ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio 25 Haziran tarihinde Bahreyn'in Manama şehrinde katıldığı toplantıda Körfez İşbirliği Konseyi üyelerine oldukça net mesajlar verdi.
Tahran yönetimi geçen gemilerden denizcilik hizmet bedeli almayı planlıyor. Washington yönetimi ise buranın tamamen uluslararası bir su yolu olduğunu belirtiyor. Washington yönetimi buradan geçen hiçbir ticari geminin geçiş ücreti ödemeyeceğini savunuyor. Yabancı gemilerin harç ödemeye zorlanması dünya ticaretinde nasıl bir etki yaratacak?
Küresel kaos riski giderek artıyor
Amerikalı bakan söz konusu uygulamanın çok tehlikeli olduğunu düşünüyor. Bölgesel bir dayatmanın bulaşıcı bir hastalık gibi diğer sulara yayılacağını belirtiyor. Uluslararası su yollarının sadece tek bir devlete ait olamayacağını hatırlattı. Dünyanın aksi bir senaryoda tam bir kaosa sürükleneceği uyarısını yaptı.
Rubio kısa süre önce imzalanan mutabakat zaptından sonra ilk bölgesel turuna çıktı. Ortadoğu savaşını bitirmeyi hedefleyen mutabakat sonrasında yoğun diplomatik temaslarda bulunuyor. Çok sayıda saldırıya uğrayan Birleşik Arap Emirlikleri ilk duraklarından biriydi. Bakan daha sonra Kuveyt ve Bahreyn liderleriyle yüz yüze görüştü.
Washington yönetimi bölgede kalıcı bir barış anlaşması imzalamak istiyor. Ancak yetkililer her koşulu peşinen kabul etmeyeceklerini açıkça ifade ediyorlar. Amerika gelecekteki bir anlaşmanın iyi ve gerçekten uygulanabilir olmasını şart koşuyor. Taraflar atılan bütün adımları açıkça doğrulamak zorunda kalacak.
Görüşmelerde Körfez ülkelerinin ekonomik ve siyasi çıkarları masada kalacak. Amerikalı heyet bölgedeki stratejik ortakların güvenliğini sarsacak hiçbir taviz vermeyecek. Washington yönetimi müttefik ülkelerin istikrar ve refah hedeflerini de gözetecek. Liderler karşılıklı çıkarları dengeleyerek yeni bir güvenlik mimarisi inşa edecek.
Devrim Muhafızları yetkisiz geçişlere müdahale edecek
İran Devrim Muhafızları perşembe günü çok sert bir uyarı metni yayımladı. Askeri yetkililer izinsiz geçiş yapan bütün gemilere kesinlikle müdahale edeceklerini duyurdular. Sadece İran İslam Cumhuriyeti tarafından onaylanan rotanın kullanılabileceğini güçlü şekilde vurguladılar. Bölgesel gerilim günden güne yeni bir boyuta ulaşıyor.
Tahran yetkisiz deniz geçişlerinin kabul edilemez ve son derece tehlikeli olduğunu açıkladı. Ummanlı yetkililer ise kendi kıyılarına çok yakın yeni bir rota haritası yayımladı. Ummanlı otoriteler söz konusu rotayı Birleşmiş Milletler kurumu Uluslararası Denizcilik Örgütü ile birlikte planladı. Tahran yönetimi farklı otoriteler tarafından duyurulan uluslararası rotayı resmen kınadı. Körfez sularında ticaret yapan bütün denizcilik firmaları gelişmeleri yakından takip ediyor.
