Batı Avustralya'nın Pilbara bölgesindeki North Pole Dome çarpma yapısının yaşıyla ilgili bilimsel tartışma, yeni bir çalışmayla sonuçlandı.
Curtin Üniversitesi öncülüğündeki araştırma ekibi, kraterin yaklaşık 3,024 milyar yıl önce meydana gelen bir göktaşı çarpması sonucu oluştuğunu belirledi. Bulgular, yapının Dünya üzerinde bilinen en eski doğrulanmış çarpma krateri olduğunu gösterdi.
Krater ilk keşfedildiğinde araştırmacılar yaşını yaklaşık 3,47 milyar yıl olarak tahmin etmişti. Daha sonra başka bir ekip bu yoruma itiraz ederek yapının 2,77 milyar yıldan daha genç olması gerektiğini savunmuştu.
Yeni çalışmada bilim insanları, çarpma sonucu oluşan kayaçlardaki zirkon ve apatit kristallerini inceleyerek daha kesin tarihlendirme yaptı. Analizler, zirkon kristallerinde yaklaşık 3 milyar yıl öncesine ait yeniden kristalleşme izleri bulunduğunu ortaya koydu.
Araştırmanın başyazarı olan Curtin Üniversitesi'nden jeolog Chris Kirkland, yeni tarihlendirmenin krateri Dünya tarihinin erken dönemlerine yerleştirdiğini belirterek, "Bu yapı, şu anda Dünya'da tanınan tek Arkeen dönem çarpma krateri olma özelliğini taşıyor" dedi.
Dünya'nın aktif jeolojik yapısı nedeniyle eski çarpma kraterlerinin büyük bölümü zaman içinde erozyon ve tektonik süreçlerle yok oldu. Bu nedenle gezegenin 4,5 milyar yıllık tarihine rağmen tespit edilen kraterlerin çoğu 2 milyar yıldan daha genç.
North Pole Dome'dan önce kabul gören en eski çarpma yapısı, yine Batı Avustralya'da bulunan ve yaklaşık 2,23 milyar yıl yaşındaki Yarrabubba krateriydi.
Araştırmacılar, 3 milyar yıl önce gerçekleşen bu çarpmanın, Dünya'nın kabuğu, atmosferi, okyanusları ve erken yaşam formlarının gelişim aşamasında olduğu bir dönemde meydana geldiğini belirtiyor. Bilim insanları, yapının erken Dünya koşullarının ve yaşamın evriminin anlaşılmasına katkı sağlayabileceğini ifade ediyor.
Çalışma, Geology dergisinde yayımlandı.
