Afşin-Elbistan A Termik Santrali’ne yapılması planlanan iki yeni ek üniteye karşı Greenpeace Türkiye’nin yöre sakinleri ile birlikte açtığı davada mahkeme Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) olumlu kararını iptal etti.
Kahramanmaraş 4. İdare Mahkemesi kararında ek ünitelerin çevredeki insan sağlığı, tarım arazileri, su kaynakları ve ekolojik yapı üzerindeki olası etkileri göz önünde bulundurulduğunda, alınan ÇED kararının usul ve teknik yönlerden yeterli olmadığını belirtti.
Mahkeme kararında “Projenin çevre üzerindeki muhtemel olumsuz etkilerinin, alınacak önlemler sonucu ilgili mevzuat ve bilimsel esaslara göre kabul edilebilir düzeylerde olduğunun ortaya konulamadığı sonucuna ulaşılmış olup, anılan proje hakkında verilen 27/12/2024 tarihli ‘Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Olumlu’ kararında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır” ifadeleri kullanıldı.
"Linyit üretimi için zorunlu olan susuzlaştırmanın büyük ölçüde kalıcı ve sonradan giderilemez nitelikteki hidrojeolojik etkileri faaliyete başlanmadan önce değerlendirilmedi" tespitinde bulunan mahkeme, "Proje sahası çevresindeki tarım arazilerine olası etkiler ve bu etkilerin önlenmesi için alınacak tedbirler ortaya konulmadı" denildi.
"Karar, kömürden çıkışın başlangıcı olsun”
Afşin Elbistan Hayatı ve Doğayı Koruma Platformu’ndan Mehmet Dalkanat şunları söyledi:
“Yıllardır temiz hava, verimli topraklar ve çocuklarımızın geleceği için mücadele ediyoruz. Bu mahkeme kararı, tüm engellere rağmen kararlılığını koruyan Afşin ve Elbistan halkı için bir kazanımdır. Bizi güçlü kılan, bu topraklara olan sevgimizdir. Santral projelerini dördüncü kez durdurduk; şimdi sıra, hem insanları hem de doğayı koruyan adil bir geçiş süreciyle mevcut tüm kömür santrallerinin kapatılmasını sağlamaya geldi. Afşin ve Elbistan’ın bize biçilen kömür tozundan kadere mahkum olmadığını biliyoruz.”
"Bilirkişi raporları ek ünitelerin kamu yararı olmadığını ortaya koydu"
Greenpeace Türkiye İklim ve Enerji Kampanya Sorumlusu Emel Türker Alpay, mahkemenin iptal kararından mutlu olduklarını belirtirken, bu kararın COP31’e ev sahipliği yapacak olan Türkiye’nin yeni kömürlü termik santral yapmama taahhüdü, kömürden çıkış tarihi ve fosil yakıtlardan adil geçiş planı çalışmalarına dair açıklama yapılmasının zeminini de hazırlamış olduğunu ifade etti:
“Bu karar başta termik santrallerin zararlı etkilerine karşı yıllardır mücadele eden Afşin ve Elbistan sakinleri olmak üzere ‘Kahramanmaraş’ta yeni bir termik santrale yer yok’ kampanyamıza destek veren herkesin kazanımı. Kahramanmaraş’ta yaklaşık 40 yıldır faaliyet gösteren Afşin-Elbistan A ve B Kömürlü Termik Santrallerinin çevre ve insan sağlığına olumsuz etkileri yıllardır raporlanıyor. Bu santrallere yeni bir santral büyüklüğünde iki yeni ek ünite yapılması bu olumsuz etkilerin katlanarak artması anlamına gelecekti.
Bilirkişi raporları da yeni ek ünitelerin kamu yararı olmadığını ortaya koydu. Mahkemenin kararını oldukça yerinde buluyoruz. Karar gerekçelerine bakıldığında, bundan sonraki süreçte Afşin-Elbistan A Santraline yeni ünitelerin yapılması mümkün olmadığı gibi var olan ünitelerin faaliyetine devam edebilmesi de çok mümkün görünmüyor. Şimdi yapılması gereken, Türkiye yeni kömürlü termik santrallerden vazgeçmesi, santrallerde genişleme ve ek ünite projelerinin işleme konulmaması ile kömürden adil çıkış için net bir yol haritası açıklaması. Bu karar, COP31’e ev sahipliği yapacak Türkiye’nin kömürden çıkışının başlangıcı olsun.”
