Türkiye’nin büyük bölümünde iki haftayı aşkın süredir etkili olan sıcak hava dalgası, 16 Temmuz’da Marmara ve Trakya’yı da belirgin biçimde etkisi altına aldı. Boğaziçi Üniversitesi İklim Değişikliği ve Politikaları Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Levent Kurnaz, Meteoroloji Genel Müdürlüğünün 1679 istasyonunda kaydettiği ölçümler üzerinden hazırladığı günlük sıcaklık analizini yayımladı.
Kurnaz’ın paylaştığı iki haritadan ilki, 16 Temmuz’da Türkiye genelinde ölçülen en yüksek sıcaklıkları gösterirken ikinci harita sıcaklıkların 1971-2000 döneminin günlük ortalamalarından ne kadar saptığını ortaya koydu.
Anomali haritasındaki kırmızı tonlar sıcaklığın uzun yıllar ortalamasının üzerinde, mavi tonlar ise ortalamanın altında gerçekleştiğini gösteriyor. Haritada Trakya, Marmara’nın batısı, Ege, Akdeniz, Güneydoğu Anadolu ve Doğu Anadolu’nun büyük bölümü kırmızı tonlarla öne çıktı.
DÖRT İLDE SICAKLIK 40 DERECEYİ AŞTI
Kurnaz’ın analizine göre 16 Temmuz’da Şırnak’ta sıcaklık 41,3 dereceye kadar çıktı. Diyarbakır’da 41,1, Şanlıurfa’da 41, Batman’da ise 40,4 derece ölçüldü.
Şırnak, paylaşılan il merkezi verileri arasında günün en yüksek sıcaklığının kaydedildiği kent olurken Diyarbakır’da sıcaklık 1971-2000 ortalamasının 6,2 derece üzerinde gerçekleşti.
Türkiye genelinde dört il merkezi 40 dereceyi, 11 il 38 dereceyi, 21 il 35 dereceyi ve 54 il merkezi 30 dereceyi aştı. Kurnaz, 54 ilin 30 derecenin üzerinde olmasını haftanın en geniş sıcaklık yayılımı olarak değerlendirdi.
TRAKYA VE MARMARA’DA ANOMALİ 6 DERECEYİ BULDU
Analizin dikkat çekici bölümlerinden biri, sıcak hava dalgasının Marmara ve Trakya’daki etkisinin güçlenmesi oldu.
Edirne’de sıcaklık 36,4 dereceye ulaşırken uzun yıllar ortalamasının 6,5 derece üzerine çıktı. Kırklareli’nde 33,8 derece ve 5,9 derecelik, İstanbul’da ise 32,4 derece ve 5,6 derecelik anomali hesaplandı.
Çanakkale’de sıcaklık 32,1 dereceye ulaşarak ortalamanın 4,8 derece üzerinde gerçekleşti. Bartın’da ise 32 derece ölçülürken anomali 5,8 derece oldu.
Paylaşılan değerler arasında il merkezleri düzeyindeki en yüksek sıcaklık sapması 6,5 dereceyle Edirne’de kaydedildi.
EGE VE AKDENİZ DE KIRMIZI BÖLGEDE
Sıcaklıkların yüksek seyrettiği bir diğer bölge Ege oldu. Aydın’da termometreler 39,7 dereceyi gösterirken sıcaklık uzun dönem ortalamasının 5 derece üzerinde ölçüldü.
İzmir’de 38,3 derece ve 4,2 derecelik anomali, Antalya’da ise 38,8 derece ve 4 derecelik sapma kaydedildi.
Maksimum sıcaklık haritasında Güneydoğu Anadolu 40 dereceyi aşan koyu kırmızı alanlarla öne çıkarken Ege ve Akdeniz kıyıları da 35-40 derece aralığındaki geniş bölgeyle dikkat çekti.
BEYLİKDÜZÜ’NDE SICAKLIK ORTALAMANIN 7,7 DERECE ÜZERİNDE
İlçe ve istasyon bazındaki ölçümlerde çok daha yüksek anomaliler görüldü.
Muş’taki Berce istasyonunda sıcaklık 41,1 dereceye ulaşırken uzun yıllar ortalamasının 11,3 derece üzerine çıktı. Muğla’nın Bodrum ilçesinde 38,4 derece ölçüldü ve anomali 10,4 derece olarak hesaplandı.
Çankırı’nın Şabanözü ilçesinde 8,2, Çorum’un Kargı ve Balıkesir’in Ayvalık ilçelerinde 7,8 derecelik sıcaklık sapması kaydedildi.
İstanbul’un Beylikdüzü ilçesinde ise günlük en yüksek sıcaklığın uzun yıllar ortalamasının 7,7 derece üzerinde gerçekleştiği belirtildi.
GÜNEYDOĞU’DA GECELER DE SERİNLEMİYOR
Analiz, yalnızca gündüz sıcaklıklarının değil gece ölçümlerinin de uzun yıllar ortalamasının üzerinde kaldığını ortaya koydu.
Gece sıcaklığı anomalisi Malatya’da 9,3, Adıyaman ve Iğdır’da 7,9, Mardin’de ise 7,8 dereceye ulaştı.
İlçe bazında Adıyaman’ın Tut ilçesinde gece sıcaklığı ortalamanın 10,5, Şırnak’ın Silopi ilçesine bağlı Görümlü’de 10,1 ve Diyarbakır’ın Ergani ilçesinde 9,9 derece üzerinde ölçüldü.
Kurnaz, iki haftayı aşkın süredir Güneydoğu Anadolu’daki gecelerin yeterince serinlemediğine dikkat çekti.
YAĞIŞIN ODAĞI RİZE OLDU
Türkiye’nin iç ve güneydoğu kesimlerinde yağış görülmezken sağanakların odağı Doğu Karadeniz oldu.
Rize’nin Taşköprü bölgesinde metrekareye 36 kilogram, Çayeli’nde 32, Fındıklı ve Pazar’da 24 kilogram yağış düştü. Ordu-Giresun Havalimanı’nda ise 16 kilogram yağış ölçüldü.
Yağış ve bulutluluk nedeniyle Doğu Karadeniz’in bazı bölümleri anomali haritasında mavi tonlarla gösterildi. Artvin, il merkezleri arasında sıcaklığın uzun yıllar ortalamasının altında kaldığı tek kent oldu. Artvin’de anomali eksi 3,3 derece olarak hesaplandı.
Kurnaz’ın çalışmasında MGM’nin günlük gözlemleri kullanılırken sıcaklık anomalileri, yükselti farkları düzeltilmiş ERA5-Land 1971-2000 iklim ortalamasıyla karşılaştırıldı. MGM, güncel en yüksek sıcaklık ölçümlerini istasyon verileri üzerinden yayımlıyor.
