Çin askeri makamları tarafından yapılan resmi açıklamaya göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu Deniz Kuvvetleri 6 Temmuz günü yerel saatle 12.01’de Pasifik Okyanusu’na yönelik başarılı bir denizaltı tabanlı balistik füze fırlatışı icra etti. Pekin yönetimi, taklit bir eğitim başlığı taşıyan füzenin belirlenen hedef bölgeyi tam isabetle vurduğunu ve bu denemenin yıllık askeri eğitim programı kapsamında uluslararası hukuka uygun olarak yapıldığını duyurdu.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Mao Ning, fırlatma öncesinde ilgili ülkelere gerekli bildirimlerin yapıldığını belirterek, uluslararası kamuoyuna bu gelişmeyi aşırı yorumlamaktan kaçınma çağrısında bulundu. Ancak Çin'in kendi tarihinde üçüncü, deniz nükleer bileşeninde ise ilk kez nükleer üçlemesini tam menzil testiyle açık denizlerde denemesi, bölge ülkeleri ve Washington'da büyük bir endişe dalgası yarattı.
PASİFİK ÜLKELERİ VE ABD ŞİKAYETÇİ: RUSYA DESTEKLİYOR
Çin'in bu fırlatışına Pasifik bölgesindeki aktörlerden ve ABD'den peş peşe eleştiriler geldi. Avustralya Dışişleri Bakanı Penny Wong, denemenin yapıldığı gün Fiji ile tarihi "Vuvale Ailesi" ve "Barış Okyanusu" savunma ittifakı anlaşmalarını imzaladıklarını hatırlatarak, bu hamleyi bölgeyi istikrarsızlaştıran bir unsur olarak nitelendirdi. Yeni Zelanda Başbakanı Christopher Luxon ve Dışişleri Bakanı Winston Peters da Güney Pasifik'in füze poligonu olarak kullanılmasının, 1985 yılında imzalanan ve Mart 2025'te Marshall Adaları'nın da dahil olduğu Rarotonga Anlaşması ile kurulan nükleerden arındırılmış bölge statüsüne aykırı olduğunu belirtti. Japonya Kabine Genel Sekreteri Minoru Kihara, Pekin'in askeri şeffaflıktan yoksun olmasının uluslararası toplum için ciddi bir kaygı kaynağı olduğunu kaydetti. ABD Dışişleri Bakanlığı ise Çin’in şeffaf olmayan hızlı nükleer yapılanmasının ciddi bir endişe kaynağı olduğunu savunarak Pekin’i "Nükleer Beşli" formatı kapsamında düzenli bir füze fırlatma bildirim mekanizması kurmaya davet etti. Bu eleştirilere karşılık Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov, Çin'in füze testlerini egemenlik hakkı olarak gördüklerini ve Pekin’in kimseyi tehdit etmeyen büyük bir ortak olduğunu ifade etti.
ÇİN'İN NÜKLEER DENİZALTI HAMLESİ YENİ BİR DÖNEMİN BAŞLANGICI MI?
Çin normal şartlarda Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti'nin aksine füze testlerini kendi geniş ulusal topraklarında, doğudaki üslerden batıdaki çöllere doğru gerçekleştirerek siyasi tartışmalardan kaçınıyordu. Ancak füzenin maksimum performansını ve tam menzilini doğrulamak amacıyla Pasifik'in açık sularına yapılan bu üçüncü fırlatış, Çin'in askeri kapasitesinde yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor. Rus Uzman Vasiliy Kaşin, Çin’in nükleer denizaltı üreten ana gemi yapım tersanesi "Bohay"ı son yıllarda büyük ölçüde genişlettiğini ve nükleer denizaltıların seri üretimine başladığını hatırlattı.
Çin'in yılda iki çok amaçlı ve bir füzeli nükleer denizaltı üreterek ABD'yi geride bırakabilecek bir üretim hızına ulaştığını belirten analistler, bu teknolojik sıçramanın küresel askeri dengeyi kökten sarsacağını vurguluyor. Bu durumun gelecekte ABD'nin Çin'i çevreleme stratejisini zorlaştıracağı, bölgeye daha fazla Amerikan gücü kaydırılmasını gerektireceğini öngörülüyor.
