Küresel petrol piyasasında, tarihin en büyük arz şoklarından biri yaşanmasına rağmen fiyatların sakin seyretmesi ekonomi çevrelerinde büyük bir soru işareti oluşturdu. Üç aydır devam eden savaşın Hürmüz Boğazı’ndaki trafiği ciddi şekilde düşürmesine rağmen petrol fiyatlarının beklenen sert yükselişi göstermemesi dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı’nda Trafik Sert Şekilde Azaldı
Savaşın etkisiyle stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin savaş öncesi seviyelerin yaklaşık yüzde 15’ine kadar gerilediği bildirildi. Buna rağmen petrol vadeli işlemlerinde beklenen sert sıçramanın henüz gerçekleşmediği ifade edildi.
Gizli Sevkiyatlar Piyasayı Dengede Tutuyor
Piyasalardaki bu beklenmedik sakinliğin arkasında, ablukaya rağmen boğazdan gizli şekilde geçen tankerlerin olduğu değerlendiriliyor. Radar tespitinden kaçmak için transponder kapatan gemilerle yapılan sevkiyatların, arz şokunun etkisini kısmen hafiflettiği belirtiliyor.
2,1 Milyon Varil Gizli Taşındı İddiası
JPMorgan tarafından yapılan değerlendirmelere göre, mayıs ayının son iki haftasında yaklaşık 2,1 milyon varil petrolün gizli yollarla taşındığı öne sürüldü. Bu miktarın, savaş öncesinde boğazdan geçen toplam 15,6 milyon varillik günlük akışın küçük ama kritik bir bölümüne karşılık geldiği ifade edildi.
Hayalet Tanker Sistemi Dikkat Çekiyor
Piyasa analizlerinde, günlük yaklaşık 2,9 milyon varillik akışın önemli bir kısmının “hayalet tankerler” aracılığıyla gerçekleştiği belirtildi. Bu gemilerin bir bölümünün transponder kapalı şekilde hareket ettiği, bir kısmının ise geçiş ücretleri karşılığında İran bağlantılı yapılarla çalıştığı aktarıldı.
Alternatif Güzergahlar Baskıyı Hafifletiyor
Petrol fiyatlarındaki görece sakinliğin bir diğer nedeninin ise Doğu-Batı Boru Hattı gibi günlük 4,5 milyon varil taşıma kapasitesine sahip alternatif güzergahlar olduğu ifade edildi. Çin’in ithalat düşüşü ve küresel stokların yüksek seyri de fiyat baskısını sınırlayan unsurlar arasında gösterildi.
Brent Petrol Geriledi Ancak Risk Sürüyor
Brent petrolün varil fiyatının 114 dolarlık zirvenin ardından 93 dolar seviyesine kadar gerilediği ancak bu düşüşün piyasa risklerini tamamen ortadan kaldırmadığı belirtildi. Uzmanlar, ticari stoklardaki hızlı erimenin mevcut tablonun yanıltıcı olabileceğine dikkat çekti.
Analistlerden 130 Dolar Uyarısı
Enerji analistleri, önümüzdeki aylarda asıl baskının hissedileceğini öngörüyor. Brent petrolün temmuz ve ağustos döneminde 130 dolar seviyelerine çıkabileceği, ABD’de benzin fiyatlarının ise galon başına 5 doların üzerine tırmanabileceği ifade ediliyor. Bu senaryoda stratejik rezervlerin devreye girmesi ve talepte düşüş yaşanması bekleniyor.
