiştirdi.
Görevi boyunca camilerin, medreselerin açılmasına ve binlerce öğrencinin yetişmesine vesile olan Koçi, 18 Haziran 2004’te 83 yaşında vefat etti.
18 Haziran 2004: Hafız Sabri Koçi'nin vefatı (Arnavut Müftü, Vaiz)
Onlar; yaşadıkları döneme çalışmalarıyla, eserleriyle damga vurup iz bırakarak gittiler. Bugün, Arnavut Müftü, Vaiz Hafız Sabri Koçi'yi hayırla yâd ediyoruz.
Yeni Akit Gazetesi
16