Ana içeriğe geç

Reklamlarda yeni dönem başlıyor: Hangi reklamlar yasaklandı, hangilerine yeni düzenlemeler getirildi?

Ticaret Bakanlığı aldatıcı reklamlara yönelik düğmeye bastı. Buna göre, yasa dışı şans oyunları reklamlarına ilişkin yasak kararı alınırken, yapay zekayla oluşturulan reklamlar için de düzenlemeler getirildi.

Reklamlarda yeni dönem başlıyor: Hangi reklamlar yasaklandı, hangilerine yeni düzenlemeler getirildi?
Ekonomist Dergisi
16

Ticaret Bakanlığı, aldatıcı reklam ve haksız ticari uygulamalarla mücadelede yeni dönemin başladığını duyurdu. Buna göre, ticari reklam ve haksız ticari uygulamalar yönetmeliğinde yapılan değişiklikler 1 Ağustos tarihinden itibaren yürürlüğe girecek.

Hedefli reklam uygulamalarına ilişkin düzenleme

Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, tüketicilerin davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin gösterildiği hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapıldığı kaydedildi.

"Ticaret Bakanlığı tarafından, dijitalleşmeyle birlikte daha fazla reklam ve ilana maruz kalan tüketicilerin aldatıcı reklamlara karşı daha etkin korunması amacıyla hazırlanan ve 1 Temmuz 2026 tarihinde 33297 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan “Ticari Reklam ve Haksız Ticari Uygulamalar Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik”, 1 Ağustos 2026 itibarıyla yürürlüğe giriyor.

Söz konusu düzenlemelerle; hedefli reklamcılıktan yapay zekâ ile oluşturulan reklamlara, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan tanıtımlardan indirimli satış reklamlarına kadar birçok alanda tüketicilerin korunmasına yönelik yeni kurallar uygulamaya alınacaktır.

Tüketicilerin çevrimiçi davranışları ve kişisel verilerinin analiz edilerek belirli kişi veya gruplara özel reklam içeriklerinin sunulduğu hedefli reklamcılık uygulamalarına ilişkin düzenlemeler yapılmıştır.

Buna göre reklam verenler, reklamın hangi kriterler kullanılarak tüketiciye gösterildiğine ve bu kriterlerin nasıl değiştirilebileceğine ilişkin doğrudan ve kolay ulaşılabilir bilgileri tüketiciye sunmaları şartıyla bu tür reklam uygulamalarını gerçekleştirebilecektir."

Çocuklara yönelik profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklandı

Öte yandan, çocuklara yönelik profilleme yöntemiyle hedefli reklam yapılması yasaklanırken, sosyal medya etkileyicileri aracılığıyla yapılan reklamlara da yeni kurallar getirildi:

"Çocuklara yönelik olarak kişisel verilere dayalı profilleme yöntemleri kullanılarak hedefli reklam yapılması yasaklanmıştır.

SOSYAL MEDYA ETKİLEYİCİLERİ ARACILIĞIYLA YAPILAN REKLAMLARA YENİ KURALLAR GETİRİLDİ

Kamuoyunda influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicileri tarafından gerçekleştirilen paylaşımlarda; herhangi bir kazanç, indirimli ürün veya hizmet ya da bir etkinliğe katılım yoluyla menfaat elde edilmesi durumunda, söz konusu paylaşımlarda açıkça reklam niteliğinin anlaşılmasını sağlayacak şekilde “reklam” veya “tanıtım” ibarelerinin kullanılması zorunlu hale getirilmiştir."

Yasa dışı şans oyunları reklamlarına da yasak kararı

Düzenlemeyle indirimli satış reklamlarına yeni kurallar getirilirken, yasa dışı şans oyunları reklamlarına da yasak kararı alındı:

"Tüketicilere indirim ya da başka bir fayda sağlanmasını bir şarta bağlayan şartlı satış reklamları da indirimli satış reklamlarına ilişkin kurallara tabi olacaktır.

İndirimli satış reklamlarında, indirimin başlangıç tarihinden önceki son on gün içinde uygulanan en düşük fiyat, üzeri çizilerek indirimden önceki fiyat olarak sunulabilecektir.

Meyve ve sebze gibi çabuk bozulabilen mallar ile hizmetlere ilişkin reklamlarda ise indirimli fiyattan bir önceki fiyat esas alınacaktır.

