AB'de piyasaya çıkan yeni ilaç sayısının düşmesiyle birlikte, Avrupa Komisyonu, ABD Başkanı Donald Trump'ın ilaç fiyatlarını diğer gelişmiş ülkelerdeki en düşük seviyelerle hizalama girişiminin — sözde “en çok kayrılan ülke” (most favored nation, MFN) fiyatlandırmasının — etkisini değerlendirecek.
Geçen mayısta Trump, ilaç şirketlerini fiyatları ABD'nin başlıca ticaret ortaklarıyla uyumlu hale getirmeye zorlayan bir başkanlık kararnamesi (kaynak İngilizce) imzaladı. ABD, dünyanın en büyük ilaç pazarı (kaynak İngilizce) konumunda ve küresel reçeteli ilaç talebinin yarıdan fazlasını tek başına karşılıyor. Kârlarını ve kâr marjlarını en üst düzeye çıkarmak isteyen ilaç üreticileri, Avrupa ve diğer daha küçük pazarlarda daha yüksek fiyatlar talep etmeyi ya da yeni ürün lansmanlarını ertelemeyi tercih edebiliyor.
Ve bu şimdiden yaşanıyor olabilir.
Trump'ın kararnamesinin ardından geçen 10 ay içinde, AB pazarlarındaki yeni ilaç lansmanlarının sayısı önceki 10 aya kıyasla yaklaşık yüzde 35 düştü; piyasa araştırma şirketi GlobalData'nın analizine dayanan bu verileri, Reuters (kaynak İngilizce)mart ayında bildirdi.
Şimdi ise sağlık bakanları, MFN uygulamasının lansmanların ertelenmesine, fiyatların belirgin biçimde yükselmesine ve nihayetinde yenilikçi ilaçlara erişimin azalmasına yol açıp açmadığını bilmek istiyor.
AB Komisyonu, ABD'nin fiyatlandırma politikasından hangi ilaçların etkilenebileceğini, bunun yeni ürün lansmanları üzerinde etkisi olup olmayacağını ve bazı ilaç şirketlerinin bunun sonucunda Avrupa pazarından çekilip çekilmeyeceğini araştıracak.
“Ülkeler, [MFN'nin] nasıl işlediği ve AB pazarları üzerinde genel olarak ne tür bir etkisi olduğu konusunda yanıt almak istiyor” diyen sağlık komiseri Olivér Várhelyi, Lüksemburg'daki sağlık bakanları toplantısının ardından düzenlenen basın toplantısında gazetecilere konuştu.
“Bu, yanımıza aldığımız görev,” diye konuştu. Zamanın kritik olduğuna dikkat çeken Várhelyi, “Hızlı olmak istiyoruz; yani bunu yazdan önce yapmak istiyorum” dedi.
