Denizli’nin Tavas ilçesinde bulunan Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi, milyonlarca yıl öncesine ait yaşamı aydınlatan buluntularıyla bilim dünyasının dikkatini çekmeye devam ediyor. Denizli Müze Müdürlüğü denetiminde ve Kazı Başkanı Doç. Dr. Ahmet İhsan Aytek koordinasyonunda sürdürülen kazı çalışmalarına Denizli Büyükşehir Belediyesi, 2025 ve 2026 sezonlarında da destek veriyor.
Yaklaşık 7 milyon yıl öncesine, Üst Miyosen dönemine tarihlenen Kayaca Omurgalı Fosil Lokalitesi, 2017-2021 yıllarında yürütülen yüzey araştırmaları sırasında keşfedildi. Tavas’a bağlı Kayaca Mahallesi yakınlarındaki eski kömür madeni çevresinde bulunan alan, bugün Türkiye’nin en zengin omurgalı fosil yataklarından biri olarak değerlendiriliyor.
Kazılarda bugüne kadar yüzlerce fosil gün yüzüne çıkarıldı. Bölgede üç parmaklı atlar (Hipparion), çeşitli sığır ve antilop türleri, zürafalar, gergedanlar, domuzgiller, fil ve deinotherium gibi iri memelilerin yanı sıra sırtlan, kedi ve sansargiller gibi etçiller, kirpiler, kaplumbağalar ve kuşlara ait fosil kalıntıları tespit edildi. Araştırmacılar, bu zengin fosil çeşitliliğinin Anadolu’nun milyonlarca yıl önce savan benzeri geniş otlaklar ve ormanlık alanlardan oluşan bir ekosisteme sahip olduğunu ortaya koyduğunu belirtiyor.
Bilim insanlarına göre Kayaca, yalnızca Türkiye için değil, Avrupa ve Asya arasındaki büyük memeli göçlerinin anlaşılması açısından da önemli bir referans noktası niteliği taşıyor. Özellikle iyi korunmuş kafatası ve iskelet buluntuları, Geç Miyosen dönemindeki hayvan topluluklarının evrimi ve biyocoğrafyası hakkında yeni bilgiler sunuyor.
