İran devlet televizyonu tarafından yayımlanan resmi askeri bildiriye göre, Hatemü'l-Enbiya Müşterek Askeri Komutanlığı, uluslararası denizcilik şirketlerine ve yabancı donanmalara yönelik adeta bir muhtıra yayımladı.
İran askeri komutanlığı, boğazdaki seyrüsefer kurallarına uymayan gemilerin doğrudan hedef alınacağını belirterek şu ifadeleri kullandı: "Hürmüz Boğazı'nda İran İslam Cumhuriyeti'nin seyrüsefer protokollerine uyulmaması, belirlenen rotalardan sapılması veya kuralların göz ardı edilmesi durumunda, silahlı kuvvetlerimiz tarafından derhal ve sert bir karşılık verilecek; ihlalde bulunan gemilerin güvenliği açıkça tehlikeye atılacaktır." Bildiride ayrıca, Amerikan kuvvetlerinin boğazdaki trafiğe olası herhangi bir müdahalesinin de "hızlı ve kararlı bir misillemeyle" yanıtlanacağı sert bir dille vurgulandı.
MÜZAKERELERİN GÖBEĞİNDEKİ KRİZ: 'GEÇİŞ ÜCRETİ VE ROTA KONTROLÜ'
İran ve ABD arasında imzalanan geçici mutabakat (MOU) uyarınca, gemilerin 60 gün boyunca boğazdan herhangi bir ücret ödemeden serbestçe geçmesi kararlaştırılmıştı. Ancak Tahran yönetimi, bu süre zarfında da gemilerin rotalarını bizzat kontrol etmekte ve 60 günlük sürenin dolmasının ardından kalıcı bir geçiş ücreti (haraç) sistemini devreye sokmakta ısrar ediyor. Washington ve birçok Körfez Arap ülkesi ise uluslararası su yolu statüsündeki Hürmüz Boğazı için İran'ın para talep etmesini kesin bir dille reddediyor. Geçtiğimiz hafta sonu Umman ve bir Birleşmiş Milletler (BM) ajansının, gemileri İran kontrolünden uzak tutmak için Umman kıyılarına yakın yeni bir alternatif rota açma girişimi de tartışma yaratmıştı.
SALDIRILARA RAĞMEN TANKER TRAFİĞİ ARTIYOR
Denizcilik veri ve analiz şirketi Lloyd's List Intelligence'ın raporuna göre, İran ordusunun 25 ve 27 Haziran tarihlerinde iki ticari gemiye düzenlediği saldırılara rağmen boğazdaki tanker trafiği yeniden toparlanma eğilimine girdi. Bir önceki hafta 138 olan transit gemi sayısı geçtiğimiz hafta 258'e yükseldi. Lloyd's Genel Yayın Yönetmeni Richard Meade, haziran sonundaki İran saldırılarının piyasalar tarafından çabuk unutulmuş gibi göründüğünü ancak seyrüsefer hacminin savaştan önceki günlük 130 gemi seviyesinin hala çok altında olduğunu belirtti. Gemi operatörlerinin şu an İran'ın rota taleplerine uymak ya da ABD güçlerinin korumasındaki Umman rotasını seçmek arasında büyük bir ikilem yaşadığını vurgulayan Meade, "Bu durumun kararlı hiçbir yanı yok. Rotalar anlık siyasi onaylara ve gerçek zamanlı güvenlik değerlendirmelerine göre saatlik olarak değişiyor. Bu yaşananlar asla yeni normal değil" uyarısında bulundu.
