Batmanlı üç lise öğrencisi, öğretmenlerinin babasını ALS hastalığı yüzünden kaybetmesinin ardından derin bir vefa ve dayanışma örneği gösterdi. ALS hastalarına umut olmak için kolları sıvayan gençler, göz hareketleriyle komut alan yapay zeka destekli bir mobil uygulama geliştirdi. Genç mucitlerin bu anlamlı projesi, ABD’de düzenlenen dünyanın en prestijli bilim ve mühendislik yarışmalarından birinde jüriyi büyüleyerek Türkiye’ye iki büyük ödül kazandı.
Batman Türk Telekom Anadolu Lisesi öğrencileri Eren Aygün, Sinan Güneş ve Eyüp Bilir, İngilizce öğretmenleri Emre Arslan’ın babasını ALS hastalığı nedeniyle kaybettiğini öğrenmelerinin ardından, hastaların iletişim sorunlarına çözüm üretmek amacıyla çalışma başlattı.
Gençlerin yoğun bir Ar-Ge çalışmasıyla ürettiği yapay zeka destekli, çok dilli ve düşük maliyetli bu mobil uygulama, TÜBİTAK 2204-A Lise Öğrencileri Araştırma Projeleri Yarışması'nda yazılım alanında Türkiye ikinciliğini göğüsledi. Bu başarının ardından kalitesini kanıtlayan proje, TÜBİTAK tarafından ABD’nin Arizona eyaletindeki dünyanın en büyük bilim yarışması Regeneron ISEF'te Türkiye’yi temsil etmek üzere seçilen 14 seçkin projeden biri oldu.
'SOSYAL İZOLASYONA ÇÖZÜM OLUYOR'
Projenin felçli bireyler için taşıdığı hayati öneme dikkat çeken öğrencilerden Eren Aygün, sistemin hastaların iletişim kurmasını nasıl kolaylaştırdığını şu sözlerle anlattı: “Biz felçli bireylerin göz hareketlerini kullanarak iletişim kurabilecekleri bir sistem geliştirdik. Bu sistem aslında şöyle işliyor. Göz hareketlerini algılıyor ve bunu sonrasında cihaz içindeki kendi lokal modelimizle cümle tahminine dönüştürüyor. Hastalar bu şekilde iletişim kurabiliyor. Bu proje başta ALS hastaları olmak üzere tüm felçli bireylere hitap ediyor. İletişim kurabilmelerini sağlıyor ve hayatlarını önemli ölçüde kolaylaştırıyor. Bu sosyal izolasyona aslında çözüm bulmuş oluyoruz. Bu hastaların sesi olmuş oluyoruz. Yaklaşık 80 ülkeden bin 350’nin üzerinde projenin katıldığı yarışmadan iki ödülle döndük. Bunun mutluluğunu ve haklı gururunu yaşıyoruz” diye konuştu.
'İKİ ÖDÜLLE DÖNMEK GURUR VERİCİYDİ'
Projenin bir diğer mimarı olan Eyüp Bilir ise uygulamanın teknik detaylarına ve gelecekteki hedeflerine değinerek şu ifadeleri kullandı: “Amerika’dan Batman’a iki ödülle dönmek bölgemiz açısından bir ilk oldu ve bu bizim için gerçekten bir gurur kaynağı. Küçük bir fikirle yola çıktık. İnanarak ve çalışarak bu projeyi geliştirdik. Tüm felçli hastaların kullanabileceği bir uygulama haline getirdik. Bu tarz projeler yapmak isteyen arkadaşlarıma da seslenmek istiyorum. Eğer aklınızda bir fikir oluşursa, öğretmenlerinizden yardım alarak ve çalışarak her şeyi başarabilirsiniz” ifadelerini kullandı.
Projenin arkasındaki asıl motivasyon kaynağını ve hissettikleri gururu paylaşan Sinan Güneş, süreci şu sözlerle özetledi: Projeye öğretmenlerinin yaşadığı kayıptan etkilenerek başladıklarını söyleyen Sinan Güneş de “Danışman öğretmenimizin babasının ALS nedeniyle hayatını kaybetmesi bizi derinden etkiledi ve projeyi geliştirme kararı aldık. ALS hastaları başta olmak üzere tüm felçli hastalar için kullanılabilir bir proje ortaya çıktı. Amerika’dan iki ödül kazanarak ülkemize dönmek bizim için çok gurur vericiydi” dedi. (DHA)
