Türkiye’nin bugüne kadar onlarca ülkeye gönderdiği iade talepleri yeniden gözden geçirilirken, elde edilen yeni deliller doğrultusunda dosyaların güncellenmesi ve ilgili ülkelere yeniden sunulması planlanıyor. Özellikle örgütün sözde yönetici kadrosunda yer aldığı belirtilen isimlere ilişkin hazırlanan yeni dosyaların uluslararası hukuk mekanizmaları üzerinden yeniden gündeme taşınacağı ifade ediliyor.
FETÖ İADE DOSYALARINDA NEDEN YENİ BİR SÜREÇ BAŞLADI?
15 Temmuz 2016’daki darbe girişiminin ardından Türkiye, yurt dışına kaçan örgüt mensuplarının iadesi için yoğun bir diplomatik ve hukuki mücadele yürüttü.
Aradan geçen yıllarda birçok ülkeye resmi başvurular yapılmasına rağmen süreçlerin önemli bölümü beklemeye alındı veya çeşitli gerekçelerle reddedildi.
ÖRGÜTÜN "A TAKIMI" ABD VE AVRUPA'DA
Türkiye'nin iade dosyalarında yer alan kilit isimler ve örgüt içerisindeki rolleri, mücadelenin boyutunu gözler önüne seriyor. Örgütün finansal ve idari merkezi haline gelen ABD'den, aralarında Fethullah Gülen'in sekreteri ve "mahrem yapılanma" sorumlusu Cevdet Türkyolu, örgütün sözde "Türkiye İmamı" ve finans kaynağı Mustafa Özcan, "Tayin Heyeti" üyeleri Ahmet Kara, Şerif Ali Tekalan ve İsmail Büyükçelebi ile medya sorumlusu Ekrem Dumanlı'nın da bulunduğu çok sayıda ismin iadesi talep edildi.
Ayrıca, Gülen'in yeğeniyle evli ve halefi olarak gösterilen Ahmet Kurucan ile Kaynak Holding eski başkanı Naci Tosun da ABD'den istenen isimler arasında yer alıyor. 15 Temmuz gecesi TRT'deki darbe bildirisinin okunmasına teknik destek sağlayan Murat Yıldız'ın Almanya'da olduğu tespit edilerek iade süreci başlatıldı. Belçika'dan, "Batı Avrupa İmamı" Süleyman Tiftik ve kumpas davalarının savcılarından Cihan Kansız'ın iadesi istenirken; Brezilya'dan Kanada'ya kaçan "TSK imamı" Hamdullah Bayram Öztürk'ün adres tespit çalışmaları sürüyor.
ADALET BAKANI AKIN GÜRLEK’TEN DİKKAT ÇEKEN AÇIKLAMA
Adalet Bakanı Akın Gürlek, yürütülen çalışmalar hakkında yaptığı değerlendirmede, mevcut dosyaların tamamen güncellendiğini belirtti.
Bakan Gürlek, "Yeni deliller ilgili ülkelere yeniden gönderilecek. Dosyalar güncellenerek örgütün beyin takımının Türkiye’ye iadeleri konusunda yeni girişimler başlatıldı" ifadelerini kullandı.
Bu açıklama, uzun süredir devam eden iade süreçlerinde yeni bir aşamaya geçildiğinin en önemli göstergesi olarak değerlendiriliyor.
TÜRKİYE KAÇ ÜLKEYE İADE TALEBİ GÖNDERDİ?
Adalet Bakanlığı verilerine göre Türkiye bugüne kadar dünyanın farklı bölgelerinde bulunan firari isimler için kapsamlı başvurular gerçekleştirdi.
Resmi verilere göre;
- 119 ülkeye
- 2 bin 765 kişi hakkında
- 2 bin 950 ayrı iade talebi
iletilmiş durumda.
Bu rakamlar, Türkiye’nin uluslararası alanda yürüttüğü en kapsamlı adli iş birliği süreçlerinden biri olarak değerlendiriliyor.
EN FAZLA İADE TALEBİ HANGİ ÜLKELERE GÖNDERİLDİ?
İstatistikler incelendiğinde en fazla başvurunun Avrupa ülkeleri ve Amerika Birleşik Devletleri’ne yapıldığı görülüyor.
Öne çıkan ülkeler şunlar:
- Almanya: 777 dosya
- ABD: 428 dosya
- Belçika: 142 dosya
- Bunun yanı sıra farklı kıtalarda yer alan birçok ülkeye de resmi talepler ulaştırıldı.
Ancak süreçlerin büyük bölümünde bekleme, ret veya hukuki itirazlar nedeniyle ilerleme sağlanamadığı belirtiliyor.
INTERPOL SÜRECİNDE YAŞANAN ZORLUKLAR
Uluslararası süreçlerde en çok tartışılan başlıklardan biri Interpol mekanizması oldu.
Interpol tarafından alınan bazı kararların ardından kırmızı bülten taleplerinin önemli bir kısmı istenilen şekilde sonuçlanmadı.
Özellikle 2018 yılında alınan bazı kararlar sonrasında birçok başvurunun değerlendirme sürecinde farklı hukuki engeller ortaya çıktı.
Bu durumun uluslararası yakalama ve iade süreçlerini yavaşlattığı ifade ediliyor.
(kaynak: sabah gazetesi)
