Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulu’nda görüşülmeye başlanan yeni torba kanun teklifi, çalışma hayatının ve emeklilik sisteminin kalbi olan Sosyal Güvenlik Kurumu'nun (SGK) finansman yapısında tarihi bir değişikliğe hazırlanıyor.
Yıllardır yürürlükte olan ve SGK'nın kasasını güvence altına alan "otomatik devlet katkısı" sistemi tarihe karışıyor. Milyonlarca sigortalı çalışan ve mevcut emeklinin gözü kulağı meclisten çıkacak bu karardayken, SGK Uzmanı Melis Elmen'in yeni düzenlemeye dair yaptığı çarpıcı uyarılar, sosyal güvenlik sisteminin geleceğine yönelik soru işaretlerini artırdı.
Hükümet kanadı bu devasa değişikliği "teknik bir muhasebe düzenlemesi" olarak tanımlayıp desteklerin farklı bütçe kalemlerinden süreceğini belirtirken, uzmanlar uzun vadede emeklilik sistemini bekleyen dev risklere dikkat çekiyor. Peki, devlet artık SGK'ya para ödemeyecek mi? Bugün atılan bu adım yarın emekli maaşlarını ve vatandaşın cebini nasıl etkileyecek?
OTOMATİK DEVLET KATKISI NEDİR?
Mevcut sosyal güvenlik mevzuatına göre, vatandaşların ve işverenlerin ödediği her primin dörtte biri (yüzde 25) oranında bir tutar, devlet tarafından doğrudan ve otomatik olarak SGK'ya destek payı adıyla aktarılıyordu. Bu sistem, kurumun gelecekte ödeyeceği emekli maaşları ve sağlık harcamaları için bir nevi kasko görevi görüyordu.
OTOMATİK DEVLET KATKISI KALKIYOR MU?
Ancak Meclis'teki yeni yasal düzenleme ile kanundaki bu "devlet katkısı" ifadesi tamamen çıkarılıyor. Yapılan resmi açıklamalara göre bu durum bir "kaynak kesintisi" değil; SGK'nın finansmanının artık otomatik bir orana bağlı kalmaksızın, devlet bütçesinden "gerekli görülen zamanlarda ve farklı kalemler üzerinden" sağlanacağı bir modele geçiş anlamına geliyor.
Otomatik devlet katkısı, kanunla sabitlenmiş sarsılmaz bir haktı ve ekonomik iklimden bağımsız olarak SGK'nın kasasına giriyordu. Ancak "ihtiyaç duyulduğunda bütçeden desteklenme" modeline (bütçe bazlı finansman) geçilmesi, SGK'nın gelirlerini dönemsel siyasi kararlara ve Hazine'nin o anki likidite durumuna bağımlı hale getiriyor.
SGK UZMANI MELİS ELMEN UYARDI
Radyo Sputnik’te yayınlanan Çalışma Hayatım programında konunun teknik detaylarını inceleyen SGK Uzmanı Melis Elmen, uygulamanın perde arkasını şu sözlerle özetledi:
İbare Tamamen Siliniyor: "Düzenlemeyle birlikte kanunda yer alan bu devlet katkısı ifadesi kaldırılıyor. İleride bana ödeyeceği maaş için ödediği her primin 4’te 1’i oranında SGK’ya destek yapılıyordu."
Hükümetin Savunması: "Hükümetin açıklamasına göre bunun bir kaynak kesintisi olduğunu görüyoruz. Ama gerçekte bunun tamamen teknik ve muhasebesel bir düzenleme olduğunu belirtiyorlar. Devlet SGK’yı desteklemeye devam edecek."
Vatandaşa Etkisi ve Uzun Vadeli Risk: Değişikliğin an itibarıyla vatandaşın cebine veya emekli aylıklarına doğrudan bir kesinti olarak yansımadığını belirten Elmen, asıl sorunun projeksiyonlarda yattığını vurguladı. Sosyal güvenlik sistemlerinin onlarca yıllık uzun planlamalarla yönetildiğini hatırlatan Elmen, bugün atılan teknik bir muhasebe adımının, ilerleyen yıllarda öngörülemeyen mali sonuçlar ve yapısal krizler doğurabileceğine dikkat çekti.
EMEKLİ VE ÇALIŞANLARIN MAAŞLARI TEHLİKEDE Mİ?
Milyonlarca sigortalının aklındaki en büyük soru işaretlerinden biri olan maaş kesintisi ihtimali, kısa vadede masada görünmüyor. Hükümet yetkilileri ve uzmanlar, yapılan değişikliğin anlık bir hak kaybı veya maaş kesintisi anlamına gelmediğini vurguluyor. Ancak sistemin garanti gelir modelinden çıkarılması, gelecekteki olası ekonomik daralmalarda emekli maaşı artış formüllerini riske atabilecek yapısal bir belirsizlik barındırıyor.
