Avrupa Birliği (AB), göç ve sığınmacı politikalarında radikal bir değişim sürecine giriyor. Üye ülkeler, sığınmacıların sınır dışı işlemlerinin Avrupa toprakları dışında kurulacak geri dönüş merkezlerinde gerçekleştirilmesini öngören yeni bir strateji üzerinde çalışıyor.
Son yıllarda artan göç baskısı, AB ülkelerini daha sert ve dış odaklı politikalar geliştirmeye yöneltirken, bu yaklaşımın Avrupa’nın göç yönetiminde yeni bir dönemi başlatabileceği değerlendiriliyor.
MERKEL DÖNEMİNDEN SERT DÖNÜŞ
Bir dönem Almanya’nın eski Başbakanı Angela Merkel’in “açık kapı” politikasıyla şekillenen göç yaklaşımı, yerini sınır güvenliğini önceleyen ve göç süreçlerini Avrupa dışına taşıyan yeni bir anlayışa bırakıyor.
Danimarka Başbakanı Mette Frederiksen’in “Avrupa’da çok fazla yabancı var” şeklindeki açıklamaları, bu değişimin en sert örneklerinden biri olarak öne çıktı. Frederiksen’in bu görüşleri Avrupa kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.
18 ÜLKEDEN ORTAK HAMLE
Dünya Gazetesi'nde yer alan habere göre Danimarka, İtalya ve 17 AB üyesi ülke lideri, Avrupa Komisyonu’na gönderdikleri ortak mektupta geri dönüş merkezlerinin kurulmasını talep etti. İtalya Başbakanı Giorgia Meloni’nin de destek verdiği plan, AB’nin göç yönetiminde yapısal bir değişimi işaret ediyor.
Frederiksen, Financial Times’a verdiği demeçte, kitlesel göç sorununun artık Avrupa kıtası dışında çözülmesi gerektiğini belirterek bu adımı “AB tarihindeki en büyük dönüşüm” olarak nitelendirdi.
GÖZLER AFRİKA VE ORTA ASYA’DA
Geri dönüş merkezleri için Özbekistan, Ruanda ve Uganda gibi ülkeler potansiyel seçenekler arasında yer alıyor. Ancak bu ülkelerin insan hakları karnesi ve siyasi yapıları, planın uygulanabilirliği konusunda tartışmalara neden oluyor.
Avrupa Parlamentosu ve üye ülkeler, Mart 2025’te sunulan düzenleme kapsamında bu merkezlerin kurulmasına prensipte onay verdi. Sürecin yasalaşması için Avrupa Birliği Bakanlar Konseyi’nin nihai kararı bekleniyor.
TARTIŞMALI MODEL: DESTEK DE VAR ELEŞTİRİ DE
Yeni düzenlemeye göre, sığınma başvurusu reddedilen veya yasal kalış hakkı bulunmayan kişiler, ülkelerine gönderilmeden önce bu merkezlerde tutulacak.
Planın destekçileri, bu sistemin düzensiz göçü azaltacağını ve insan kaçakçılığı ağlarını zayıflatacağını savunurken, eleştirmenler ise insan hakları ihlalleri riskine dikkat çekiyor.
AB İÇİNDE GÖRÜŞ AYRILIĞI BÜYÜYOR
Öte yandan Avrupa Birliği içinde göç politikaları konusunda ciddi görüş ayrılıkları da yaşanıyor. İsveç Başbakanı Ulf Kristersson, İspanya Başbakanı Pedro Sanchez’in düzensiz göçmenlere yönelik af kararını sert sözlerle eleştirdi.
Kristersson, göç baskısının azaltılmaya çalışıldığı bir dönemde bu tür adımların diğer AB ülkeleri için risk oluşturduğunu vurguladı.
Yeni göç stratejisinin sonbaharda netleşmesi beklenirken, alınacak kararların Avrupa’nın gelecekteki göç politikalarını kökten değiştireceği ifade ediliyor.
