Arkeologlar, Türkiye'nin Akdeniz kıyısında bulunan Üçağızlı II Mağarası'nın derinliklerinde Neandertallerin ve daha sonra bölgeye yerleşen modern insanların (Homo sapiens) günlük yaşamlarında benzer alışkanlıklar sergilediklerine dair kanıtlar ortaya çıkardı.
İlk kazı 2020 yılında başladı
Aynı hayvanları avladıklarına, aynı taş aletleri ürettiklerine ve aynı tür deniz kabuklarını topladıklarına yönelik bulgular içeren araştırma PNAS dergisinde 6 Temmuz Pazartesi günü yayımlandı. Araştırmanın başyazarı, Gaziantep Üniversitesi Arkeoloji Bölümü Öğretim Üyesi İsmail Baykara "Bulgularımız Neandertaller ve Homo sapiens'in muhtemelen aynı manzaradan daha fazlasını paylaştıklarını gösteriyor. Henüz doğrudan teması kanıtlayamasak da teknolojideki, avlanma uygulamalarında ve boncuk-deniz kabuklarının taşınmasındaki dikkate değer süreklilik, bu popülasyonların zaman içinde etkileşime girdiği ve kültürel gelenekleri paylaştığı fikriyle tutarlı" dedi. Baykara, ilk sistematik kazının 2020 yılında başladığını söyledi.
Deniz salyangozuna ait kabuklar kolye olabilir mi?
Mağarada bulunan fosiller, Neandertallerin 77 bin ila 59 bin yıl önce, Homo sapiens'in ise daha sonra 59 bin ila 47 bin yıl önce mağarada yaşadığını gösterdi. Bu zaman dilimleri, fosillerin içinde bulunduğu tortu katmanlarının tarihlendirilmesiyle belirlendi. O dönemde iki tür, aletlerin ilk olarak tespit edildiği Fransa'daki kaya sığınağından sonra Mousterian olarak bilinen bir tarzda benzer çakmaktaşı aletler üretti. İki tür ayrıca yaban keçisi, geyik ve yaban domuzu gibi aynı tür hayvanları avladı. Araştırmacıları en çok şaşırtan bulgulardan biri, Columbella rustica adlı deniz salyangozuna ait kabukların hem Neandertal hem de Homo sapiens katmanlarında bulunması oldu. Besin olarak tüketilemeyecek kadar küçük olan bu kabukların farklı bir amaçla toplandığı düşünülüyor.
Kabukların bazılarında delikler bulunması, bunların kolye ya da benzeri süs eşyaları olarak kullanılmış olabileceğine işaret ediyor. Araştırmanın yazarları bu kabukları, insanların doğal bulundukları yerlerden alıp başka yerlere taşıdığı nesneleri tanımlamak için kullanılan "manuport" olarak nitelendiriyor. Daha önce yalnızca Homo sapiens ile ilişkilendirilen bu kabuğun yeni bulgulara göre Neandertaller tarafından da değer verilen ve bilinçli olarak taşınan bir nesne olduğu düşünülüyor.
Üçağızlı II Mağarası, insanlık tarihinin önemli ancak hakkında çok az bilgi bulunan bir dönemine tarihlenen sayılı arkeolojik alanlardan biri olarak öne çıkıyor. Homo sapiens'in yaklaşık 60 bin yıl önce, Afrika'dan çıkarak dünyanın dört bir yanına yayılarak büyük göçünü gerçekleştirdiği düşünülüyor. Bununla birlikte, bazı öncü insan topluluklarının kıtayı çok daha erken dönemlerde terk ettiği düşünülüyor. Araştırmacılar bu büyük göç sırasında modern insanların günümüz Türkiyesi gibi bölgelerde Neandertallerle karşılaştığını ve gen alışverişinde bulunmuş olabileceğini düşünüyor.
Neandertaller, modern insanın (Homo sapiens) en yakın soyu tükenmiş akrabalarından biri olarak kabul ediliyor. Bilimsel adı Homo neanderthalensis olan bu insan türünün, yaklaşık 400 bin yıl önce ortaya çıktığı ve 40 bin yıl önce yok olduğuna inanılıyor.