YASA DIŞI ŞANS OYUNLARI REKLAMLARINA YASAK KARARI ALINDI

Falcı, medyum, astrolog ve benzerleri tarafından verilen hizmet reklamları ile yasa dışı bahis ve kumar oyunlarına yönelik reklam yasağı genişletilerek, yasa dışı şans oyunları da yasak kapsamına alınmıştır."

Yapay zekayla oluşturulan reklamlara düzenleme

Ayrıca, şikayet platformlarında tüketici şikayetleri daha kısa sürede yayınlanacağı bildirilirken, yapay zekayla oluşturulan reklamlara da düzenlemeler getirildiği kaydedildi:

"Tüketici şikâyetlerinin yayımlanmasından önce satıcı veya sağlayıcılara açıklama yapma veya cevap verme hakkını kullanabilmeleri için tanınan yetmiş iki saatlik süre kırk sekiz saate düşürülmüştür.

Bu süre içerisinde cevap verilmediği takdirde değerlendirmeler doğrudan yayımlanacaktır.

YAPAY ZEKÂ İLE OLUŞTURULAN REKLAMLARA DÜZENLEME GETİRİLDİ

Reklamlarda yapay zekâ teknolojileri kullanılarak insandan ayırt edilemeyecek dijital karakterlere yer verilmesi halinde, bu durumun açık, anlaşılır ve ayırt edilebilir şekilde belirtilmesi zorunlu tutulmuştur.

Ayrıca gerçek bir kişinin yapay zekâ teknolojileri kullanılarak oluşturulmuş dijital kopyasının, bir mal veya hizmeti bizzat deneyimlediği izlenimi verdiği ya da tavsiyede bulunduğu reklamların yapılması yasaklanmıştır."

Takviye edici gıda reklamlarına düzenleme

Takviye edici gıda reklamlarına yeni uygulamalar getirilirken, "çevre dostu" gibi ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklandı:

"Çevresel beyan içeren reklamlarda “çevre dostu” gibi genel içerikli kavram ve ibarelerin açıklama yapılmadan kullanılması yasaklanmıştır.

Çevresel beyanların, mal veya hizmetlerin yaşam döngüsünün hangi aşamasına ilişkin olduğunun belirtilmesi zorunlu hale getirilmiştir.

Ayrıca çevresel beyan içeren reklamlarda belirtilen sertifika ve onayların; yetkili kurum ve kuruluşlardan, üniversitelerin ilgili bölümlerinden veya akredite ya da bağımsız araştırma, test ve değerlendirme kuruluşlarından alınan belgeler ile ispatlanması zorunlu tutulmuştur.

TAKVİYE EDİCİ GIDA REKLAMLARINDA YENİ UYGULAMALAR

Takviye edici gıdaların, normal beslenme kapsamında tüketilen gıdaların yerine geçtiği izlenimi uyandıracak şekilde reklamının yapılması yasaklanmıştır.

Bu ürünlerin, sağlık beyanı kapsamına giren hususlar hariç olmak üzere karşılaştırmalı reklamı yapılabilecektir."

Tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kriterler sıralandı

Akademik unvanların aldatıcı şekilde kullanılmayacağına ilişkin hüküm de yönetmeliğe eklenirken, tüketici değerlendirmelerine ilişkin yeni kriterler listelendi:

"Ticari reklam ve ilanlarda, tüketicilerin bilgi ve tecrübe eksikliğinin istismar edilmesinin önlenmesi amacıyla akademik unvanların yanıltıcı ve aldatıcı şekilde kullanılamayacağına ilişkin hüküm Yönetmeliğe eklenmiştir.

TÜKETİCİ DEĞERLENDİRMELERİNE İLİŞKİN YENİ KRİTERLER

Satın alım sürecine ilişkin doğrulama yapılmasının mümkün olmadığı mecralardan alınan tüketici değerlendirmeleri yayımlanamayacaktır.

Ayrıca değerlendirmelerin mal, hizmet, teslimat, satıcı veya sağlayıcı gibi farklı başlıklar altında ayrı ayrı yayımlanması durumunda, bu değerlendirmelerin tümüne aynı alanda açık, anlaşılır, ayırt edilebilir ve kolaylıkla ulaşılabilir şekilde yer verilmesi zorunlu hale getirilmiştir."

Kaynağa Git

İlgili Haberler