NİSANUR YILDIRIM / NEFES
Beyaz et sektörüne dönük yapılan operasyon ve 13 şirkete denetim kayyumu atanması gündemdeki yerini koruyor. Türkiye İstatistik Kurumu verilerine göre Ocak-Nisan 2026 döneminde tavuk eti üretimi yüzde 1.6 artış göstererek 934 bin 960 tona çıktı. Beyaz et fiyatları ise zirveye çıktı. Şu anda bazı marketlerde tavuk kanatın kilosu 515 lirayı buluyor. Buna rağmen beyaz et sektörü temsilcileri, tavuk etine çok uzun süredir zam yapılmadığını ve maliyet baskısının arttığını savunuyor.
Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) eski Başkanı Sencer Solakoğlu’na göre, Türkiye civcivde yüzde 95 dışarıya bağımlı. Solakoğlu, “Civciv ve yumurta ithal etmezsek Türkiye’de piliç eti bulamazsınız. Civcivler alındıktan sonra fason olarak çiftçilere veriliyor” dedi. Sütte, ette, tavukta rekabetçi ortam sağlanmadığı sürece çıkış yolu olmayacağını anlatan Solakoğlu, “Çiftçiye para kazandırmaya başlanırsa o zaman her şey ucuzlayacak” diye konuştu.
Enflasyonla ilgili günah keçisi yaratmaya çalışıldığını dile getiren Solakoğlu şu ifadeleri kullandı: “Şu anda yaşadığımız gıda enflasyonun nedeni sadece girdi fiyatları değil, piyasanın dengelerini bozdular. Bu bozulan dengeden dolayı da kontrol altına alamıyorlar. Üretimi teşvik etmediğiniz bir yerde fiyatların iyileşmesini başaramazsınız. Daha fazla insanı üretimden çıkartıp daha ucuza gıda tüketme hevesindesiniz. Piyasayı sopayla değil, mala boğarak fiyatların düşürülebileceğini çok net görüyoruz. Bu işin sonunda üretimde azalma söz konusu olacak.”
ÜRETİCİ MAĞDUR EDİLİYOR
İktidarın yanlış karar verdiğini vurgulayan Solakoğlu, “Sütün fiyatını çok düşük tuttuğunuzda, üretici üretimden çekildiği zaman hiçbir şeyi kontrol edemezsiniz. Kontrol edemedikleri zaman da yargıyla insanları korkutuyorlar. Burada en mağdur kesim üreticiler. Üretim azalacağı için tüketiciye vurulan bir darbe de var” şeklinde konuştu.
600 liralık ürün markette 1.000 TL
Marketlerde tavuk kanatın fiyatının 500 lirayı aşmasıyla ilgili Sencer Solakoğlu, “Entegreler zam yapmasa bile raflarda yüksek fiyatlar var. İşçilik, enerji, soğutma, personel, kira maliyetlerinin çok artması nedeniyle bu fiyat artışları yaşanıyor. Örneğin, benim Migros’a 600 liraya verdiğim ürünü, rafa 1.000 liradan koyuyorlar. Alım gücü düştü, Türkiye fakirleşti” dedi.
Çiftçiye 18 aydır zam yok
Çiftçi tarafına 18 aydır zam yapılmadığını diye getiren Sencer Solakoğlu, “Yüzde 10’luk zam geldi diyecekler ama bu doğru değil. Çünkü entegreler kalite kriterini artırdı. Böylece çiftçinin maliyeti artmış oldu. Çiftçi tarafı böyle bir enflasyonun olduğu yerde hiçbir gelir artışı yaşamadığı için kümesler artık boşalıyor. Üreticiler, bu işi yapamaz duruma geldi” dedi. Normal entegre tesislerde bütün tavuğun kilosuna zam yapılmadığını kaydeden Solakoğlu, “2025’te bütün tavuğun kilo fiyatında enflasyona rağmen binde 1’lik gerileme söz konusu. Ramazan’dan önce 1 kilo ekmek 75 TL, 1 kilo tavuk 65 TL idi. Bazı firmalar zararına üretecek halimiz yok’ diyerek yüzde 15-20 arasında zam yaptı” diye konuştu.
İhracat yasaklandı maliyet arttı
Tavuk eti ihracatına getirilen yasakların üretici ve ihracatçıları zor durumda bıraktığına dikkat çeken Sencer Solakoğlu, “Tavuk, et, dondurulmuş ürünlerde yıllık net 1 milyar dolar ihracatımız vardı. 80’in üzerinde ülkeye ihracat yapıyorduk. Dünya pazarında Brezilya ve Ukrayna bu alanda önde gelen ülkeler. İhracat kapandığı anda firmaların ciro düştü ama giderleri, çalışanları aynı kaldığı için daha büyük bir maliyetle karşı karşıya kaldılar” dedi. Solakoğlu, “Maliyet baskısı bir yandan artarken hacmi düşürdükleri için fabrikaların bir kısmı vardiya azalttı. Üç vardiyadan iki vardiyaya düştüler. Beyaz et sektörüne operasyon, tavuk fiyatlarını aşağı çekmek yerine yukarıya çekecek. Yurt dışından yatırım alma ihtimalimiz de çok azaldı” diye konuştu.
