14 Aralık 2020'den bu yana Amerika tarafından Türkiye'ye CAATSA yaptırımları uygulanıyor. Yaptırımların gerekçesi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın almasıydı. Bugün iki lider bir araya geldi ve ABD Başkanı Trump "CAATSA yaptırımlarını kaldıracağız" dedi.
Bu gelişmenin ardından yoğun şekilde gelen sorular "CAATSA yaptırımları nedir", "Türkiye CAATSA yaptırımlarından ne zaman çıkacak" oldu.
Türkiye CAATSA yaptırımlarından ne zaman çıkacak?
ABD Başkanı Trump, yaptırımların kalkacağını söyledi fakat tarih vermedi.
CAATSA Nedir?
CAATSA (Countering America's Adversaries Through Sanctions Act — Amerika'nın Hasımlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası), ABD'nin İran, Kuzey Kore ve Rusya'ya yönelik ekonomik ve askeri yaptırımlarını kurumsallaştıran, hem rakip devletleri hem de Türkiye gibi müttefikleri etkileyebilen kapsamlı bir federal yasadır.
Yasal geçmişi: Yasa, Meclis'te 419-3, Senato'da ise 98-2 oy oranıyla kabul edildi ve 2 Ağustos 2017'de dönemin Başkanı Donald Trump tarafından imzalandı — Trump yasayı "ciddi şekilde kusurlu" bulduğunu belirtmesine rağmen imzalamak zorunda kaldı.
Amacı: Yasa özellikle bu ülkelerin savunma şirketlerini ve istihbarat kurumlarını hedef alıyor; Rusya'ya ilişkin 231. madde, Rus savunma ve istihbarat sektörüyle "önemli mali işlem" yapan kişi ve kurumlara yaptırım uygulanmasını öngörüyor.
Türkiye'ye neden uygulandı?
Türkiye'nin Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi satın alması, CAATSA yaptırımlarının devreye sokulmasına neden oldu. Trump döneminde yaptırımlar ertelenmiş olsa da, Biden yönetimi sürecinde uygulama başlatıldı.
ABD Hazine Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı'nı (SSB) ve dönemin SSB Başkanı İsmail Demir ile üst düzey yetkilileri yaptırım listesine ekledi. Bu kapsamda SSB'ye ABD ürün ve teknolojileri için ihracat lisansı verilmesi engellendi, SSB'nin ABD finans kuruluşlarından 12 ay vadeyle 10 milyon doları aşan kredi alması yasaklandı ve isimleri geçen yetkililere ABD'ye giriş yasağı getirildi.
12 yaptırım türü
CAATSA kapsamında toplam 12 farklı yaptırım seçeneği bulunuyor, bunlardan bazıları: ihracat-ithalat bankası desteğinin kesilmesi, mal/teknoloji ihracat lisansı verilmemesi, ABD mali kuruluşlarından kredi sağlanamaması, ABD topraklarında gayrimenkul sahibi olma yasağı ve varlıkların dondurulması. Başkan, bu 12 kalemden en az beşini uygulamak zorunda.
