Küresel elektrik üretiminde doğal gazın payı, yenilenebilir enerji kaynaklarının artan talebi karşılama kapasitesinin güçlenmesiyle birlikte belirgin şekilde geriliyor. Doğal gazın küresel elektrik üretimindeki payı 2020’de yüzde 23,9 seviyesindeyken 2025’te yüzde 21,8’e düştü.
Uluslararası enerji düşünce kuruluşu Ember’in yayımladığı rapora göre, güneş ve rüzgar enerjisindeki güçlü büyüme doğal gazın küresel elektrik sistemindeki ağırlığını azaltırken, elektrik talebi son 25 yılda sanayileşme ve elektrifikasyonun etkisiyle iki kattan fazla artarak 2025’te 31 bin 774 teravatsaate ulaştı.
Doğal gazın yeni elektrik talebini karşılama oranı ise tarihsel olarak en düşük seviyelere indi. Küresel talep artışında 2001-2005 döneminde yüzde 33 olan doğal gazın payı, 2021-2025 döneminde yüzde 11’e geriledi.
TÜRKİYE’NİN DOĞAL GAZDAN ELEKTRİK ÜRETİMİ 21 TERAVATSAAT AZALDI
Küresel dönüşümün bir parçası olan Türkiye, doğal gazdan elektrik üretimini son 10 yılda 21 teravatsaat azaltarak en dikkat çekici düşüşün yaşandığı ülkeler arasında dördüncü sırada yer aldı. Bu sıralamada Türkiye’nin önünde 80 teravatsaat düşüşle Japonya, 29 teravatsaat düşüşle Vietnam ve 25 teravatsaat düşüşle Brezilya bulunuyor.
İthal gaza bağımlı ekonomilerde görülen bu eğilimin, fiyat oynaklığı ve enerji güvenliği risklerine karşı gelişen yapısal bir dönüşümün yansıması olduğu değerlendiriliyor.
Doğal gazın küresel elektrik üretimindeki payı 2020’de yüzde 23,9 iken 2025’te yüzde 21,8’e geriledi.
Aynı dönemde güneş enerjisinden elektrik üretimi 636 teravatsaat (%30) artarak doğal gazdaki büyümenin 17 katına ulaştı ve küresel elektrik talebindeki artışın yaklaşık yüzde 75’ini tek başına karşıladı.
Doğal gazdan elektrik üreten 124 ekonominin 61’i üretimde zirve seviyeyi geride bıraktı. Bu durum, doğal gaz kullanımındaki düşüşün geçici bir dalgalanmadan ziyade yapısal bir dönüşüm olduğunu ortaya koydu.
Japonya’daki düşüşte nükleer santrallerin yeniden devreye alınması ve güneş enerjisi kapasitesindeki artış etkili olurken; Birleşik Krallık, İspanya ve İtalya’da yenilenebilir enerji yatırımlarının güçlenmesi doğal gaz talebini azalttı.
2025 verilerine göre ABD, Japonya, Almanya, Birleşik Krallık, İtalya, Kanada ve Fransa’dan oluşan G7 grubunda yenilenebilir kaynaklardan elektrik üretimi 2 bin 544 teravatsaate ulaştı ve 2 bin 577 teravatsaat olan doğal gaz üretimine oldukça yaklaştı.
JEOPOLİTİK RİSKLER DÖNÜŞÜMÜ HIZLANDIRIYOR
Rusya’nın Ukrayna’yı işgaliyle başlayan fiyat dalgalanmaları ve enerji güvenliği endişeleri, yenilenebilir enerjiye geçişi hızlandıran temel etkenler arasında yer aldı.
Rapora göre, 2026’da ABD-İsrail-İran gerilimi gibi jeopolitik aksaklıklar, ithal gaza dayalı sistemlerin risklerini yeniden ortaya koyarak bu dönüşümü daha da hızlandırdı.
Düşen temiz enerji maliyetleri ve enerji güvenliğine ilişkin kaygılar, doğal gazı küresel elektrik sisteminin ana yakıtı olmaktan uzaklaştırıyor.
