Konya’da hizmete giren Türkiye’nin ilk MS Yaşam Merkezi kapılarını Türkiye gazetesi okurlarına açtı. Avrupa’da bile benzeri olmayan merkez, çevre illerden gelen hastalara da hizmet veriyor. Hastalar, robot destekli rehabilitasyondan sanal gerçeklikle araba kullanma eğitimine kadar hayata yeniden hazırlanıyor.
Türkiye’de kayıtlı yaklaşık 100 bin multipl skleroz (MS) hastası bulunuyor. Genç yaşlarda başlayan ve ömür boyu süren bu hastalık, yalnızca yürüme güçlüğüne değil; unutkanlıktan depresyona, idrar kaçırmaya kadar hayatın her alanını etkiliyor. Ancak rehabilitasyon hem hastalığın ilerlemesini yavaşlatıyor hem de hastaları hayata bağlıyor. İşte bu sebeple Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesinin bünyesinde Konya’da açılan Türkiye’nin ilk “MS Yaşam Merkezi”, sağlık alanında yeni bir dönemin kapısını araladı.
Merkezin fikir babası ve sorumlusu Selçuk Üniversitesi Tıp Fakültesi Nöroloji Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Haluk Gümüş, yaklaşık altı yıl süren hazırlıkların ardından hayata geçen merkezin yalnızca tedavi değil, hastalara yeniden yaşama enerjisi kazandırmayı amaçladığını söyledi.
“Buraya özellikle ‘rehabilitasyon merkezi’ değil, ‘yaşam merkezi’ adını verdik” diyen Prof. Dr. Gümüş, “Amacımız sadece hastaların fiziksel kayıplarını azaltmak değil; onları yeniden sosyal hayata kazandırmak, öz güvenlerini artırmak ve hayat kalitelerini yükseltmek” değerlendirmesini yaptı.
SANAL GERÇEKLİK GÖZLÜKLERİYLE EGZERSİZ
Hastalar, VR gözlükleri sayesinde araba kullanma simülasyonu yapıyor, mutfakta yemek hazırlama, çamaşır ve bulaşık makinesi kullanma gibi günlük aktiviteleri güvenli ortamda yeniden öğreniyor. El kaslarında güç kaybı bulunan hastalara ise özel yardımcı cihazlarla çatal-kaşık kullanma eğitimleri veriliyor.
MS SADECE YÜRÜMEYİ DEĞİL, ÖZEL HAYATI DA ETKİLİYOR
Prof. Dr. Gümüş, toplumda MS’le ilgili en az konuşulan problemlerden birinin idrar kaçırma ve cinsel fonksiyon bozukluğu olduğunu belirterek önemli bilgiler verdi. Konya’da yaptıkları araştırmada MS hastalarının yaklaşık yüzde 60’ında idrar kaçırma ve cinsel hayatı etkileyen problemler bulunduğunu söyledi. Prof. Dr. Gümüş, “Hastalar bu problemleri dile getirmeye utanıyor. Oysa bunlar tedavi edilebilen sıkıntılar. Merkezimizde pelvik taban ve mesane rehabilitasyonu ile bu hastalara da destek veriyoruz” diyor.
Merkezde klasik fizik tedavinin çok ötesinde uygulamalar yapılıyor. Yürüme zorluğu yaşayan hastalar robot destekli rehabilitasyon sistemlerinde yeniden hareket etmeyi öğrenirken, denge problemi yaşayanlar sanal gerçeklik (VR) teknolojisiyle günlük hayat becerilerini geliştiriyor.
Amerika ve Almanya’da az sayıda benzer merkezlerin bulunduğunu belirten Prof. Dr. Gümüş, Türkiye’deki bu merkezin ise kapsamlı hizmet anlayışıyla önemli bir boşluğu doldurduğunu söyledi. Pandemi sebebiyle geciken ancak yıllar süren planlamanın ardından hayata geçirilen merkez; nöroloji, fizik tedavi, psikoloji, diyetisyen, egzersiz, robotik rehabilitasyon, sanal gerçeklik, nörofeedback ve mesane rehabilitasyonunu aynı çatı altında toplayarak Türkiye’de bir ilke imza atıyor. Uzmanlara göre bu modelin yaygınlaşması hâlinde, yalnızca hastaların engellilik düzeyinin azalması değil, iş ve sosyal hayata katılımlarının da belirgin şekilde artması bekleniyor. Çünkü MS ile mücadelede artık hedef sadece hastalığı durdurmak değil; insanları yeniden hayata döndürmek.
Merkez sadece kasları değil, beyni ve ruh sağlığını da tedavi ediyor. MS hastalarının en büyük problemlerinden biri olan kronik yorgunluk, unutkanlık, dikkat dağınıklığı, migren ve depresyon da bu merkezde tedavi ediliyor. Bu sıkıntıların tedavisi için nörofeedback teknolojisi kullanılıyor. Ayrıca hastalar düzenli olarak psikolog desteği alırken, diyetisyen kontrolünden de geçiriliyor. Her hastanın yağ-kas analizi yapılıyor, kişiye özel beslenme programları hazırlanıyor. Depresyon ve anksiyete belirtileri gösteren hastalar ise zaman kaybetmeden psikiyatri tedavisine yönlendiriliyor.
