Küresel piyasalarda son günlerde yaşanan sert satış dalgası hisse senetlerinden kripto paralara, değerli metallerden teknoloji şirketlerine kadar geniş bir alana yayıldı. Nasdaq’ta tarihi düşüşlerden biri yaşanırken, Bitcoin ve altın da değer kaybetti. Ekonomistler ve piyasa yorumcuları, satışların tek bir gelişmeyle açıklanamayacağını, biriken risklerin aynı anda devreye girdiğini belirtti.
GÜÇLÜ İSTİHDAM VERİSİ FAİZ BEKLENTİLERİNİ DEĞİŞTİRDİ
Barış Soydan, satışların görünürdeki ilk nedeninin ABD’de açıklanan tarım dışı istihdam verisi olduğunu söyledi. Soydan, beklentilerin yaklaşık 95 bin kişi yönünde olduğunu ancak verinin 172 bin kişi geldiğini hatırlatarak, bunun Fed’in faiz politikalarına ilişkin beklentileri değiştirdiğini belirtti.
Soydan, değerlendirmesinde, “Bu veri Fed’den bu yıl 1 faiz artırımını kesinleştirdi. Çünkü zaten savaşla petrol ve enflasyon yükselmişti. İstihdam son noktayı koydu” ifadelerini kullandı.
Piyasalarda uzun süredir faiz indirimi beklentilerinin fiyatlandığını belirten uzmanlar, güçlü gelen ekonomik verilerin bu beklentileri zayıflatmasının riskli varlıklarda satış baskısını artırdığına dikkat çekti.
SPACEX HALKA ARZI İÇİN NAKİT YARATILIYOR İDDİASI
Soydan’ın dikkat çektiği ikinci unsur ise Elon Musk’ın şirketi SpaceX’in halka arz süreci oldu. Soydan, yaklaşık 75 milyar dolarlık halka arz öncesinde yatırımcıların portföylerinde nakit yaratmak amacıyla satışa yöneldiğini savundu.
Soydan, “SpaceX halka arzına katılmak isteyenler dün ellerindeki varlıkları sattı. Buna hisselerin yanı sıra altın ve Bitcoin dahil” değerlendirmesinde bulundu.
Benzer bir görüşü paylaşan 507Finans hesabı da kurumsal yatırımcıların halka arz için pozisyon küçülttüğünü belirterek, “Space-X IPO yaklaşıyor — 75 milyar dolar nakit çıkışı. Kurumsal yatırımcılar portföy sattı, buna yer açtı” ifadelerini kullandı.
YAPAY ZEKA HİSSELERİNDE KÂR SATIŞLARI ÖNE ÇIKTI
Piyasalardaki satışların önemli nedenlerinden biri olarak teknoloji hisselerindeki yüksek değerlemeler gösteriliyor.
Soydan, S&P 500 endeksinin mart sonundan bu yana yapay zeka hisselerinin öncülüğünde yüzde 21 yükseldiğini belirterek, yatırımcıların kârlarını realize etmek istemesinin doğal olduğunu söyledi.
Soydan, “Bu kadar kısa sürede bu kadar kâr edenlerin kârlarını bir noktada ceplerine koymak isteyeceği belliydi Tarım dışı istihdam (ve hafta içi Broadcom bilançosu) onlara o bahaneyi verdi. Yani bu borsalar tarafında aslında bir kâr satışı. Ama altın ve gümüş tarafında Fed'in faiz artırımı büyük problem, savaş bitip petrol düşmeden, Fed'den faiz artırımı beklentisi ötelenmeden toparlanma kolay değil. Yani bundan sonrası Trump'a ve İran'a bağlı.” değerlendirmesini yaptı.
Finansal Piyasalar Uzmanı İris Cibre ise yaşanan satışların aslında haftalar öncesinden sinyal verdiğini belirtti. 23 Mayıs tarihli değerlendirmesinde ABD borsalarında yükseliş eğiliminin sürdüğünü ancak teknoloji hisselerindeki yoğunlaşmanın önemli bir risk oluşturduğunu ifade eden Cibre, S&P 500 endeksinde teknoloji şirketlerinin ağırlığının yüzde 41’e ulaştığına dikkat çekti.
Bank of America’nın Bull/Bear göstergesinin aşırı alım bölgesine işaret ettiğini ve portföylerdeki nakit oranlarının tarihi düşük seviyelere gerilediğini belirten Cibre, bu görünümün olası bir düzeltme hareketini tetikleyebileceğini vurguladı. Buna rağmen ABD ekonomisinin güçlü büyüme sinyalleri vermeyi sürdürdüğünü kaydeden Cibre, yapay zeka ve veri merkezi yatırımlarının büyümeyi desteklediğini belirterek, “Tüm teknik sinyaller sat verirken, ABD büyüme beklentisi satın al diyor” değerlendirmesinde bulundu. Bu nedenle son satışların yalnızca bir veriyle değil, bir süredir biriken risklerin ortaya çıkmasıyla ilişkili olduğu yorumları öne çıktı.
BROADCOM VE NVİDİA HABERLERİ SATIŞLARI HIZLANDIRDI
507Finans tarafından yapılan değerlendirmede ise bazı teknoloji şirketlerinden gelen haberlerin satışları hızlandırdığı belirtildi.
Paylaşımda, Broadcom’un beklentileri aşacak yeni hedefler açıklamaması ve Nvidia ile ilgili olumsuz haber akışının teknoloji hisselerindeki baskıyı artırdığı ifade edildi.
Değerlendirmede, “Broadcom ve Nvidia hakkında gelen negatif haberler çok şişmiş balon için hepsinin üstüne iğne oldu” denildi.
ALGORİTMALAR VE JEOPOLİTİK RİSKLER DEVREYE GİRDİ
Uzmanlara göre ilk satışların ardından algoritmik işlemler ve teminat tamamlama çağrıları da düşüşü derinleştirdi. Böylece satış baskısı yalnızca hisse senetlerinde değil, altın ve kripto paralarda da hissedildi.
507Finans, “Sert düşüş hem algoritmaları hem teminat tamamlama çağrılarını tetikledi. Altın ve Bitcoin de bu satış dalgasından nasibini aldı” değerlendirmesinde bulundu.
