Geophysical Research Letters dergisinde yayımlanan araştırma, Atlantik Meridyen Devridaim Dolaşımı (AMOC) olarak bilinen büyük okyanus akıntı sisteminin zayıfladığını gösteren yeni kanıtlar ortaya koyuyor. Daha önceki çalışmalarda bu konuda çoğunlukla iklim modelleri ve dolaylı veriler kullanılırken, bu yeni araştırmada doğrudan gözlemsel verilerden yararlanıldı. Araştırma ekibi; uydu ölçümleri, deniz sıcaklık kayıtları ve atmosfer gözlemleriyle oluşturulan yeni veri setini analiz ederek 1955’ten günümüze kadar uzanan uzun vadeli değişimleri inceledi.
AMOC'taki Değişim, Avrupa'da Daha Sert Kışlara Yol Açabilir
Araştırmada dikkat çeken bir diğer nokta ise AMOC’un olası bir kırılma noktasına yaklaşmış olabileceği ihtimali. Bilim insanları uzun süredir bu sistemin belirli bir eşiğin altına düşmesi hâlinde tamamen çökebileceğini söylüyor. Böyle bir senaryonun ise yalnızca Atlantik bölgesini değil, küresel iklim sistemini de ciddi şekilde etkileyebileceği belirtiliyor. Çünkü AMOC; sıcaklık dağılımı, yağış düzenleri, deniz seviyeleri ve ekosistemler üzerinde doğrudan etkili.
İklim modellerine göre AMOC’nin ciddi şekilde zayıflaması; Avrupa’da daha sert kışlara, tropikal bölgelerde yağış düzenlerinin değişmesine ve bazı bölgelerde deniz seviyesinin daha hızlı yükselmesine yol açabilir. Ayrıca Amazon yağmur ormanları ve Kuzey Atlantik’teki deniz ekosistemleri gibi hassas sistemlerin de bundan olumsuz etkilenebileceği düşünülüyor.
Araştırmacılar, Dünya’nın bu kritik eşikten ne kadar uzakta olduğunun hâlâ net şekilde bilinmediğini vurguluyor. Ancak günümüzde kullanılan CMIP6 iklim simülasyonlarının önemli bir kısmı, mevcut küresel ısınma eğiliminin sürmesi hâlinde bu yüzyılın ortalarında AMOC’un kritik eşiğe ulaşabileceğine işaret ediyor. Bu yüzden araştırma ekibi, hükümetlerin ve politika yapıcıların bu ihtimali artık teorik bir senaryo olarak değil, ciddi bir risk faktörü olarak değerlendirmesi gerektiğini söylüyor.
