İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, Tahran'ın stratejik ortağı Çin ile bağlarını derinleştireceğini söyledi. ABD ile yürütülen görüşmeleri Başmüzakereci sıfatıyla yöneten Kalibaf aynı zamanda Tahran'ın Çin Özel Temsilcisi konumunda. Kalibaf bu göreve mayıs ayında getirildikten sonra South China Morning Post gazetesi şu değerlendirmede bulunmuştu:
“İran'ın Kalibaf'ı Pekin temsilcisi olarak ataması benzeri görülmemiş bir bağlılık sinyali veriyor.”
Kalibaf salı günü üst düzey ekonomi yetkilileriyle bir toplantı yaparak Tahran’ın Pekin’e yönelik ekonomik stratejisini koordine etti. Tahran’daki toplantıya Ekonomi, Petrol ve Sanayi Bakanlarının yanı sıra Merkez Bankası Başkanı ile Plan ve Bütçe Teşkilatı Başkanı katıldı.
ÇİN'İN SAVAŞTAKİ TUTUMU ELE ALINDI
Görüşmelerde, ikili ilişkilerin geliştirilmesi ve hükümetin ekonomik önceliklerinin tek bir çerçevede toplanması hedefiyle ortak bir devlet yaklaşımı oluşturulması ele alındı. Yetkililer ayrıca ABD-İsrail ile yaşanan savaş süreci ve Hürmüz Boğazı’ndaki kısıtlamalar bağlamında Çin’in ekonomik tutumunu değerlendirdi.
Katılımcılar, çözülmemiş sorunların giderilmesi ve işbirliğinin derinleştirilmesi için Kalibaf’a sunulmak üzere resmi öneriler hazırlanmasında mutabık kaldı.
Bu koordinasyon adımı, Çin’i İran’ın “birincil stratejik ortağı” konumuna yerleştirmeyi hedefleyen ve bölgesel ile uluslararası düzeyde işbirliğini genişleten yeni bir ekonomik yönelimin parçası olarak değerlendiriliyor.
HÜRMÜZ ÇİN GEMİLERİNE AÇIK
Mayıs ayında İslam Devrimi Muhafızları Donanmasının gözetimi altında Hürmüz Boğazı’ndan çok sayıda Çin bağlantılı geminin geçmişti. Bu geçişler, şubat ayında ABD ve İsrail bağlantılı gemilere getirilen kısıtlamaların ardından uygulamaya konulan “yönetim protokolü” kapsamında meydana gelmişti.
Boğaz büyük ölçüde kısıtlı tutulmaya devam ederken, yalnızca İran deniz prosedürlerine uyan ve belirlenen koridorları kullanan ticari gemilere geçiş izni veriliyor.
DEMİR YOLUNA YÖNELİM
Eş zamanlı olarak, nisan ayında İran limanlarına yönelik “ABD’nin yasa dışı ablukası” sonrasında Tahran’ın Çin’e yönelik demir yolu üzerinden petrol ve sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) ihracatını üç katına çıkardı.
10 bin 400 kilometrelik koridorda çalışan yük trenleri artık üç ila dört günde bir hareket ediyor. Bunun daha önce haftalık seferlere kıyasla ciddi bir artış olduğu ve deniz taşımacılığına göre teslimat süresini yaklaşık 15 güne düşürdüğü ifade edildi.
Buna karşın demir yolu kapasitesinin deniz taşımacılığına kıyasla sınırlı kaldığı, bir trenin 60 ila 70 bin varil petrol taşıyabildiği belirtiliyor. Büyük tankerler ise 2 milyon varilin üzerinde kapasiteye sahip.
