Ankara Sanayi Odası tarafından yayımlanan “Kayıp Potansiyel: Türkiye’de NEET Gençlerin Profili, NEET’e Yol Açan Nedenler ve Çözüm Yolları” başlıklı araştırma raporu, gençlerin eğitim ve istihdam dışında kalmasının ekonomik ve sosyal etkilerini ortaya koydu.
Rapora göre Türkiye’de 15-29 yaş grubundaki gençlerin yüzde 25,9’u ne eğitimde ne de istihdamda bulunuyor. Kadınlarda ise bu oran yüzde 36,5’e kadar yükseliyor. Türkiye’nin NEET oranı, OECD ortalamasının yaklaşık iki katı seviyesinde bulunuyor.
Araştırmada, sorunun yalnızca genç işsizliğiyle sınırlı olmadığı, eğitim sistemi ile iş gücü piyasası arasındaki uyumsuzluğun önemli rol oynadığı belirtildi.
Raporda, beceri temelli olmayan eğitim yapısının gençleri iş hayatına yeterince hazırlayamadığına dikkat çekilerek “diplomalı ama mesleksiz” bir gençlik riskinin ortaya çıktığı vurgulandı.
Öte yandan ASO’nun üyeleri arasında yaptığı ankette işletmelerin yüzde 48’i en büyük sorun olarak “yetkin ve yetişmiş personel bulamamayı” gösterdi. Bu durum, yüksek genç işsizliği ile nitelikli iş gücü açığının aynı anda yaşandığını ortaya koydu.
Kadınlar ve kırılgan gruplar daha fazla etkileniyor
Raporda kadınlardaki yüksek NEET oranının bakım yükümlülükleri, toplumsal roller ve iş gücü piyasasına erişimdeki yapısal engellerle bağlantılı olduğu belirtildi.
Geçici koruma altındaki mülteci gençler ile engelli gençlerin de sistem içinde yeterince görünür olmayan kırılgan gruplar arasında yer aldığı ifade edildi.
Ekonomiye milyarlarca dolarlık katkı potansiyeli
Araştırmaya göre Türkiye’deki NEET probleminin yıllık ekonomik maliyeti gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 2,8 ila yüzde 3,5’ine karşılık geliyor. Bu da yaklaşık 38 milyar ila 47,5 milyar dolarlık ekonomik kayıp anlamına geliyor.
Raporda, etkili politikalar uygulanması halinde 2025 yılında 4,7 milyon seviyesinde olan NEET genç sayısının 2030’a kadar 3,2 milyona düşürülebileceği ve yaklaşık 18 milyar dolarlık ekonomik kazanım sağlanabileceği öngörüldü.
ASO’dan beş maddelik çözüm paketi
Raporda çözüm için hedefe duyarlı politika tasarımı, güçlü kurumsal eşgüdüm, sonuç odaklı izleme mekanizmaları, kadınlara yönelik bakım ve esnek çalışma destekleri ile Ankara’nın pilot uygulama merkezi olarak değerlendirilmesi önerildi.
ASO Başkanı Seyit Ardıç, ne eğitimde ne istihdamda olan gençlerin “kayıp kuşak” olarak değil, doğru politikalarla yeniden ekonomiye kazandırılabilecek büyük bir potansiyel olarak görülmesi gerektiğini belirterek, gençlerin üretim süreçlerine dahil edilmesinin Türkiye’nin geleceği açısından stratejik önem taşıdığını söyledi.
