Yunanistan, antik Yunan mitolojisinde Zeus ve diğer tanrıların yaşadığına inanılan Olimpos Dağı'nın UNESCO Dünya Mirası Listesi'ne alınması için yıllardır sürdürdüğü girişimlerde karar aşamasına yaklaştı.
UNESCO Dünya Mirası Komitesi'nin Güney Kore'nin Busan kentinde düzenlenen 48. oturumunda pazar gününden itibaren Yunanistan'ın adaylık dosyasını görüşmesi bekleniyor. Toplantının 29 Temmuz'da sona ermesi planlanıyor.
Yunanistan, 2 bin 918 metre yüksekliğindeki Olimpos Dağı'nı 2014 yılında hem kültürel hem de doğal değerleri nedeniyle Dünya Mirası Listesi'ne aday göstermişti.
Mitoloji ile doğayı buluşturan zirve
Antik Yunan şairi Homeros'un eserlerinde "ölümsüzlerin tahtı" olarak tanımlanan Olimpos Dağı, Yunan mitolojisinde baş tanrı Zeus'un ve diğer Olimpos tanrılarının yaşadığı yer olarak kabul ediliyor.
Dion-Olimpos Belediye Başkanı Evangelos Geroliolios, dağa ilk kez 40 yılı aşkın süre önce tırmandığını belirterek zirvede yaşadığı deneyimi unutamadığını söyledi.
Geroliolios, "Burası mitoloji, doğal güzellik ve tarihin iç içe geçtiği eşsiz bir yer. Bunun uluslararası düzeyde de tanınmasını istiyoruz" dedi.
Hem doğal hem kültürel miras
Olimpos, 1938 yılında Yunanistan'ın ilk ulusal ormanı ilan edildi. Yoğun ormanları, alpin çayırları, kanyonları, vadileri ve su kaynaklarıyla öne çıkan bölge, denize olan yakınlığıyla da dikkat çekiyor.
UNESCO, dağın zengin bitki ve hayvan çeşitliliği nedeniyle 1981 yılında bölgeyi biyosfer rezervi ilan etmişti. Yunanistan ise 2021 yılında yayımlanan cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Olimpos'u milli park statüsüne aldı.
Geroliolios, Dünya Mirası statüsünün yalnızca Yunanistan için değil tüm dünya açısından önem taşıdığını belirterek, "Olimpos, Parthenon kadar önemli bir simge. Bu mitolojik ve doğal mirası korumak zorundayız" ifadelerini kullandı.
Artan turizm yeni riskler doğuruyor
UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde şu anda 170 ülkede bulunan bin 428 alan yer alıyor. Bunlardan 21'i Yunanistan'da bulunurken, yalnızca ikisi hem doğal hem de kültürel miras niteliği taşıyan karma alan statüsünde.
Dünya Mirası statüsü, uluslararası koruma mekanizmalarının devreye girmesini sağlarken teknik destek ve mali kaynaklara erişim imkânı da sunuyor.
Yetkililer, son yıllarda hızla artan ziyaretçi sayısının Olimpos üzerindeki baskıyı artırdığına dikkat çekiyor. Geçen yıl yaklaşık 500 bin kişinin ziyaret ettiği dağa ilginin, Christopher Nolan'ın 17 Temmuz'da gösterime giren ve kısmen Yunanistan'da çekilen The Odyssey filmi sonrasında daha da artması bekleniyor.
Olimpos Milli Parkı Yönetim Ajansı Başkan Yardımcısı Dimitris Pappas, artan ziyaretçi sayısının beraberinde yeni riskler getirdiğini söyledi.
"Turistlerden memnunuz ancak ziyaretçi sayısının artması riskleri de artırıyor" diyen Pappas, UNESCO statüsünün dağın korunmasına önemli katkı sağlayacağını ifade etti.
En büyük tehdit orman yangınları
Yetkililere göre bölge açısından en büyük risk, iklim krizinin etkisiyle daha sık görülen orman yangınları.
Pappas, ek kaynak sağlanması halinde yürüyüş parkurlarının temizlenebileceğini, yangın önleme altyapısının güçlendirilebileceğini, sığınaklar, köprüler ve ulaşım yollarının iyileştirilebileceğini söyledi.
Dini önemi de öne çıkarılıyor
Yunanistan, UNESCO'ya sunduğu adaylık dosyasında bölgenin dini önemine de dikkat çekiyor. Dosyada, dağın alçak zirvelerinden birinde bulunan açık hava kutsal alanının antik dönemde Zeus'a adanan hayvan kurbanlarıyla ilişkilendirildiği belirtiliyor.
Ayrıca Olimpos'un, dünyanın en yüksek rakımlı Ortodoks şapelinin bulunduğu yerlerden biri olduğu, bölgede Bizans döneminden kalma manastırlar ve ibadet alanlarının yer aldığı ifade ediliyor.
Karar kesin değil
Ancak Yunanistan'ın başvurusunun kabul edilmesi kesinleşmiş değil. UNESCO'ya danışmanlık yapan Uluslararası Anıtlar ve Sitler Konseyi (ICOMOS) ile Uluslararası Doğayı Koruma Birliği'nin (IUCN), adaylık dosyasında ek bilgi talep edilmesini önerdiği bildirildi. Bu durumda başvurunun yeniden Yunanistan'a gönderilmesi ve sürecin uzaması ihtimali bulunuyor.
Geroliolios ise karar ne olursa olsun koruma çalışmalarının hızlandırılması gerektiğini vurgulayarak, "Olimpos'un taşıma kapasitesi sınırına ulaştı. Başvuru kabul edilmese bile vakit kaybetmeden yeni koruma önlemleri alınmalı" dedi.
