Ankara'daki NATO Zirvesi'nde Avrupa'nın askeri bağımsızlığı üzerinden gövde gösterisi yapan Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron'un mirası, ülkenin içindeki devasa bütçe darboğazı ve gelecek yıl koltuğu devralması beklenen Marine Le Pen’in "NATO’nun askeri komutasından çıkma" restiyle büyük bir varoluşsal tehditle karşı karşıya kaldı.
Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, görev süresinin son NATO Zirvesi olan 8 Temmuz 2026 Ankara Zirvesi'nden, Avrupa'nın savunmada daha fazla sorumluluk üstlendiği mesajıyla ayrıldı.
Yaklaşık 10 yıldır "Avrupa’nın stratejik özerkliğini" ve ABD’ye daha az bağımlı bir askeri yapıyı savunan Macron, bu vizyonunun artık ittifak içinde karşılık bulduğunu belirtti.
Ancak Politico’dan Laura Kayali’nin analizine göre, Macron’un de Gaulle döneminden bu yana süregelen gelenekleri esneterek inşa ettiği mirası Fransa’nın bozulan kamu maliyesi ve yaklaşan cumhurbaşkanlığı seçimlerinde aşırı sağın gölgesi nedeniyle büyük bir varoluşsal tehditle karşı karşıya.
AFRİKA'DAN ÇEKİLEN FRANSA GÖZÜNÜ RUSYA SINIRINA DİKTİ
Başlangıçta NATO’yu "beyin ölümü gerçekleşmiş" olarak nitelendiren Macron, özellikle 2022 yılında Rusya’nın Ukrayna’yı topyekun işgal etmesiyle birlikte Paris’in ittifaka olan bağlılığını zirveye çıkardı. Afrika’nın Sahel bölgesindeki eski sömürgelerinden askeri olarak çekilmek zorunda kalan Fransa, rotayı NATO’nun doğu kanadına kırdı.
Romanya’daki NATO güçlerinin liderliğini üstlenen Paris, Ankara’daki son zirvede Finlandiya’ya da asker gönderme sözü verdi. Ayrıca ABD’nin Avrupa'dan çektiği askeri teçhizat boşluğunu doldurmada kilit rol oynayan Macron, "ABD'nin yeniden konumlanması nedeniyle denizlerde ortaya çıkan güvenlik ihtiyacının yüzde 80'ini tek başına Fransa karşıladı" diyerek gövde gösterisi yaptı.
NÜKLEER CAYDIRICILIKTA "AVRUPA ŞEMSİYESİ" ADIMI
Macron döneminde Fransız savunma doktrininin en radikal dönüşümlerinden biri de nükleer stratejide yaşandı. Paris yönetimi, Mart ayında Fransa'nın nükleer savaş başlığı sayısını artıracağını duyururken, bu nükleer caydırıcılık kapasitesini sadece Fransa’yı değil, tüm Avrupa güvenliğini koruyan bir "nükleer şemsiye" haline getirme sürecinin ilk adımlarını attı. Ancak bu hamleler henüz başlangıç aşamasındayken bütçe duvarına tosladı.
Fransız Uluslararası İlişkiler Enstitüsü (IFRI) Güvenlik Çalışmaları Direktörü Elie Tenenbaum’un "Avrupalı müttefikleri en çok endişelendiren konu" olarak tanımladığı siyasi belirsizlik, Macron’un mirasını temelinden sarsıyor. Görev süresinin bitmesine bir yıldan az kalan Macron’un veda turları başlarken, anketlerde açık ara önde giden aşırı sağcı lider Marine Le Pen, cumhurbaşkanı seçilmesi halinde Fransa'yı tamamen farklı bir rotaya sokacağını paylaştı.
Zimmete para geçirme suçundan mahkumiyetine rağmen gelecek yıl Ulusal Birlik Partisi’nin adayı olacağını açıklayan Le Pen, Cumhurbaşkanı seçilmesi halinde Fransa'yı 1966 yılında General Charles de Gaulle'ün yaptığı gibi NATO'nun entegre askeri komutasından çıkaracağını açıkladı. İttifakın önceliğinin Rusya değil radikal İslam olması gerektiğini savunan Le Pen, doğu kanadındaki Fransız askerlerinin varlığına dair de hiçbir taahhütte bulunmuyor.
Yeni lider kim olursa olsun, Fransa’nın milli gelirinin yüzde 115’ini aşan devasa kamu borcu ve bütçe kısıtları savunma sanayisinin belini büküyor. Paris, 2030 yılına kadar savunma harcamalarını GSYİH’nın yüzde 2,5’ine çıkarmayı hedeflese de bu oran, NATO’nun 2035 için belirlediği yüzde 3,5’lik projeksiyondan çok uzak.
Fransa bütçe darboğazındayken, kıtadaki tarihi rakibi Almanya askeri harcamalarda vites yükseltiyor.
Fransa’nın askeri bütçesi 2027’de 63,3 milyar avroya ulaşacakken, Almanya’nın gelecek yıl 109,7 milyar avroya ulaşması bekleniyor. Fransa Genelkurmay Başkanı Orgeneral Fabien Mandon da Berlin'in kıtanın en büyük askeri gücü olarak Paris'i geçme riskinin gerçek olduğu konusunda parlamentoyu uyardı.
German Marshall Fund kıdemli araştırmacısı Martin Quencez, Macron’un iddialı söylemleri ile reel yatırımlar arasındaki uçurumu şöyle açıkladı:
"Fransa askeri gücünü artırma sorununu çözemedi. Fon yetersizliği yüzünden donanmasını ve hava filosunu genişletemeyen Fransa, her şeyi çok küçük ölçekte yapan minyatür bir 'banzai ordusu' olma riskiyle karşı karşıya."
Macron, Ankara'da "Kendi egemenliğine yatırım yapan ve NATO içinde kendi savunmasını üstlenen Avrupa artık gerçeğe dönüştü" diyerek X (Twitter) üzerinden zafer ilan etse de, arkasında bıraktığı Fransa'nın hem ekonomik hem de siyasi olarak bu iddialı askeri yükü ne kadar taşıyabileceği büyük bir soru işareti.
