Avrupa'da güvenlik politikalarına ilişkin dengelerin değiştiğini ortaya koyan yeni bir araştırma, ABD ile Avrupa arasındaki ilişkiler konusunda dikkat çekici sonuçlar ortaya çıkardı. Avrupa Dış İlişkiler Konseyi'nin (ECFR) 15 ülkede gerçekleştirdiği kamuoyu yoklamasına göre, Avrupalıların Washington yönetimine duyduğu güven son yılların en düşük seviyesine geriledi.
Araştırmaya katılanların ortalama yalnızca yüzde 11'i ABD'yi "müttefik" olarak tanımlarken, bu oran altı ay önce yüzde 16, 2024 yılı Kasım ayında ise yüzde 22 seviyesindeydi. Katılımcıların önemli bir bölümü ABD'yi artık vazgeçilmez bir ortak olarak değerlendirse de, yüzde 13'lük kesim Washington'ı rakip, yüzde 12'lik kesim ise doğrudan düşman olarak gördüğünü ifade etti.
ZİRVE ÖNCESİ KRİTİK SONUÇ
Anket sonuçları, Fransa ve Türkiye'de düzenlenecek kritik G7 ve NATO zirveleri öncesinde Avrupa kamuoyundaki güvenlik algısına ışık tuttu. Katılımcıların büyük çoğunluğu, ülkelerinin bir saldırıya uğraması halinde ABD'nin askeri destek sağlayacağından emin olmadığını belirtti.
Buna karşılık Avrupalılar, kıta içindeki dayanışmaya daha fazla güven duyduklarını belirtti. Bulgaristan dışındaki tüm ülkelerde çoğunluk, benzer bir kriz durumunda en azından bazı Avrupa ülkelerinin yardım edeceğine inanıyor. Bu eğilim, Fransa, Hollanda, İtalya ve İsveç gibi ülkelerde de açık şekilde görüldü.
AVRUPA KOMŞULARINA GÜVEN DUYUYOR
Raporda, ABD Başkanı Donald Trump'ın NATO'ya yönelik eleştirileri, Avrupa'daki Amerikan askerlerinin azaltılabileceğine dair açıklamaları, Grönland üzerindeki çıkışları ve Ortadoğu politikalarının Avrupa'da yeni bir yaklaşımın güçlenmesine neden olduğu vurgulandı. Araştırmaya göre kıta genelinde Washington'a olan bağımlılığı azaltma fikri giderek daha fazla destek görüyor.
ECFR Kıdemli Politika Uzmanı Jana Kobzová, Avrupalıların artık daha yüksek savunma harcamalarına sıcak baktığını ve komşu ülkelerin desteğine duyulan güvenin dikkat çekici seviyelere ulaştığını belirtti.
İTALYA'DAN DİKKAT ÇEKEN TAVIR
Araştırma ayrıca savunma harcamalarının artırılmasına verilen desteğin geçen yıla kıyasla ortalama 4 puan yükseldiğini ortaya koydu. İtalya ise savunma bütçelerinin artırılmasına çoğunluğun karşı çıktığı tek ülke olarak öne çıktı.
Katılımcıların yüzde 47'si savunma yatırımlarını finanse etmek amacıyla Avrupa Birliği'nin ortak borçlanmasına destek verirken, yüzde 35'i bu öneriye karşı çıktı. Ortak borçlanmaya en yüksek destek Portekiz'de yüzde 59, Danimarka'da yüzde 56, Hollanda'da yüzde 55 ve İspanya'da yüzde 55 olarak ölçüldü.
NATO YERİNE AB ÜYELERİ
Araştırmada dikkat çeken bir diğer sonuç ise NATO'nun yerine yalnızca Avrupa Birliği üyelerinden oluşacak yeni bir savunma örgütü kurulmasına verilen desteğin sınırlı kalması oldu. Katılımcıların yalnızca yüzde 29'u böyle bir yapıyı destekledi.
Ankete katılan ülkelerin büyük bölümünde ayrıca Donald Trump'ın siyasi sahneden çekilmesinin ardından ABD-Avrupa ilişkilerinin yeniden iyileşebileceği görüşü öne çıktı. Bu beklenti özellikle Fransa, İspanya, Danimarka, Hollanda ve İsveç'te yüzde 60'ın üzerinde destek gördü.
Sonuçlar, Avrupa kamuoyunun ABD ile bağlarını tamamen koparmaktan yana olmadığını ancak güvenlik ve savunma alanlarında daha bağımsız bir çizgiye yönelme isteğinin giderek güçlendiğini ortaya koydu.
