Microsoft, San Francisco'da düzenlenen yıllık Build geliştirici konferansında, şirket içinde geliştirilen yedi yapay zekâ modelinden oluşan bir aileyi tanıttı; bu, teknoloji devinin milyarlarca dolar akıttığı yapay zekâ şirketlerine olan bağımlılığını azaltma yolunda şimdiye kadarki en net işaret olarak görülüyor.
Microsoft Yapay Zekâ Üst Yöneticisi Mustafa Suleyman, modellerini danışmanlık firması McKinsey için uyarladıktan sonra, şirketin OpenAI'nin GPT-5.5 modelini kalite açısından geride bıraktığını; kamuya açık fiyatlandırma verileri ve farklı model boyutlarına ölçeklenen hesaplamalara göre de maliyet verimliliğinde on kata varan bir avantaj öngördüklerini söyledi.
Konferansta konuşan Üst Yönetici Satya Nadella, "Her şirketin yalnızca öncü bir modeli tüketmekten çıkıp, bizzat bu öncü cephede yer alma zamanının geldiğine inanıyoruz" dedi.
Şirketin başlıca yeniliği, Microsoft'un üçüncü taraf sistemlerden damıtma yapılmadan, baştan sona temiz ve ticari lisanslı verilerle eğittiği ilk akıl yürütme modeli olan MAI-Thinking-1.
35 milyar etkin parametreye ve 256 bin belirteçlik (token) bağlam penceresine sahip orta ölçekli bu model, çok adımlı karmaşık talimatlar, uzun bağlamlı akıl yürütme ve kod üretimi için tasarlandı.
Bunun yanında şirket, metin açıklamalarını uygulama ve web siteleri için kaynak koda dönüştüren bir kodlama modeli olan MAI-Code-1-Flash'i tanıttı; model artık GitHub Copilot ve Visual Studio Code genelinde kullanıma sunuluyor.
Microsoft, kendi modellerini Azure altyapısı üzerinde çalıştırarak, şu anda üçüncü taraf sağlayıcılara ödediği ücretlerden kaçınabilecek ve bu tasarrufu geliştiricilere yansıtabilecek.
Microsoft'a göre, bağımsız insan değerlendirme ortağı Surge tarafından yürütülen kör testlerde MAI-Thinking-1, Anthropic'in Claude Sonnet 4.6 modeline tercih edildi; şirket ayrıca modelinin kodlama karşılaştırmalarında Claude Opus 4.6 ile aynı seviyede olduğunu belirtiyor.
Kuantumda dev sıçrama
Build'de Microsoft ayrıca Majorana 2 kuantum yongasının selefine kıyasla 1000 kat daha güvenilir olduğunu açıkladı; şirket, bunun kendisini ticari açıdan işe yarar bir kuantum bilgisayara hiç olmadığı kadar yaklaştıran bir eşik olduğunu söyledi.
Kubitler, kuantum hesaplamanın temel birimi ve son derece kırılgan; sıcaklıktaki küçük dalgalanmalar ya da titreşimler bile onları yoldan çıkarabiliyor. Majorana 2 yongası bu sorunu doğrudan hedef alıyor.
Yeni yongadaki kubitler ortalama 20 saniye boyunca kararlılığını koruyor; bu süre, ilk nesilde milisaniyelerle sınırlıydı. Şirket bu sıçramayı, her gün şarj gerektiren bir telefondan, yıllarca dayanan bir cihaza geçmeye benzetiyor.
"2029'da, ticari açıdan uygulanabilir, makul sorunları çözebilen bir kuantum makinemiz olacak" diyen Microsoft Quantum Kurumsal Başkan Yardımcısı Zulfi Alam, yonganın şu anda yalnızca 12 kubite sahip olduğunu, oysa işe yarar bir makine için milyonlarca kubit gerektiğini belirtti.
Microsoft'un yaklaşımı, İtalyan fizikçi Ettore Majorana'nın 1930'larda kuramsallaştırdığı bir yarı parçacığın özelliklerine dayanan, topolojik kubitlere odaklanıyor.
Yol pek de sorunsuz olmadı; şirket, bu parçacığa dair kanıt sunduğunu ileri sürdüğü 2018 tarihli Nature makalesini geri çekmek zorunda kalmıştı. Yine de çalışmalarını sürdürdü ve ikinci nesil yonga, süper iletken malzeme olarak alüminyumun yerine kurşun kullanılması sayesinde ilkine göre iyileştirmeler içeriyor.
Hem yonga hem de onu destekleyen araştırmalar henüz hakemli bir denetimden geçmedi; bazı fizikçiler daha fazla bilgi talep ediyor.
Halka arz yarışında rekabet kızışıyor
Microsoft'un modellerde bağımsızlığa yönelmesi, milyarlarca dolar taahhüt ettiği şirketlerin borsada büyük ses getirmesi beklenen halka arzlara hazırlandığı bir döneme denk geliyor.
Claude'un arkasındaki yapay zekâ laboratuvarı Anthropic, 1 Haziran'da gizli bir ilk halka arz başvurusu yaptı; bu adım, şirketin değerlemesini 965 milyar dolara (877 milyar avro) çıkaran ve 65 milyar dolar (59 milyar avro) topladığı H Serisi finansman turundan sadece birkaç gün sonra geldi. OpenAI de kendi gizli başvurusunu hazırlıyor.
Microsoft, OpenAI'ye 13 milyar dolar (11,8 milyar avro) taahhüt etti ve Anthropic'e de 5 milyar dolara (4,5 milyar avro) kadar yatırım yaptı; her iki şirketin modellerini de Azure üzerinden müşterilerine sunuyor.
