32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra bakan ve üst düzey bürokratların katılacağı 36. NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi nedeniyle Ankara'da dört gün hayat duracak. ABD Başkanı Trump'ın bin kişilik heyetle katılacağı zirvede şehirde adeta kuş uçurtulmayacak. Zirvenin ana gündemi ise Avrupa NATO'su ve Ukrayna savaşı... Zirve öncesi AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, The Economist için ortak bir makale yazarak Avrupa’nın yeni yol haritasını açıkladı.
ABD’YE BAĞIMLILIK SONA ERMELİ
Avrupa’nın zaman içinde NATO üzerinden ABD’nin askeri kabiliyetlerine daha fazla bağımlı hale geldiği vurgulanan makalede Avrupa’nın savunmasını artık başkalarına devredemeyeceği ifadeleri dikkat çekti. Yaşlı kıtanın uzun süre kendi güvenlik ihtiyaçlarının önemli bölümünü ABD üzerinden karşıladığını, ancak mevcut jeopolitik şartların bu yaklaşımı bitirdiği belirtildi. “Avrupa’nın savunmasının dışa bağımlı dönemi artık sona erdi” mesajı verildi. “Barış için savaşa hazırlık” anlayışına geri dönüldüğü ifade edildi.
ABD BAŞKANINA AVRUPA MEKTUBU
TRUMP’A KARŞI YENİ GÜVENLİK DOKTRİNİ
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte ile Avrupa Birliği Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, ortak kaleme aldıkları makalede Ankara Zirvesi öncesi Trump’a mesaj gönderdi: Gelinen noktada savunma kapasitemizi ABD’ye dayandırdığımız dönem geride kaldı. İttifakın Avrupalı müttefikleri ve AB üye ülkelerinin savaşa hazır olması gerek.
nkara’da 7-8 Temmuz tarihlerinde düzenlenecek NATO Zirvesi’nde liderler, ittifakın caydırıcılık ve savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, Avrupa-Atlantik güvenliği, savunma harcamaları, ittifakın geleceğine ilişkin stratejik hedefler ile bölgesel ve küresel güvenlik meselelerini ele alacak. ABD Başkanı Donald Trump’ın Avrupa’yı sık sık tehdit etmesi sonrası kıtada yeni güvenlik doktrini arayışı hızlandı. Trump, en son perşembe günü “Amerika Birleşik Devletleri, NATO’yu korumak için diğer tüm ülkelerden çok daha fazla para harcıyor ancak bundan hiçbir fayda sağlamıyor” dedi. Rusya’nın Ukrayna’da ilerlemesine rağmen Beyaz Saray’ın Almanya’dan asker çekme ve Polonya’ya birlik konuşlandırmayı iptal etme kararları da kıtayı şaşkına çevirdi.
BARIŞ İÇİN SAVAŞ
Liderler, uzun süredir ABD’ye karşı kendini nasıl savunacağı konusunda kafa yoruyor. Bu kapsamda AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ile NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, The Economist için kaleme aldıkları ortak makalede diğer üyelere birlik çağrısında bulundu. İki isim, Avrupa’nın savunma mimarisinde yeni bir döneme girildiğini vurgulayarak “Artan güvenlik tehditleri karşısında üzerimize düşen sorumluluğu üstlenmek için çabalıyoruz. Ancak eksiklerin giderilmesi ve güçlü caydırıcılık için ABD’den Türkiye’ye, tüm müttefiklerin birlikte çalışması gerek” dedi. Soğuk Savaş’ın gölgesinde Avrupa’nın koruma altında olduğu ve barışa yatırım yapıldığı anımsatılan makalede, şunlar kaydedildi: Bu nedenle savunma bütçeleri küçültüldü. Silahlı kuvvetler azaltıldı. NATO aracılığıyla ABD’ye güvenildi. Günümüz dünyasının sert gerçekliği ve tehlikeleri bu düşünce biçimine son verdi. Avrupa’nın savunmasının önemli bölümünü dışarıya devretme dönemi artık sona erdi. Gelinen noktada NATO’nun Avrupalı müttefikleri ve AB üye ülkeleri, savaşa hazır olmalı.
