Rusya Federal Uzay Ajansı, en geç 2036 yılına kadar Ay yüzeyinde bir nükleer santral kurarak altyapıya sürekli enerji sağlamayı amaçlayan resmi bir devlet kararnamesi taslağı hazırladı. Kremlin onayına sunulan 700 milyar rublelik stratejik belgeyle derin uzay projelerinde rakiplerinin önüne geçmeyi hedefleyen Moskova’nın, Ay yüzeyinde kendi egemen bölgelerini ilan etmeyi planladığı öne sürüldü.
Rusya Federal Uzay Ajansı, Ay altyapısına sürekli enerji sağlamak amacıyla en geç 2036 yılına kadar Ay yüzeyinde bir nükleer santral kurma planlarını içeren resmi bir devlet kararnamesi taslağı hazırladı.
Kremlin onayına sunulan stratejik belgeye göre Moskova, önümüzdeki 10 yıl içinde bu santrali kurarak derin uzay projelerinde rakiplerinin önüne geçmeyi hedefliyor. Rusya'nın uzun vadeli planları arasında, buradan elde edilecek nükleer sistemleriyle araştırma misyonlarını Venüs ve Mars’a kadar genişletmek yer alıyor.
AY GECELERİNE DAYANIKLI TEKNOLOJİK ALTYAPI HAZIR
Rus nükleer enerji kurumu Rosatom’un Başkanı Alexey Likhachev, Roscosmos ile ortaklaşa yürütülen çalışmalarda 10 kilovata (kW) kadar kapasiteye sahip ve en az 10 yıl arızasız çalışabilecek bir "Ay Enerji Ünitesi" geliştirdiklerini duyurdu. Likhachev, "Geliştirdiğimiz ünite, zorlu fırlatma yüklerine, uzay vakumuna, yoğun radyasyona ve en önemlisi, Dünya zamanıyla iki hafta süren ve sıcaklığın **eksi 150 santigrat dereceye kadar düştüğü aşırı Ay gecelerine dayanabilecek şekilde tasarlandı." şeklinde konuştu.
Rus yetkili ayrıca, 10 kW'lık mevcut kapasitenin Ay'da buzdan oksijen üretimi, roket yakıtı elde edilmesi ve nadir toprak metallerinin madenciliği gibi endüstriyel faaliyetler için yetersiz olduğunu kabul ederek, bu kapasitenin katbekat üstünde daha güçlü bir Ay nükleer santrali projesini şimdiden masaya yatırdıklarını kaydetti:
"Güçlü bir nükleer enerji kaynağı olmadan, derin uzay endüstriyel bir gelişme bölgesi olamaz. Yalnızca ara sıra yapılan keşif gezileriyle sınırlı kalır"
HEDEF: AY YÜZEYİNDE RUS "EGEMEN BÖLGELERİ" KURMAK
Rusya Bilimler Akademisi Başkan Yardımcısı Sergey Chernyshev ise projenin jeopolitik boyutuna dikkat çekerek ezber bozan bir öneride bulundu. Chernyshev, geliştirilen "Uzay Bilimi" adlı federal proje sayesinde Rusya'nın Ay'ı bölüşme planlarında aktif rol alacağını ve "Ay yüzeyinde kendi "egemen bölgelerini" ilan edebileceğini öne sürdü.
Akademisyen Anatoly Petrukovich’in paylaştığı verilere göre, 2036 yılına kadar uzanan bu devasa Ay projesinin bütçesi yaklaşık 700 milyar ruble (7,5 milyar dolar) olarak belirlendi. Rusya'nın toplam "Uzay" ulusal projesine ayırdığı fon ise 4,4 trilyon rubleye (47,2 milyar dolar) ulaşıyor.
Rusya’nın kağıt üzerindeki bu iddialı taahhütlerine rağmen, ülkenin ay programı yıllardır büyük teknik başarısızlıklar ve takvim gecikmeleriyle boğuşuyor. Rusya’nın yarım asır aradan sonra 2023 yılında büyük umutlarla uzaya gönderdiği ilk ay istasyonu Luna-25, kontrolden çıkarak Ay yüzeyine çakılmış ve büyük bir fiyaskoyla sonuçlanmıştı.
Son olarak Nisan 2026’da yapılan resmi açıklamada, bir sonraki Ay misyonunun fırlatılma tarihinin teknik aksaklıklar nedeniyle 2027’den 2028’e ertelendiği duyuruldu.
