ABD ile İran arasında mutabakat zaptı taslağı konusunda anlaşmaya varılmasının ardından Washington'un Avrupalı müttefikleri harekete geçti. Reuters'a göre İngiltere, Fransa, Almanya ve İtalya, İran'ın nükleer programına yönelik atacağı adımlara karşılık olarak “İran'a uygulanan yaptırımları kaldırmaya hazır olduklarını” açıkladı.
Ülke liderleri yaptıkları ortak açıklamada, "İran asla nükleer silah edinmemeli. Bu amaçla ABD, İran ve Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (IAEA) ile çalışmaya hazırız." dedi.
Avrupa ülkeleri İran'a nükleer mesele nedeniyle 2006'dan beri yaptırım uyguluyor ve ABD'nin ekonomik ablukasına katılıyordu. Bu tarihi adım, 20 yıllık ekonomik baskı döneminin sona ermesinin önünü açıyor.
Cuma günü imzalanacağı belirtilen anlaşmayla birlikte İran'ın nükleer programı konusunda 60 gün sürecek görüşme süreci başlayacak.
TAHRAN: TESLİMİYETTEN BAŞKA YOLLARI KALMADI'
Öte yandan anlaşmanın duyurulmasıyla birlikte İran Ordusu yaptığı açıklamada, ABD ile İsrail'in aşağılandığını söyledi.
Devlet televizyonu İRİB'de yayınlanan açıklamada, İran Genelkurmay Başkanlığı, İran güçlerinin "aşağılanmış Amerikalı ve Siyonist düşmanlarına ilahi ve demir iradelerini dayatarak, düşmanın yenilgiyi ve teslimiyeti kabul etmekten başka yolu olmadığını güçlü bir şekilde gösterdiğini" belirtti.
TRUMP: ORTA DOĞU'NUN KORUYUCUSU OLURUZ
ABD Başkanı Donald Trump ise mutabakatı duyurduktan sonra New York Times gazetesine verdiği demeçte, Tahran ile Washington arasında nihai bir nükleer anlaşmaya varılamaması durumunda İran'a yönelik askerî saldırıları yeniden başlatacağını iddia etti. Başkan, böyle bir senaryoda bölge gelirlerinin yüzde 20'si karşılığında ABD'yi "Orta Doğu'nun koruyucusu" yapacağını öne sürdü.
Trump, İran'la vardığı anlaşmanın nihayetinde Hürmüz Boğazı'nın "kalıcı olarak geçiş ücreti alınmayan bir geçit" olmasını sağlayacağını da iddia etti. İran'ın bugün yayınladığı mutabakat zaptında Hürmüz'ün Tahran'ın denetiminde kalacağı belirtiliyor.
Trump ayrıca anlaşmadan hiç memnun olmadığı bilinen İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'yu "çok zor bir adam" olarak nitelendirdi ve sözlerini şöyle sürdürdü:
"Dürüst olmak gerekirse, bunu yaptığımız için bize çok minnettar olmalı. Çünkü İran'ın nükleer silahı olsaydı, İsrail iki saat bile ayakta kalamazdı."
TEL AVİV ÇOK HUZURSUZ
İsrail, yeni açıklanan ABD-İran anlaşması müzakerelerine dahil olmadığını açıkladı. Anlaşmanın şartları İsrailli yetkililer ve basında derin endişelere yol açtı. Medya kuruluşları ve siyasetçiler, Tel Aviv'in hiçbir hedefine ulaşamadığını vurgulamakla kalmıyor, Tahran'ın savaştan yaptırımların kaldırılması, dondurulmuş varlıklarının serbest bırakılması ve Hürmüz'de denetimin sürmesi gibi yeni kazanımlarla çıktığına dikkat çekiyor.