Avrupa ülkeleri olarak vatandaşlarımızı, özgürlüğümüzü koruyabilmek adına savunma sanayi tabanını yeniden silahlandırıyor ve canlandırıyoruz. Savunma harcamaları ve üretimi artıyor; yeni fabrikalar açıyoruz. Mevcut fabrikalara vardiya ve üretim hatları ekleniyor. Sadece geleneksel savunma şirketleri değil, sektörde giderek artan bir şekilde büyük bir inovasyon görüyoruz. Yeni şirketler, modern savaşın gerektirdiği araç ve teknolojileri geliştiriyor. Zihniyet değişti. Sivil otomobil üreticileri bile fabrikalarını hava savunma ve uzun menzilli insansız hava araçları da dahil olmak üzere savunma sektörü için bileşenler üretmek üzere yeniden düzenliyor.
OSLO’DAN ANKARA’YA
Tüm bu gelişmelere rağmen yapılacak daha çok şey var. Savunma yeteneklerimizde hâlâ boşluklar söz konusu. NATO müttefikleri ve AB üye devletleri daha fazla savaş uçağına, havadan havaya yakıt ikmal uçağına, gemiye ve denizaltıya, hava savunma ve füze savunmasına, insansız hava araçlarına ve insansız hava aracı karşıtı sistemlere ihtiyaç duyuyor. Ukrayna’ya verilen destek, stokları tüketti. Buna karşın Rusya, Çin, Kuzey Kore ve İran, hızla savunma kapasiteleriyle iş birliklerini derinleştirdi. Mevcut gerçekler karşısında iş birliği şart. Bu, Atlantik’in her iki yakasında da gerçek bir çabadır. California’dan Kiev’e, Kopenhag’dan Varşova’ya, Oslo’dan Ankara’ya kadar uzanan coğrafyada varlıklarımızı, uzmanlığımızı ve yenilikçi yeteneklerimizi bir araya getirdiğimizde savunmamız eşsizdir. Eğer savaşı önlemek istiyorsak, savaşa hazır olmalıyız.” Von der Leyen ve Rutte’nin ortak makalesi, NATO Zirvesi öncesinde Avrupa’nın güvenlik doktrininde köklü bir dönüşüme işaret ediyor. Bu yeni yaklaşımın merkezinde üç başlık öne çıkıyor: Avrupa’nın savunmada ABD’ye bağımlılığı azaltması, NATO ve AB savunma sanayilerinin birlikte üretim kapasitesini büyütmesi ve modern savaşın gerektirdiği İHA, elektronik harp ve karşı-drone sistemlerinde hızla açıkların kapatılması.
MELONİ İÇİN UZAKLAŞTIRMA KARARI LAZIM
ABD Başkanı Donald Trump ile eski dostu İtalya Başbakanı Giorgia Meloni arasındaki gerilim büyüyor. Geçen haftalarda yaşadığı “fotoğraf” tartışmasının ardından sosyal medya hesabından Meloni’nin kendisiyle tokalaştığı fotoğrafı paylaşan Trump “Uzaklaştırma kararı gerekiyor” ifadesine yer verdi. Trump’ın bugün Ankara’da başlayacak NATO Zirvesi öncesindeki bu son çıkışı, İtalya’da geniş yankı yarattı. Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Antonio Tajani “Biz en başından beri bu tür açıklamalara yanıt vermeyeceğimizi söyledik. Dolayısıyla yolumuza devam ediyoruz. Transatlantik ilişkilerinin bireysel açıklamaların çok ötesinde olduğuna inanıyoruz” diye konuştu. Trump, 19 Haziran’da Meloni için “Benimle fotoğraf çektirmek için yalvardı” demişti.
