Kırtasiye sektöründe merdiven altı ve kayıt dışı üretimle mücadele, hem ekonomik dengelerin korunması hem de çocuk sağlığı açısından kritik bir gündem maddesi olmaya devam ediyor. Sektörün çatı kuruluşu Tüm Kırtasiyeciler Derneği (TÜKİD), standart dışı ürünlerin haksız rekabete yol açtığını ve doğrudan çocuklarla temas eden bu ürünlerin ciddi sağlık riskleri barındırdığını belirtiyor. T.C. Ticaret Bakanlığı’nın 2025 yılı denetim verileri ise sektördeki güvenli ürün oranının yüzde 99,33’e yükseldiğini ortaya koyuyor.
KAYIT DIŞI ÜRETİM HAKSIZ REKABETİ TETİKLİYOR
TÜKİD Yönetim Kurulu Başkanı Taha Keresteci, markasız ve üretici bilgisi bulunmayan ürünlerin pazarda yarattığı tahribata dikkat çekti. Keresteci, yasal yükümlülüklerini yerine getiren, standartlara uygun üretim yapan ve ürün güvenliği testlerine bütçe ayıran firmaların, denetimsiz üretim yapanlarla aynı kulvarda yarışmak zorunda kaldığını belirtti. Bu durumun fiyat dengesini bozduğunu, kaliteli üretimin emeğini değersizleştirdiğini ifade eden Keresteci; kayıt dışılığın pazarın marka algısına, ihracat potansiyeline ve kurumsal gelişime de zarar verdiğini vurguladı.
Buna karşın, artan denetimler ve yükselen tüketici bilinci sayesinde olumlu bir ivme yakalandığını kaydeden Keresteci, Ticaret Bakanlığı’nın son denetimlerinde ulaşılan yüzde 99,33’lük başarı oranını sektör adına kıymetli bir gösterge olarak nitelendirdi.
ÇOCUK VE ÇALIŞAN SAĞLIĞI RİSK ALTINDA
Kayıt dışı ürünlerin ekonomik zararlarının ötesinde sağlık açısından da büyük tehdit oluşturduğu ifade ediliyor. Test süreçlerinden geçmemiş, standardı belirsiz kırtasiye ürünlerinde;
- Kimyasal riskler,
- Alerjen maddeler,
- Ağır metal içerikleri,
- Fiziksel güvenlik sorunları görülebiliyor.
Sorunun sadece çocuklarla sınırlı olmadığını belirten TÜKİD, ofislerde kullanılan kırtasiye malzemelerinin de İş Sağlığı ve Güvenliği’ni (İSG) destekleyecek nitelikte olması gerektiğinin, bunun çalışan sağlığı için büyük önem taşıdığının altını çiziyor.
VELİLERE VE TÜKETİCİLERE YÖNELİK UYARILAR
Kayıt dışı pazarın daralmasında son tüketicinin davranışlarının belirleyici olduğunu ifade eden dernek yönetimi, alıcıların şu hususlara dikkat etmesi gerektiğini belirtiyor:
Fiyat Kontrolü: Piyasa ortalamasının oldukça altında bir fiyatla satılan markasız ürünlere karşı temkinli olunmalı.
Ambalaj Bilgileri: Ürün ambalajlarında üretici/ithalatçı bilgisi, kullanım uyarıları, uygun yaş grubu, standart bilgileri ve gerekli resmi işaretlemeler mutlaka kontrol edilmeli.
Güvenli Satış Noktaları: Özellikle çocukların yoğun olarak kullandığı boya, oyun hamuru, yapıştırıcı, silgi ve kalem gibi ürünler güvenilir satış noktalarından tedarik edilmeli.
SEKTÖREL HEDEF: YÜZDE 100 GÜVENLİ ÜRÜN
TÜKİD, sistemli olarak yürüttüğü bilinçlendirme çalışmalarıyla mevcut güvenli ürün oranını yüzde 100’e çıkarmayı hedefliyor. Bu doğrultuda başta T.C. Ticaret Bakanlığı olmak üzere ilgili kamu kurumlarıyla piyasa denetimleri konusunda sürekli bilgi alışverişinde bulunuluyor.
Dernek ayrıca kendi üyelerine; mevzuat, ürün güvenliği, etiketleme, ithalat ve denetim süreçleri gibi teknik konularda düzenli olarak bilgilendirme ve eğitim desteği sağlıyor. Pazardaki güvenli ürün oranının tam seviyeye ulaşmasının; üretici, satıcı, tüketici ve denetim mekanizmalarının ortak sorumluluğu olduğu hatırlatılıyor.
