TBMM Genel Kurulu'nda kabul edilen yargı düzenlemesiyle noterlik işlemleri, idari yargı, Danıştay'ın yapısı, Adli Tıp Kurumu ile hakim ve savcı yardımcılarının eğitim süreçlerine ilişkin önemli değişiklikler getirildi.
Düzenleme kapsamında bazı davaların tek hakim tarafından görülmesinin kapsamı genişletilirken, noter evraklarının mahkemelere elektronik ortamda gönderilmesinin önü açıldı.
Öne çıkan düzenlemeler şöyle:
- Noter evrakları elektronik ortamda gönderilebilecek. Mahkeme, savcılık veya yetkili kurumların talebi halinde noterler, evrakın onaylı örneğini güvenli elektronik imzayla elektronik ortamda iletecek. İşlem için posta gideri dışında herhangi bir ücret alınmayacak.
- Noterlik evrakının aslı istendiğinde noter, evrakın onaylı bir örneğini arşivinde saklayacak, aslını ise talep eden mahkeme veya savcılığa gönderecek.
- Danıştay'ın daire sayısının 10'a düşürülmesine ilişkin süre 4 yıl uzatıldı. 23 Temmuz 2026'da sona erecek uygulama 23 Temmuz 2030'a kadar devam edecek. Bu kapsamda boşalan her iki üyelik için bir üye seçilmesi uygulaması da ertelendi.
- Tek hakimle görülecek davaların kapsamı genişletildi. 486 bin lirayı aşmayan birçok idari dava ile öğrenci, kamu görevlisi ve disiplin işlemlerine ilişkin davalar tek hakim tarafından karara bağlanabilecek. Aynı parasal sınırın altındaki vergi davaları da tek hakim tarafından görülecek.
- İstinaf mahkemelerine yeni yetkiler verildi. Bölge idare mahkemeleri, ilk derece mahkemesinin kararını hukuka uygun bulduğu ancak gerekçesini eksik veya hatalı gördüğü durumlarda gerekçeyi değiştirerek kararı onaylayabilecek.
- Dosyanın ilk derece mahkemesine geri gönderilmesi sınırlandırıldı. İstinaf mahkemeleri, bazı usul eksikliklerini kendileri gidererek doğrudan karar verebilecek.
- Temyiz sistemi yeniden düzenlendi. Bölge idare mahkemelerinin kaldırma kararı sonrası verdiği kararların Danıştay'a taşınmasına ilişkin kurallar değiştirildi. Parasal sınırın altında kalan birçok davada temyiz yolu kapatıldı. İlk derece ve istinaf kararları arasındaki farkın 2026 yılı için 55 bin lirayı aşmaması halinde temyiz başvurusu yapılamayacak.
- Adli Tıp Kurumu'nda görev şartları değiştirildi. İhtisas kurulu başkan ve üyeleri için uzmanlık belgesi veya doktora şartı getirildi. Başkan ve üyelerin görev süresi 4 yıl olarak belirlendi.
- Hakim ve savcı yardımcılarının eğitim sistemi yeniden düzenlendi. Eğitim programında Anayasa, insan hakları, ceza, özel hukuk, idare, vergi ve usul hukuku gibi alanlar yer alacak. Yazılı ve sözlü sınavların kapsamı kanunda ayrıntılı şekilde düzenlendi.
- Gereksiz bilirkişi görevlendirmesine disiplin cezası geliyor. Hakim veya savcıların, hukuki bilgiyle çözülebilecek konularda bilirkişiye başvurması halinde uyarma cezası uygulanacak.
Düzenleme ile noterlik işlemlerinin dijitalleştirilmesi, idari yargıda yargılama süreçlerinin hızlandırılması ve hakim-savcı eğitim sisteminin yeniden yapılandırılması hedefleniyor. Ayrıca Danıştay'ın mevcut teşkilat yapısının korunmasına yönelik geçiş süreci de 2030 yılına kadar uzatılmış oldu.
Odatv.com