1- AYVA
Soğuk iklimlere dayanıklılığıyla İç Anadolu ve Karadeniz geçiş bölgelerinde rahatlıkla yetişebilen ayva, bakım kolaylığı açısından çoğu kişinin düşündüğünün aksine oldukça zahmetsiz bir ağaç olarak dikkat çekiyor.
Don ve kış koşullarından etkilenmeyen ayva, 3 ila 4 yılda meyveye yatıyor ve düzenli ürün veriyor. Hastalıklara karşı güçlü direnci sayesinde ilaçlama ihtiyacı minimum düzeyde kalan ayva, reçelden pelteleye, tatlıdan kompostoya sofraların vazgeçilmezi olmaya devam ediyor.
2-BADEM
Bahar aylarında beyaz ve pembe çiçekleriyle bahçelerin en güzel manzarasını sunan badem, hem görsellik hem verim arayanlar için ideal bir seçenek oluşturuyor. Kuraklığa ve fakir topraklara doğal dayanıklılığı sayesinde düzenli sulama gerektirmeyen badem, taşlı ve kumlu zeminlerde bile rahatlıkla yetişiyor.
Aşılı fidanlarda 3 ila 4 yılda meyve görülmeye başlarken olgun ağaçlar onlarca yıl boyunca düzenli hasat sağlıyor ve meyvesi sofralık tüketimden pastacılığa geniş bir kullanım alanı buluyor.
3- BÖĞĞÜRTLEN
Bir kez dikildiğinde adeta kendiliğinden yayılarak bahçeyi kaplayan böğürtlen, en az emekle en hızlı sonuç veren meyvelerin başında geliyor. Dikimden sadece 1 yıl sonra meyve vermeye başlayan böğürtlen, kendi kendini tozlama özelliği sayesinde tek bir bitkiyle bile bol ürün elde edilmesine olanak tanıyor.
Dikensiz çeşitlerin geliştirilmesiyle hasadı da kolaylaşan böğürtlen, düzenli budama dışında neredeyse hiçbir bakım gerektirmeden yaz aylarında vitamin deposu meyveler sunuyor.
Derin kök sistemiyle yeraltı suyuna kendi başına ulaşabilen ceviz, sabır isteyen ama karşılığını misliyle ödeyen ağaçların başında geliyor. Aşılı fidanlar 4 ila 6 yılda meyve vermeye başlarken 10 yaşındaki bir ağaçtan yılda 50 kilogram, 20 yaşına ulaşan olgun bir ağaçtan ise 100 kilogram ceviz toplamak mümkün oluyor.
Ekonomik ömrü 40 ila 70 yıl arasında değişen ceviz, bir kez kurulduktan sonra mevsimlik yağışlarla bile idare edebiliyor ve ticari değeri yüksek meyvesiyle yatırımın karşılığını uzun vadede fazlasıyla veriyor.
5-DUT
Meydanlarda yıllarca bakımsız bırakılıp hala bol meyve vermeye devam eden dut ağaçları, Türkiye'nin en dayanıklı meyve türleri arasında yer alıyor. Çelikle üretilen aşılı fidanlar dikimden sadece 1 ila 2 yıl sonra meyve vermeye başlarken 7 ila 8 yaşındaki olgun bir ağaçtan yılda 30 ila 50 kilogram dut toplamak mümkün oluyor.
Sıcak-soğuk fark etmeksizin ülkenin neredeyse her bölgesinde yetişebilen dut, toprak konusunda da seçici davranmıyor ve tuzlu topraklar dışında her zeminde rahatlıkla büyüyor.
6-HÜNNAP
Çoğu kişinin adını bile duymadığı hünnap, Türkçede 'Çin hurması' olarak da biliniyor ve kuraklığa dayanıklılıkta neredeyse rakipsiz bir performans sergiliyor. Dikimden sadece 2 ila 3 yıl sonra meyve vermeye başlayan hünnap, çöl iklimine bile uyum sağlayabilen yapısıyla neredeyse sıfır bakım gerektiriyor.
Çapraz tozlaşmaya ihtiyaç duymadan kendi kendine üreme yeteneğine sahip olan bu ağaç uygun koşullarda 40 ila 50 yıl boyunca C vitamini deposu küçük meyveler veriyor.
7-NAR
Kuraklık koşullarında bile düzenli ürün veren nar, dikimden itibaren 2 ila 3 yılda meyveye yatıyor ve 7 ila 10 yılda tam verime ulaşıyor. İyi bakılan olgun bir nar ağacından yılda 35 ila 100 kilogram arasında meyve alınırken Hicaz gibi popüler çeşitler 8. yıldan itibaren 80 ila 100 kilogram verim sağlıyor.
Her iklim koşuluna uyum gösteren nar ağaçları kök boğazından çıkan yeni sürgünlerle kendini yenileyerek 100 yılı aşkın süre meyve vermeye devam edebiliyor.
8-TRABZON HURMASI
Sonbahar aylarında yapraklarını ateş kırmızısına boyayarak görsel şölen sunan trabzon hurması, hem meyve hem estetik arayanların gözdesi olmaya devam ediyor. Aşılı fidanlar 2 ila 4 yılda ilk meyvelerini verirken olgun bir ağaçtan yılda ortalama 20 ila 40 kilogram ürün alınıyor.
Geç çiçeklenmesi sayesinde ilkbahar donlarından etkilenmeyen trabzon hurması, eksi 12 dereceye kadar dayanabiliyor ve yılda bir kez hafif budama dışında ciddi bir bakım istemiyor.
9-ZEYTİN
Tuzlu topraklarda bile yetişebilen ve bin yılı aşkın ömrüyle doğanın en dayanıklı ağaçlarından biri olan zeytin, kurulduktan sonra neredeyse kendi kendini yetiştiriyor. Suya çok az ihtiyaç duyan zeytin ağaçları Akdeniz ve Ege'nin kurak yazlarında sulama yapılmadan bile verim verirken iklim değişikliğinin getirdiği artan sıcaklıklardan olumsuz etkilenmiyor.
Düzenli budama dışında ciddi bir bakım gerektirmeyen zeytin, hem sofralık meyve hem yağ üretimi hem de peyzaj değeriyle bahçenin en çok işlevli ağacı olmaya aday görülüyor.
10-İNCİR
Bakım kolaylığının tartışmasız şampiyonu olan incir, Türkiye'nin kıraç ve yarı kurak bölgelerinde sulama olmadan bile yetişebilen ender türlerden biri olarak öne çıkıyor. Aşılı fidanlar dikimden 2 ila 3 yıl sonra meyve vermeye başlarken olgun bir ağaç yılda 50 ila 100 kilogram arasında ürün veriyor.
Nemli topraklar dışında neredeyse her zemine uyum sağlayan incir, hastalıklara karşı doğal direnci sayesinde ilaçlama gerektirmeden onlarca yıl boyunca hasat imkanı sunuyor.
