Ticaret Bakanlığı, yenilenmiş ürünlere ilişkin yeni bir yönetmelik yayımladı. Düzenlemeyle yenilenmiş ürünlerde cayma hakkı genişletilirken, cep telefonu, bilgisayar, akıllı saat gibi ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması sürecinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi hedefleniyor.
Düzenleme, 1 Ağustos tarihinde yürürlüğe girecek
Bakanlık tarafından yapılan açıklamada, tüketiciler için daha güvenli ve şeffaf bir ikinci el teknoloji pazarı oluşturulacağı belirtilerek, şu açıklamalar yapıldı:
"Ticaret Bakanlığı, Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yeni Yönetmelik ile cayma hakkını genişletiyor, YÜBİS üzerinden dijital takip sistemi kuruyor, televizyonları kapsama alıyor, yenileme merkezlerine yönelik şartları güçlendiriyor ve döngüsel ekonomiyi destekleyerek tüketiciler için daha güvenli ve şeffaf bir ikinci el teknoloji pazarı oluşturuyor.
İkinci el piyasasında sıklıkla alışverişe konu olan teknolojik ürünlerin belirli standartlar çerçevesinde yenilenerek garantili bir şekilde tekrar satışa sunulmasını sağlayan yenilenmiş ürün ekosisteminin etkinliğini artırmak amacıyla yeni düzenlemeler hayata geçirilmiştir.
Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan "Yenilenmiş Ürünler Hakkında Yönetmelik" Resmî Gazete'de yayımlanmış olup, düzenlemeler 01.08.2026 tarihinde yürürlüğe girecektir."
Tüketicilere 14 gün içinde cayma hakkı getiriliyor
Düzenlemeyle hem internetten hem de mağazadan satın alınan ürünler için 14 gün içinde cayma hakkı getirilirken, satışa sunulan yenilenmiş ürünlerin tüm süreçleri de Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi üzerinden kayıt altına alınacak:
"Yapılan düzenlemeler ile cep telefonundan bilgisayara, akıllı saatten oyun konsoluna kadar tüketicilerin yoğun ilgi gösterdiği ikinci el teknolojik ürünlerin garantili şekilde yenilenerek ekonomiye yeniden kazandırılması süreçlerinin daha hızlı, şeffaf ve güvenli hale getirilmesi amaçlanmıştır.
Yeni düzenleme kapsamında getirilen başlıca yenilikler şunlardır:
Hem internetten hem de mağazadan satın alınan ürünler için 14 gün içinde cayma hakkı getirilmektedir.
Yeni düzenlemeyle birlikte yalnızca internet alışverişlerinde değil, fiziki olarak mağazalardan satın alınan yenilenmiş ürünlerde de tüketiciler 14 gün içinde hiçbir gerekçe göstermeksizin sözleşmeden cayma hakkına sahip olacaktır.
Yenilenerek satışa sunulan ürünlerin tüm süreçleri YÜBİS ile kayıt altına alınmaktadır
Yenilenmiş Ürün Bilgi Sistemi (YÜBİS) ile her cihaz için dijital bir sicil kaydı oluşturulmaktadır.
Bu sistem aracılığıyla;
Hangi parçaların değiştirildiği ve hangi işlemlerin yapıldığı,
Kayıp/kaçak/çalıntı ürün sorgusu kayıtları,
İlgili yenileme merkezi ve bu merkezler adına işlem yapan tüm işletmelerin bilgileri ve
YÜBİS üzerinden ulaşılabilir ürün sertifikaları,
tüketicilerin erişimine sunulmaktadır."
Televizyonlar da yenilenerek satışa sunulacak
Televizyonların da yenilenerek satışa sunulan ürünler kapsamına alındığı belirtilen açıklamada, yenileme merkezleri için asgari sermaye artışının 100 milyon TL'ye çıkarıldığı kaydedildi:
"Televizyonlar da yenilenerek satışa sunulabilecek ürünler kapsamına alınmaktadır
Mevcut düzenlemede cep telefonları, tabletler, akıllı saatler, oyun konsolları ve modemler yenileme kapsamında yer almaktaydı.
Yeni yönetmelikle birlikte televizyonlar da kapsama dahil edilerek tüketici güvencesi daha geniş bir ürün yelpazesine yayılmaktadır.
Yenileme merkezleri için asgari sermaye şartı 30 milyon TL'den 100 milyon TL'ye yükseltilmiştir
Yenileme yetki belgesi için aranan ödenmiş sermaye tutarı, sektörün mali güvenilirliğini ve kurumsal kapasitesini güçlendirmek amacıyla güncel ekonomik koşullar çerçevesinde artırılmıştır.
Mevzuata aykırı hareket edenlerin yetkileri sonlandırılacaktır
Yönetmelik hükümlerine aykırı davranan işletmelere idari yaptırım uygulanacaktır.
Tüketicinin sağlığını, güvenliğini veya ekonomik çıkarlarını zedeleyen merkezlerin yetki belgeleri, kurulan Komisyon tarafından askıya alınabilecek ya da iptal edilebilecektir.
Belgesi iptal edilen yenileme merkezlerine 1 yıl boyunca yeni belge verilmeyecektir."
"Daha şeffaf ve denetlenebilir bir ekosistem oluşturulacak"
Ayrıca, daha şeffaf ve denetlenebilir bir ekosistem oluşturulacağının da altı çizildi:
"Özellikle 05.12.2024 tarih ve 11022 sayılı BDDK Kararı uyarınca yenilenmiş cep telefonları için sağlanan taksit avantajı ile 30.09.2021 tarihli ve 4517 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında yenileme merkezleri ve bunlara bağlı yetkili satıcılar tarafından satışa sunulan yenilenmiş cep telefonlarında KDV oranının yüzde 1'e düşürülmesine yönelik uygulamalarda yaşanabilecek suistimallerin önüne geçilmesine katkı sağlayacak biçimde elektronik doğrulama, kayıt ve kontrol mekanizmaları geliştirilmiştir.
Bugüne kadar yaklaşık 1,6 milyon ürünün yenilenerek tekrar piyasaya kazandırıldığı dikkate alındığında söz konusu sistemin; elektronik atıkların azalmasına, döngüsel ekonominin güçlendirilmesine, israfın ve çevreye verilen zararın önlenmesi suretiyle ülke ekonomisine katkı sağladığı bilinmektedir.
Yapılan yeni düzenlemeler ile ekosistemin olumlu etkilerinin artarak devam edeceği değerlendirilmektedir.
Ticaret Bakanlığı olarak; bu yönetmelikle hem çevre dostu ve sürdürülebilir tüketim alışkanlıklarını teşvik etmeyi hem de tüketicilerin ikinci el pazarında mağdur olmasının önüne geçerek güvenli bir alışveriş ortamı oluşturmayı hedefliyoruz.
Kamuoyuna saygıyla duyurulur."
