Dünyanın önde gelen tıp dergilerinden Lancet'te yayımlanan araştırma, Human Papilloma Virus (HPV) aşısının rahim ağzı kanserine karşı etkisini gözler önüne serdi. İngiltere'de 2008 yılında okul çağındaki kız çocuklarına uygulanmaya başlanan aşı programının ardından hastalığa bağlı ölümlerde keskin bir düşüş yaşandığı tespit edildi
BBC Türkçe'nin aktardığı araştırmaya göre, 2020-2024 yılları arasında 20-24 yaş aralığındaki kadınlarda rahim ağzı kanseri nedeniyle hiç ölüm kaydedilmezken, aşılama programı sayesinde yaklaşık 200 kişinin yaşamının kurtarıldığı hesaplandı.
Bu, beş yıllık bir dönemde ilk kez gerçekleşti.
Aşılama olmasaydı yaklaşık 23 ölüm bekleniyordu.
HPV AŞISI ÖLÜMLERİ NEREDEYSE SIFIRLADI
Londra Queen Mary Üniversitesi'nden baş araştırmacı Prof. Peter Sasieni, "Tek bir aşının belirli bir kanser türünü neredeyse ortadan kaldırabildiğini düşünmek inanılmaz" dedi.
Çalışma ayrıca 12 veya 13 yaşında aşılanan çocukların, 30 yaşından önce hastalıktan ölme riskinin neredeyse sıfır olduğunu ortaya koydu.
HER YIL YAKLAŞIK 20 ÖLÜM GÖRÜLÜYORDU
HPV aşılama kampanyasından önce bu yaş grubunda her yıl yaklaşık 20 ölüm kaydediliyordu.
Genel olarak rahim ağzı kanseri İngiltere'de kadınlar arasında hâlâ en yaygın 14. kanser türü ve her yıl 3.300 kişiye teşhis konuluyor.
Yakın deri temasıyla yayılan bir virüs olan HPV'nin bu vakaların %99'una neden olduğu düşünülüyor.
Çoğu HPV enfeksiyonu herhangi bir soruna yol açmadan kaybolur, ancak bazıları anormal hücre değişikliklerine neden olur ve yıllar sonra kansere yol açabilir.
Raporun yazarları, daha fazla kişiye HPV aşısı yapılması ve aşılı kişilerin yaşlanmasıyla birlikte hastalıktan ölenlerin sayısının düşmeye devam edeceğini öngörüyor.
"İNANILMAZ BİR DÖNÜM NOKTASI"
Araştırmayı finanse eden Cancer Research UK, bulguları "inanılmaz bir dönüm noktası" olarak tanımladı, ancak İngiltere'de aşılama oranlarının önerilen seviyelerin altında seyrettiği uyarısında bulundu.
Kuruluşun icra kurulu başkanı Michelle Mitchell, "HPV aşısının rahim ağzı kanserini başlamadan önce durdurmada son derece etkili olduğunu biliyoruz ve bu bulgular ilk kez hayat kurtardığını gösteriyor" dedi.
KANSERİ ATLATAN KADINDAN AŞI ÇAĞRISI
Alexandra Legg, HPV aşısı İngiltere'de uygulanmaya başlanmadan hemen önce okulu bıraktı.
Düğününü planladığı sırada 30 yaşındaydı ve kendisine rahim ağzı kanseri teşhisi kondu.
"O sözleri duyduğumu hatırlıyorum ve gerçekten nefes almakta zorlandım" diyor.
"Çok üzülmüştüm – her şey aklımdan geçti, çok zordu."
Tedavisi sırasında karın bölgesindeki lenf düğümleri alındı, ancak cerrahlar rahim ağzının küçük bir kısmını korumayı başardı ve bu da ona hamile kalma şansı verdi.
Sadece bir yıl sonra kızı Ivy doğdu. İkinci adı "mucize" anlamına gelen Marvella.
"Bu dokuz ay çok korkutucuydu çünkü her an onu kaybetme riskim vardı" diyor.
Alexandra, HPV aşısı kendisine sunulmuş olsaydı hayatının çok daha az travmatik olabileceğini söylüyor ve uygun olan herkesi aşı olmaya çağırıyor.
"Bu aşının gerçek bir savunucusuyum ve Ivy yeterince büyüdüğünde aşı olmak için ilk sırada olacak" diye ekliyor.
UZMANLAR AŞILAMA ORANLARININ ARTIRILMASINI İSTİYOR
Londra Queen Mary Üniversitesi'nde kanser epidemiyolojisi uzmanı olan Prof. Sasieni, aşının uygulanmaya başlanmasından bu yana ölümlerdeki düşüşü "buzdağının görünen kısmı" olarak nitelendiriyor.
"İkinci nesiller yaşlandıkça rahim ağzı kanserinden kurtarılan daha pek çok hayat göreceğiz" diyor.
"Yeni araştırma, daha fazla insanın korunması için HPV aşılama seviyelerini yüksek tutmanın ne kadar hayati olduğunu gösteriyor."
HEDEF: RAHİM AĞZI KANSERİNİ HALK SAĞLIĞI SORUNU OLMAKTAN ÇIKARMAK
İngiltere hükümeti, 2040 yılına kadar rahim ağzı kanserini bir halk sağlığı sorunu olmaktan çıkarmayı taahhüt etti.
Ancak son veriler, ülke genelinde aşılama oranlarının önerilen seviyelerin altına düştüğünü gösteriyor.
İngiltere Sağlık Güvenliği Ajansı verilerine göre, ülkede 2024-25 döneminde kızların yüzde 76'sı 15 yaşına kadar aşılandı; bu oran, Dünya Sağlık Örgütü'nün (WHO) rahim ağzı kanserini ortadan kaldırmak için gerekli olduğunu söylediği yüzde 90'ın oldukça altında.
Cancer Research UK'den Michelle Mitchell, "İngiltere hükümeti ve sağlık sistemlerinin, aşı yaptırma oranının en düşük olduğu topluluklara ulaşmak için çalışmalar yaparak bunu acilen ele alması şart" diyor.
HPV aşısının uygulanmasına rağmen, 25-64 yaş arası kadınlara hâlâ rahim ağzı taramasına (eskiden smear testi olarak biliniyordu) katılmaları tavsiye ediliyor.
TARAMA VE AŞI ÇALIŞMALARI SÜRÜYOR
Erkek çocuklara da 2019'dan bu yana HPV aşısı yapılıyor; bu, onları anüs, penis, boğaz ve ağız kanserlerine karşı korumaya yardımcı oluyor ve virüsü kadınlara bulaştırma riskini azaltıyor.
İngiltere Sağlık ve Sosyal Bakım Bakanlığı, çalışmanın HPV aşısının "olağanüstü etkisini" gösterdiğini belirtti.
Bir sözcü, "Daha fazla gencin bu hayat kurtarıcı korumadan faydalanması için aşı yaptırma oranlarını artırıyoruz" dedi.
Henüz taramaya katılmamış kadınlara HPV için kendi kendine test kitlerinin gönderildiği belirtildi.
